poniedziałek, 8 czerwca 2026

Rozważania Mikołaja Kopernika o spodlonej monecie

 

rysunek otwartej książki

Wojciech Krzysztof Szalkiewicz

Rozważania Mikołaja Kopernika o spodlonej monecie 

Wydawcy: Media Butterfly, Powiat Olsztyński

Olsztyn 2022

Sygnatura SIRr IV/109






Książka poświęcona jest wieloletnim staraniom o naprawę pieniądza czynionym przez Mikołaja Kopernika.

Astronom wywodzący się z przedsiębiorczej rodziny zajmującej się wydobyciem i handlem miedzią, swoje zainteresowania ekonomiczne odziedziczył po przodkach.

Kwestia "dobrego pieniądza" była wielokrotnie podnoszona przez kupców Elbląga, Gdańska i Torunia.

Mikołaj Kopernik pełniąc funkcję administratora dóbr biskupa warmińskiego również obracał pieniądzem i dokonywał transakcji pieniężnych.

W książce w przystępny sposób opisano na czym polegało zjawisko psucia pieniądza w starożytności i w okresie średniowiecza.

Głównymi sprawcami psucia pieniędzy byli ich emitenci czyli władcy, książęta i królowie.

Autor opisał sytuację monetarna w Prusach i Polsce w XIX wieku, zawracając uwagę na podejmowane próby reform.

Następnie przedstawił historię powstania traktatu Mikołaja Kopernika "Medinata", czyli Rozmyślania o reformie monetarnej Prus Królewskich.

Swój traktat Mikołaj Kopernik przedstawił 21 marca 1522 roku w Grudziądzu na zjeździe stanów Pruskich.

Najobszerniejszą pracą Kopernika na temat gospodarki pieniężnej był memoriał "De monete cudende ratio", czyli Zasady bicia monety.

Ten traktat powstał najprawdopodobniej w 1528 roku.

W książce opisano również inne prace ekonomiczne fromborskiego kanonika.

Osobny rozdział poświęcono "Prawu Kopernika", mówiącemu w uproszczeni, ze zły pieniądz wypiera pieniądz dobry.

Kopernik pisał już o tom w 1517 roku.

Przez wiele lat ekonomiści anglosascy przypisywali to sformułowanie tego prawa Thomasowi Greshamowi w 1559 roku, ale obecnie nie ma wątpliwości co do pierwszeństwa Mikołaja Kopernika.

W ksiązce znajjdziemy również rozdział poświęcony reformie monetarnej Zygmunta Starego, ktora w sumie niewiele zrealizowała z postulatów astronoma.

Książkę zamyka tłumaczenie słynnego traktatu "De monete cudende ratio", czyli O sposobie bicia monety.

Publikacja ma charakter popularnonaukowy.

Autor bardzo interesującą wyjaśnia zagadnienia ekonomiczne.

Całość wzbogacają liczne ilustracje.