Na 115-lecie Związku Nauczycielstwa Polskiego i 100-lecie Oddziału w Toruniu pamięci wszystkich nauczycieli i pracowników oświaty Torunia
materiały zebrał i rysem historycznym opatrzył Leszek Polak
Wydawca: Związek Nauczycielstwa Polskiego Oddział Toruń
Toruń 2020
Sygnatura SIRr IIIA/154
Związek Nauczycielstwa Polskiego powstał w nocy z 1 na 2 października 1905 roku na konspiracyjnym zebraniu w małej szkole ludowej w Pilaszkowie pod Łowiczem (zabór rosyjski) pod nazwa Związku Nauczycieli Ludowych.
Pierwsze Ognisko Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych na Pomorzu powstało w Toruniu na zebraniu w dniu 5 grudnia 1920 r.
W 1930 roku Związek przyjął obecna nazwę Związku Nauczycielstwa Polskiego.
W okresie okupacji hitlerowskiej działał pod nazwą Tajnej Organizacji Nauczycielskiej.
Leszek Polak w swoim opracowaniu przypomniał bogata historię Związku Nauczycielstwa Polskiego, a w szczególności działaność Oddziału ZNP w Toruniu.
O roli jaką ZNP odegrał w dziejach miasta świadczy fakt, że pierwszym prezydentem Torunia po zakończeniu okupacji hitlerowskiej został z rekomendacji PPS Władysław Dobrowolski - przedwojenny prezes Okręgu Pomorskiego ZNP.
W książce szczegółowo opisano zadania, rolę i dokonania prezesów toruńskiego Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w latach 1920-2020.
Możemy zapoznać się z ich biogramami:
- Jan Ciomborski
- Karol Płoskoń
- Waldemar Babinicz
- Władysław Dobrowolski
- Tadeusz Tejchman
- Antoni Kotański
- Stanisław Mikołajczyk
- Antoni Kozłowski
- Jan Borek
- Józef Bieniaszewski
- Stefan Dudzik
- Jerzy Redo
- Władysław Fijołek
- Józef Sawionek
- Andrzej Drozdowski
- Urszula Polak
- Marta Humienna
Oprócz prezesów oddziału toruńskiego ZNP, autor opracowania przypomniał również sztandarowe postacie w historii toruńskiego nauczycielstwa:
- Wanda Szuman
- Stanisław Buvholz
- Bogusław , Lech, Ignacy Magiera
- Paweł Grzenda
- Janina Awgul z d. Kozłowska
- Jan Rychcik ps. Leonard Leszczyński
- Stanisław Nowaczyk
- Zygmunt Obermiller
- Henryk Stanisław Kamiński
- Alojzy Lech Kowalski
- Lech Gadziomski
- Mikołaj Adamowicz
- Jan Kamiński
- Grzegorz Gruchlik
W książce zamieszczono również wykaz byłych Nauczycieli Tajnego Nauczania zamieszkałych w Toruniu i zarejestrowanych dotychczas w Klubie byłych Nauczycieli Tajnego Nauczania