Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Chojnicach w latach 1945-1954

 

Adam Węsierski

Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Chojnicach w latach 1945-1954
Powstanie, struktura, kadry.

T. 5

Wydawca: Machina Druku

Toruń 2023

Sygnatura SIRr VIII/Cho-4

Adam Węsierski to znany historyk regionalista, autor wielu publikacji książkowych poświęconych dziejom ziemi tucholskiej.

Jest autorem sześćdziesięciu książek i 200 artykułów naukowych.

Jego najnowsze badania dotyczą działalności, struktur, kadr organów komunistycznego aparatu bezpieczeństwa i sieci agenturalno-informacyjnej na Pomorzu i Kujawach w latach 1945-1989.

Piąty tom serii poświęconej powiatowym urzędom bezpieczeństwa publicznego na Krajnie i Pomorzu poświęcony jest Chojnicom.

Książka składa się z dwóch części.

Część pierwsza ma charakter historyczny.

Przedstawia genezę Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Chojnicach.

Opisuje kształtowanie się struktury organizacyjnej bezpieki w latach 1945-1946.

Omawia Przekształcenia strukturalne w latach 1947-1948.

Charakteryzuje strukturę organizacyjno-kadrowa w latach 1950-1952.

Prezentuje struktury chojnickiego aparatu terroru w latach erozji systemu 1953-1954.

Część druga ma charakter biograficzny.

Kolejno przedstawione w niej zostały sylwetki szefów urzędu i ich zastępców

Opisano tez kariery wybranych funkcjonariuszy i pracowników Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa w Chojnicach.

Autor oparł się na teczkach personalnych 54 osób, które pracowały w chojnickiej placówce, a przechowywanych w Instytucie Pamięci Narodowej.

Należy przypomnieć, ze aparat bezpieczeństwa był powojnie częścią systemu komunistycznego, narzuconego przez Sowietów.

Terror miał utrwalić jego hegemonię i zabezpieczyć interesy środowiska komunistycznego.

Funkcjonariusze bezpieczeństwa ze względu na pochodzenie, wykształcenie, mentalność, własny system wartości byli całkowicie wyobcowani z lokalnej ludności i działali przeciwko niej.

 

Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym

 

Ludwik Stanisław Szuba

Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym i jej delegatura bydgoska (1945-1954)

Wydawnictwo Adam Marszałek

Toruń 2009

Sygnatura SIRr VIb/9-58

Dr Ludwik Stanisław Szuba jest historykiem związanym z Katedrą Historii Wychowania na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Wykłada również w Kujawsko-Pomorskiej Szkole Wyższej w Bydgoszczy oraz Kollegium Jagiellońskim w Toruniu.

Specjalizuje się w historii najnowszej o historii oświaty.

Książka przedstawia działalność Komisji Specjalnej i delegatury bydgoskiej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym.

Komisja Specjalna działała w latach 1945-1954 z powołania władz komunistycznych.

Zgodnie z oficjalnymi deklaracjami miała przeciwdziałać kradzieży mienia państwowego, korupcji, łapownictwu.

Zgodnie z stanowiskiem władz w epoce stalinowskiej wszystkie braki na rynku były spowodowane spekulacją i sabotażem gospodarczym.

Prawdziwym celem działania Komisji była walka z drobnym handlem, rzemiosłem, przemysłem, indywidualnym rolnictwem.

Członkowie Komisji mieli bardzo szerokie uprawnienia prokuratorskie i sędziowskie.

Wyroki wydawano na niejawnych posiedzeniach.

Karano przedsiębiorców grzywnami, konfiskata mienia, zamknięciem dzielności, a nawet dwuletnim pobytem w obozie pracy.

W latach 1947-1950 w okresie tzw. bitwy o handel działalność delegatur Komisji była szczególnie intensywna.

Tysiące ludzi znalazło się w obozach pracy, kopalniach i kamieniołomach na podstawie kłamliwych donosów i pomówień. 

Od decyzji Komisji nie było w praktyce odwołania.

Komisja Specjalna prześladowała prywatnych przedsiębiorców, handlowców i rzemieślników.

Komisja Specjalna była składową stalinowskiego terroru i aparatu represji.

W książce opisano zarówno działalność Komisji Specjalnej na szczeblu ogólnokrajowym, jak i funkcjonowanie delegatury w Bydgoszczy.

Omówiono przebieg "bitwy o handel" na Pomorzu.

Opisano też działalność obozu pracy przymusowej w Milęcinie pod Włocławkiem.