środa, 17 grudnia 2025

Gostycyn między wojnami (1920-1939)

 

rysunek otwartej książki
 Marek Sass

Gostycyn między wojnami (1920-1939)
Miejsce, mieszkańcy i Leonard Ogrzewalski 

Wydawnictwo Magraf
na zlecenie Gminnej Biblioteki Publicznej w Gostycynie
i Urzędu Gminy w Gostycynie

Bydgoszcz-Gostycyn 2022

Sygnatura SIRr VIII/In-Gostycyn-2



Autorem książki jest dr Marek Sass autor wielu opracowań naukowych i literackich poświęconych Gminie Gostycyn i jej miejscowością.

w 2022 roku jako pierwsza osoba w historii Gostycyna został uhonorowany tytułem "Zasłużony dla Gminy Gostycyn".

W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest szereg jego publikacji:

1 Bysławek w Borach Tucholskich : z dziejów wsi i klasztoru / Marek Sass. 

2 Dzieje Gostycyna i okolicy : pradzieje, rycerze, szlachta, ziemianie / Marek Sass. 

3 Gostycyn między wojnami (1920-1939) : miejsce, mieszkańcy i Leonard Ogrzewalski / Marek Sass. 

4 Ksiądz kanonik Józef Bruski - proboszcz z Pruszcza : życie i dzieło / Marek Sass ; wspomnienie Zygmunt Zieliński. 

5 Ogród pośród jabłoni / Marek Sass ; [rys. Marek Świtała]. 

6 Pruszcz : (auto)portret pomorskiej wsi / Marek Sass. 

7 Kamienica : na pograniczu borowiacko-krajeńskim : miejsce ludzi - ludzie miejsca / redakcja Marek Sass. 

8 Klonowo nad Brdą : mieszkańcy wobec dziedzictwa przeszłości / red. Marek Sass. 

9 Wielki Mędromierz (1313-2013) : dziedzictwo przeszłości / redakcja Marek Sass. 






Autor zaprasza czytelników do wspólnej wędrówki po międzywojennym Gostycynie.

Dla ożywienia przeszłości sięgnął po archiwalne dokumenty, notatki prasowe, wspomnienia, relacje i fotografie.

Wśród mieszkańców Gostycyna na szczególna pamięć zasłużył Leonard Ogrzewalski, kierownik miejscowej szkoły.

Autor monografii szeroko opisał okoliczności powrotu Gostycyna do Polski w 1920 roku.

Wiele miejsca poświęcono przedwojennej szkole w Gostycynie.

Osobne miejsce w książce zarezerwowana dla opisania życia parafialnego, podania danych statystycznych, prezentacji duszpasterzy, działalności organizacji religijnych.

Przybliżono również twórczość literacką ks. Pawła Wojciecha Nagórskiego.

Monografia przedstawia również życie polityczne i działalność samorządu Gostycyna.

Wiele miejsca poświęcono przedwojennej gospodarce i organizacją o charakterze gospodarczym .

Należały do nich :
- Spółka mleczarska
- Bank Ludowy
- Kółko Rolnicze
- Towarzystwo Rzemieślnicze
- Spółka łowiecka

Autor szeroko opisał działalność licznych organizacji społecznych:
- Towarzystwa Ludowego
- Towarzystwa Powstańców i Wojaków
- Związku Rezerwistów
- Związku Inwalidów
- Ochotniczej Straży Pożarnej
- Ligi Morskiej i Kolonialnej

Bardzo interesujące są fragmenty poświęcone życiu codziennemu mieszkańców Gostycyna , a także organizacji świąt publicznych.

Dowiemy się więc p przebiegu uroczystości patriotycznych, o rozrywkach oferowanych mieszkańcom, nieszczęśliwych wypadkach, zdrowiu publicznym, funkcjonowaniu poczty, policji, pociągów i autobusów.

Opowieść o przedwojennym Gostycynie zamyka II wojna światowa i śmierć jaką ze sobą niosła.

Wspomniany Leon Ogrzewalski został przez Niemców aresztowany w 1939 roku i rozstrzelany w lasach Rudzkiego Mostu koło Tucholi.

Monografie wzbogacają stare fotografie i pocztówki,  artykuły prasowe w dawnej prasie, odbitki archiwalnych dokumentów.