wtorek, 17 marca 2026

Skarby wąbrzeskie

 

rysunek otwartej książki
ks. Paweł Dąbrowski
Paweł Becker

Skarby wąbrzeskie

Wydawcy: Wąbrzeski Dom Kultury,
Wąbrzeskie Zakłady Graficzne 

Wąbrzeźno 2020

Sygnatura SIRr VIII/W-19




Skarby wąbrzeskie to przedmioty cenne, piękne, stare, związane z historycznymi wydarzeniami i postaciami.

Znajdują się wśród nich artefakty archeologiczne i historyczne, dzieła sztuki, dokumenty, książki.

Skarby zostały pogrupowane ze względu na miejsca w jakich są dostępne.

1. Zamek biskupów chełmińskich

Może poszczycić się figurą Matki Bożej Zamkowej z 1500 roku, która obecnie znajduje się w kościele farnym oraz artefaktami odkrytymi podczas badań archeologicznych prowadzonych w ruinach zamku, które można oglądać w Wąbrzeskim Domu Kultury.

2. Kościół pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza.

Kościół został wzniesiony w XIV wieku. Najstarszym skarbem jest renesansowa monstrancja, ołtarze pochodzą z okresu baroku. 

Kościół jest siedziba Sanktuarium Matki Bożej Brzemiennej.

3. Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski

Kościół został wybudowany w XIX w. w stylu neoromańskim jako zbór ewangelicki.

Wyróżniają go zabytkowe ołtarze boczne, witraże, wizerunki Matki Bożej przywiezione z indonezyjskiej wyspy Jawa, w końcu zabytkowy mechanizm zegara na wieży kościelnej

4. Ratusz

Wąbrzeski ratusz został wzniesiony w 1892 roku.

Góruje nad nim wieża zegarowa. 

Wyróżnia go olbrzymi witraż w sali obrad z 1996 roku.

5. Starostwo Powiatowe

Budynek starostwa powiatowego został wzniesiony w 1890 roku.

6. Miejska Biblioteka Publiczna im. Witalisa Szlachcikowskiego

Biblioteka posiada bardzo bogate zbiory, składające się z kilkuset niezwykle cennych i rzadkich cymeliów.

Najstarszą książką jest modlitewnik "Anioł Stróż" wydany w Grudziądzu w 1892 r.

Na szczególne wyróżnienie zasługują pamiątki po Józefie Szczepańskim - pierwszym staroście wąbrzeskim z 1920 roku.

W bibliotece zachowane są też XIX i XX wieczne fotografie, zaproszenia, życzenia, kartki okolicznościowe, pocztówki patriotyczne.

7. Wąbrzeski Dom Kultury

Mieszczą się w nim galerie stałe i czasowe, izba muzealna oraz zbiory malarstwa i grafiki lokalnych artystów.

Duże wrażenie wywiera fortepian marki Bechstein z 1896 r. ofiarowany przez Edmunda i Zofię Wojnowskich.

8. Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Działowskiego.

Neogotycki gmach został oddany do użytku w 1906 r. i przez cały czas pełnił funkcję szkoły.

W szkolnej bibliotece znajduje się najstarsza książka w Wąbrzeźnie - dramat "Panie Kochanku" autorstwa Józefa Ignacego Kraszewskiego z 1864 roku.

9. Drukarnia

Wąbrzeźno ma bardzo ważne tradycje drukarskie sięgające 1920 roku.

Wtedy w mieście osiedlił się drukarz i wydawca Bolesław Szczuka.

Tradycje jego drukarni kontynuują Wąbrzeskie Zakłady Graficzne.

10. Harcówka w Szkole Podstawowej nr 2 im. Jana Pawła II 

Harcerstwo w Wąbrzeźnie powstało w 1921 roku.

11. Zarząd Dróg Powiatowych

Zgromadzono tutaj wiele zabytków techniki i komunikacji.

Wśród nich wyróżnia się lokomobila z 1913 roku przypominająca mały parowóz.

12. Państwowa Straż Pożarna

Ochotnicza Straż Pożarna powstała w Wąbrzeźnie w 1875 roku.

Strażacy poszczycić się mogą sikawką konną z 1907 roku.

13. Sztandary

W Wąbrzeźnie znajdują się liczne sztandary kościelne, cechowe, stowarzyszeń, harcerskie, strażackie, spółdzielcze.