Na szlaku bursztynowym
opracowanie tekstu: Małgorzata Znyk
Wydawca: Gmina Inowrocław
Inowrocław 2015
Sygnatura SIRr VIb/2-37
Archeolodzy z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu przez ponad 40 lat prowadzili badania w Kruszy Zamkowej w Gminie Inowrocław.
Odkryli oni istnienie między II w. p.n.e. i VI w. n.e. kujawskiego centrum kulturowego.
Tym samym Krusza Zamkowa stała się najstarsza polską wsią.
Znalazła się ona na mapie Klaudiusza Ptolomeusza z II wieku naszej ery pod nazwą Askaukalis.
To starożytne centrum położone było na szlaku bursztynowym w miejscu przeprawy przez Noteć.
Osada w Kruszy Zamkowej była bazowym ośrodkiem rozległej aglomeracji Askaukalis.
W książce zaprezentowano starożytne mapy z zaznaczona osada Askaukalis.
Opublikowano zdjęcia obiektów odnalezionych w trakcie wykopalisk.
Przedstawiono bogata dokumentacje fotograficzną wykopalsk, szereg planów i rysunków, ilustracje z rekonstrukcjami budynków.
Prace archeologiczne zainicjowało odnalezienie srebrnego denara przez rolnika Juliana Patera na swoim polu w latach 60-tych XX w.
W 1973 roku prof. Aleksandra Cofta-Broniewska zainicjowała badania archeologiczne, które przyniosły sensacyjne odkrycie.
Zwieńczeniem odkrycia stało się powstanie rekonstruowanego obiektu archeologicznego Askaukalis dzięki zaangażowani u władz Gminy Inowrocław.
Dorobek archeologów podsumowano na konferencji zorganizowanej w dniach 26-27 września 2014 roku.