Kościeleccy ze Skępego herbu Ogon i ich protoplaści
Studium z dziejów późnośredniowiecznej rodziny możnowładczej
Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego
Gdańsk 2018
Sygnatura SIRr IIIA/153
Prof. dr hab. Sobiesław Szybkowski jest historykiem średniowiecza z Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego.
Kościeleccy w epoce późnego średniowiecza należeli do największych polskich możnowładców.
Protoplasta Kościeleckich ze Skępego był kasztelan dobrzyński Andrzej z Radzików i Woli.
Początki jego kariery sięgają końca panowania króla Kazimierza Wielkiego.
Wysoka, możnowładcza pozycja Kościeleckich utrzymywała się od XIV wieku do lat trzydziestych XVI stulecia.
Wielu z nich sprawowało wysokie dostojeństwa świeckie i duchowne, dające prawo do uczestniczenia w radzie królewskiej, a później w senacie.
Przykładowo były to takie urzędy jak kasztelan dobrzyński, kasztelan kruszwicki, wojewoda inowrocławski, wojewoda brzeski, starosta dobrzyński, starosta inowrocławski, starosta kowalski, biskup chełmski.
Słabością rodu okazała się niedostateczna ilość dóbr dziedzicznych, które dodatkowo podlegały podziałom rodzinnym.
Swoje włości powiększali drogą małżeństw z posażnymi pannami.
Nie chronili natomiast całości swych dóbr przez wysyłanie młodszych synów do stanu duchownego.
Ich najważniejszym źródłem dochodu było więc dzierżawienie królewszczyzn, co uzależniało ich od władców i czyniło stronnikami polityki królewskiej.