Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Prusy (kraina historyczna). Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Prusy (kraina historyczna). Pokaż wszystkie posty

piątek, 17 lipca 2026

Podbój Prus w XIII wieku

 

rysunek otwartej książki
Piotr Szczurowski

Podbój Prus w XIII wieku
Przyczyny "krzyżackiego" sukcesu

Wydawnictwo Armoryka

Sandomierz 2019

Sygnatura SIRr VIb/4-71



Piotr Szczurowski jest doktorem nauk ekonomicznych (zarządzanie gospodarcze) oraz doktorem nauk humanistycznych (politologia).

Z zamiłowania jest historykiem, genealogiem, prutenistą oraz analitykiem strategicznym.

Jest naukowcem i zwolennikiem daleko idącej interdyscyplinarności w badaniach historycznych.

Książka jest kompleksowym opracowaniem krzyżackiego podboju Prus w XIII wieku, które uwzględnia pogłębiona analizę przyczyn jego sukcesu.

Wypełnia lukę w historiografii zarówno polskiej, jak i niemieckiej.

Autor na wstępnie postawił cztery tezy główne,  które poddał w książce weryfikacji badawczej.

Teza 1

Decydujące znaczenie dla sukcesu krzyżackiego podboju Prus miały przyczyny o charakterze zewnętrznym, a w pierwszej kolejności było to polityczne poparcie papiestwa  i cesarstwa, które skutkowało szerokim wsparciem propagandowym, finansowym i militarnym krzyżaków w walkach z Prusami ze strony wielu podmiotów politycznych ówczesnej Europy, a także wykreowało silne podstawy prawne obecności krzyżackiej w Prusach. Istotne znaczenia miał również czynnik demograficzny związany z przeludnieniem Niemiec.

Teza 2

Kluczową rolę w krzyżackim podboju Prus odegrali polscy, w tym pomorscy, książęta dzielnicowi, którzy szczególnie w pierwszej fazie podboju, najistotniejszej z punktu widzenia powodzenia każdego procesu / przedsięwzięcia, wydatnie przyczynili się do pokonania Prusów. Z czasem rola polskich krzyżowców malała, a rosło znaczenie wsparcia krucjatowego płynącego z innych krajów Europy, przede wszystkim z Niemiec, i to właśnie niemieccy krzyżowcy dopełnili dzieła podboju , niejednokrotnie ratując krzyżaków od zupełnego unicestwienia w Prusach.

Teza 3

Bez wsparcia zewnętrznego krzyżaccy nie byliby w stanie podbić Prus, a ich misja zakończyłaby się, albo ich wycofaniem się, albo tez wybiciem przez Prusów (raczej tym pierwszym)

Teza 4

Przyczyny związane z Prusami miały dla powodzenia podboju Prus znaczenie drugorzędne i wynikały ze stopnia rozwoju społeczności pruskiej oraz jej wielowymiarowego potencjału w omawianym okresie.

poniedziałek, 2 marca 2026

Biskup Prus Chrystian i początki Grudziądza

 

rysunek otwartej książki
Biskup Prus Chrystian i początki Grudziądza 

opracowanie: Paweł Grochowski

Wydawca: Urząd Miejski w Grudziądzu

Grudziądz 2022

Sygnatura SIRr IIIB/Chrystian




Bohaterem książki jest biskup Chrystian.

Był on mnichem z zakonu cystersów, który na początku XIII wieku, jeszcze przed przybyciem Krzyżaków rozpoczął akcję chrystianizacji Prusów.

W roku 1215/1216 papież uczynił go biskupem misyjnym Prus.

Zorganizował nawet zakon rycerski Rycerzy Chrystusowych z Prus, którego siedziba znajdowała się w Dobrzyniu nad Wisłą.

Bracia Dobrzyńscy nosili Białe płaszcze z wizerunkiem czerwonej gwiazdy.

Niestety dostał się do wieloletniej (1233-1239) niewoli u pogańskich Prusów, co skrzętnie wykorzystali Krzyżacy zagarniając całe Prusy dla siebie.

W książce przywołano przede wszystkim związki biskupa Chrystiana z Grudziądzem.

Nazwa "Grudziądz" pojawiła się po raz pierwszy na kartach historii w dokumencie datowanym na 5 sierpnia 1222 roku.

W dokumencie tym książę Konrad mazowiecki przekazywał swoje posiadłości na ziemi chełmińskiej biskupowi Prus Chrystianowi na wyposażenie jego misyjnego biskupstwa.

W herbie Grudziądza oraz na znanych od średniowiecza pieczęciach miasta figuruje postać biskupa Chrystiana.

Wskazuje to na fakt, że biskup był tym, który nadał Grudziądzowi prawa miejskie.

Grudziądz był tez najpewniej stolica biskupstwa pruskiego.