czwartek, 2 kwietnia 2026

Lustracja województw wielkopolskich i kujawskich 1789. Cz. 1,

 

rysunek otwartej książkiLustracja województw wielkopolskich i kujawskich 1789. 
Cz. 1, Województwo kaliskie 

pod redakcją Andrzeja Tomczaka ; 
wydali Jerzy Dygdała, Zbigniew Górski 

Wydawcy: Towarzystwo Naukowe w Toruniu, 
Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk

Toruń 2020

Sygnatura SIRr II/2-T.120



Ostatnia lustracja dóbr królewskich odbyła się w 1789 roku.

Jej geneza tkwiła w reformach skarbowych podjętych w Rzeczypospolitej w czasach stanisławowskich. 

Odbyła się ona na podstawie ustawy Sejmu Czteroletniego z kwietnia 1789 r. pt. "Ofiara wieczysta prowincyjów Obojga Narodów na powiększenie sił krajowych".

Lustracja trwała od 17 lipca do 30 września 1789 r. 

Tekst lustracji zachował się w Archiwum Głównym Akt Dawnych , ale tylko dla niektórych powiatów.

Tom zawiera protokoły lustracji z Powiatu Kaliskiego, Powiatu Pyzdrskiego, Powiatu konińskiego.

W zbiorach Książnicy Kopernikańskiej dostępne są cztery woluminy tekstów źródłowych wydanych w serii "Fontes" Towarzystwa Naukowego w Toruniu, zawierające protokoły lustracji województw wielkopolskich i kujawskich z 1789 roku.

1.

Lustracja województw wielkopolskich i kujawskich 1789. Cz. 1, Województwo kaliskie / pod redakcją Andrzeja Tomczaka ; wydali Jerzy Dygdała, Zbigniew Górski ; Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. - Toruń : TNT ; [Warszawa] : IH PAN 2020. ISBN 9788365880956, 9788365127754

2.

Lustracja województw wielkopolskich i kujawskich : 1789. Cz. 2, Województwo sieradzkie. T. 1, Powiaty sieradzki i szadkowski / wydali Ryszard Kabaciński, Krzysztof Mikulski i Jan Pakulski ; Polska Akademia Nauk - Instytut Historii ; Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. - Toruń : Towarzystwo Naukowe 2004. ISBN 8387639656. 

3.

Lustracja województw wielkopolskich i kujawskich : 1789. Cz. 2, Województwo sieradzkie. T. 2, Powiaty piotrkowski, radomszczański, wieluński i ostrzeszowski / wyd. Ryszard Kabaciński, Krzysztof Mikulski i Jan Pakulski ; Polska Akademia Nauk - Instytut Historii ; Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. - Toruń : Towarzystwo Naukowe 2007. ISBN 9788387639914. 

4.

Lustracja województw wielkopolskich i kujawskich : 1789. Cz. 3, Województwa łęczyckie i brzeskokujawskie / wydał Andrzej Tomczak przy współpracy Zofii Kędzierskiej. - Warszawa ; Poznań ; Toruń : Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1977.