Mikołaj Kopernik i Warmia

 

Mikołaj Kopernik i Warmia 

O pamięci regionalnej w 550. rocznicę urodzin i 480. śmierci 

redakcja Andrzej Kopiczko

Wydawnictwo Bernardinum

Pelplin 2023

Sygnatura SIRr IV/108

Mikołaj Kopernik na stale osiedlił się na Warmii w 1503 roku i spędził tu czterdzieści lat swojego życia.

Jego stałą siedzibą był Frombork, gdzie przynależał do wspólnoty kanoników warmińskich.

O Fromborku wspomina nawet w swym dziele "De Revolutionibus...".

Mieszkał też w Lidzbarku Warmińskim i Olsztynie.

Warmia, z która Kopernik związał swoje życie nigdy nie zapomniała o wielkim uczonym.

Do dzisiaj istnieje Warmińska Kapituła Katedralna, której Kopernik był członkiem przez 48 lat.

Polecana publikacje jest hołdem właśnie Warmińskiej Kapituły Katedralnej dla współbrata, który ją rozsławił.

Książka ma upamiętniać kanonika Mikołaja Kopernika jako mieszkańca Warmii, który też na Warmii pozostawił po sobie najważniejsze ślady. 

To jego rękopisy, które w największej liczbie przechowuje Archiwum Archidiecezji Warmińskiej w Olsztynie.

W książce podjęto umykające dotąd badaczom ważne wątki, jak środowisko kanonickie, sytuacja miejscowej ludności, myśl filozoficzna i teologiczna, indeks ksiąg zakazanych, dzieła medyczne Kopernika,  poliptyk ufundowany przez wuja do katedry fromborskiej, niuanse duktu pisarskiego w niemieckich tekstach astronoma.

Po raz pierwszy w jednej publikacji opisano najważniejsze obchody jubileuszowe i inne formy upamiętnienia w środowisku warmińskim.

Środowisko naukowe nad w Warmii od lat publikowało wiele prac i artykułów  o Koperniku.

Wznoszono mu pomniki, nazwano jego imieniem olsztyńskie planetarium, uruchamiano aktywność szkół.

Wreszcie we Fromborku poszukiwano grobu Kopernika i dokonano jego powtórnego pochówku.

Redaktorem książki jest ksiądz Andrzej Kopiczko - dziekan Warmińskiej Kapituły Katedralnej.

Książka jest pracą zbiorową.

Dzieli się na cztery części:

I. Autografy Mikołaja Kopernika i pisma dotyczące śmierci

II. Praca i nauka

III. Obchody jubileuszowe

IV. Inne formy pamięci

Mikołaj Kopernik. Gdy Ziemia stała się planetą - Owen Gingerich, James MacLachlan

 

Owen Gingerich
James MacLachlan

Mikołaj Kopernik
Gdy Ziemia stała się planetą

Przekład: Jarosław Włodarczyk

Wydawca:
Wyższa Szkoła Humanistyczna imienia Aleksandra Gieysztora

Pułtusk 2005

Sygnatura SIRr IV/86

Książka Owena Gingericha i Jamesa MacLachlana jest dowodem na to, że postać Mikołaja Kopernika jest wciąż bardzo popularna nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.

Historycy nauki i historycy astronomii są niezmiennie zafascynowani osobowością Kopernika i niezwykłą harmonią jego teorii.

Poszukiwane są w bibliotekach całego świata najstarsze wydania dzieła Kopernika "O obrotach" i studiowane są umieszczane na nich marginalia, czyli odręczne notatki uczonych studiujących myśl Kopernika w XVI wieku i później.

Książka "Mikołaj Kopernik. Gdy Ziemia stała się planetą" jest biografią wielkiego astronoma, ale i wykładem jego teorii.

Dowiadujemy się o tym jak wyglądała astronomia przed Kopernikiem, jak nasz uczony konstruował teorię heliocentryczną, jakie były okoliczności odkrycia Układu Słonecznego i jak doszło do pierwszego wydania dzieła "O obrotach".

W końcu czytamy o reakcjach jemu współczesnych na informacje o narodzinach nowej teorii, o pierwszych głosach po wydaniu "De revolutionibus", o recepcji myśli kopernikańskiej w XVI i XVII wieku.

Książka ma charakter popularnonaukowy,  napisana jest w sposób bardzo przystępny i przekazywane wiadomości są łatwe do zrozumienia nawet dla laików.

Dzięki niej dowiemy się jaki był stosunek uczonych do nauki Mikołaja Kopernika i jakie jest znaczenie przełomu kopernikańskiego dla rozwoju astronomii.

Tekst poprzedza przedmowa biskupa Jacka Jezierskiego o dziejach kapituły katedry we Fromborku w czasach kanonika Mikołaja Kopernika.

Opracowanie zamyka posłowie Jerzego Gąssowskiego opisujące poszukiwania grobu Mikołaja Kopernika, jakie archeolodzy przeprowadzili we Fromborku w 2004 roku.