Pruszcz : (auto)portret pomorskiej wsi
Wydawnictwo Magraf
na zlecenie Gminnej Biblioteki Publicznej w Gostycynie
i Urzędu Gminy w Gostycynie
Bydgoszcz - Pruszcz 2021
Sygnatura SIRr VIII/In-Pruszcz-2
Autorem książki jest dr Marek Sass autor wielu opracowań naukowych i literackich poświęconych Gminie Gostycyn i jej miejscowością.
w 2022 roku jako pierwsza osoba w historii Gostycyna został uhonorowany tytułem "Zasłużony dla Gminy Gostycyn".
W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest szereg jego publikacji:
1 Bysławek w Borach Tucholskich : z dziejów wsi i klasztoru / Marek Sass.
2 Dzieje Gostycyna i okolicy : pradzieje, rycerze, szlachta, ziemianie / Marek Sass.
3 Gostycyn między wojnami (1920-1939) : miejsce, mieszkańcy i Leonard Ogrzewalski / Marek Sass.
4 Ksiądz kanonik Józef Bruski - proboszcz z Pruszcza : życie i dzieło / Marek Sass ; wspomnienie Zygmunt Zieliński.
5 Ogród pośród jabłoni / Marek Sass ; [rys. Marek Świtała].
6 Pruszcz : (auto)portret pomorskiej wsi / Marek Sass.
7 Kamienica : na pograniczu borowiacko-krajeńskim : miejsce ludzi - ludzie miejsca / redakcja Marek Sass.
8 Klonowo nad Brdą : mieszkańcy wobec dziedzictwa przeszłości / red. Marek Sass.
9 Wielki Mędromierz (1313-2013) : dziedzictwo przeszłości / redakcja Marek Sass.
Monografia Pruszcza rozpoczyna się od prezentacji ryciny Johanna Rudolfa Storna z 1661 roku , na której przedstawiony jest ta miejscowość.
Samą nazwę Pruszcza odnotowano już w 1368 roku.
Autor pisząc historię Pruszcza wykorzystał archiwalia, wspomnienia, relacje, wzmianki prasowe i opracowania.
Monografia ma układ chronologiczny sięgający do XIV wieku.
Początki prusieckiej Parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny sięgają połowy XV wieku.
W książce szeroko opisano dzieje wsi, jej mieszkańców i parafii w czasach Rzeczpospolitej szlacheckiej, pod zaborem pruskim, w okresie II Rzeczpospolitej, w czasie wojny i okupacji, w okresie PRL oraz współcześnie.
Uzupełnieniem narracji historycznej są opublikowane wspomnienia licznych mieszkańców Pruszcza, które sięgają nawet 100 lat wstecz.
Monografię wzbogacają liczne stare fotografie, dokumenty i mapy.