Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Zabytki kultury. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Zabytki kultury. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 15 czerwca 2026

Torunia przestrzeń wspólna

 

rysunek otwartej książki
Torunia przestrzeń wspólna
Wielokulturowe miasto z cezurą i bez cezury 1920 roku

redakcja naukowa: Katarzyna Kluczwajd, Michał Pszczółkowski

Seria: Zabytki Toruńskie Młodszego Pokolenia

Wydawca:  Toruński Oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki

Toruń 2020

Sygnatura SIRr SIRr XXXIIIa/17t.13


Książka jest pokłosiem X konferencji z cyklu „Zabytki toruńskie młodszego pokolenia”.

Konferencja odbyła się  23 listopada 2019 roku w Bibliotece Dziecezjalnej w Toruniu.

Konferencję zorganizowali Stowarzyszenie Historyków Sztuki Oddział Toruński i  Książnica Kopernikańska.

Na książkę złożyły się następujące referaty:

- Katarzyna Kluczwajd, Pielęgnujemy przeszłość, żeby zrobić miejsce dla przyszłości… Wprowadzenie 

- Maria Lewicka, Pamięć wielokulturowej przeszłości miejsca a tożsamość lokalna 

- Tomasz Krzemiński, Toruń polski i niemiecki w XIX i XX wieku 

- Katarzyna Kluczwajd, Państwowe orły w przestrzeni wspólnej Torunia czasów polskich i pruskich 

- Katarzyna Kluczwajd, Toruński Łuk Cäsara – Ulatowskiego – Tłoczka, czyli „nowa brama Bydgoska” jako przykład zmiany tego, co dzieli, na to, co łączy 

- Bartosz Drzewiecki, Katarzyna Pękacka-Falkowska, Restauracja w Parku Cegielnia przed i po 1920 roku: ciągłość czy zmiana? 

- Marcin Orłowski, Od prowizorki po pompatyczność, czyli toruńskie (i podgórskie) pomniki patriotyczne w latach 1920–1939. Próba analizy i syntezy 

- Adam Kowalkowski, Koszary Bramy Chełmińskiej – od podwalni do Muzeum Twierdzy Toruń 

- Małgorzata Kos, „100 razy Toruń” – wyjątkowy portret miasta na stulecie niepodległości Polski 

- Katarzyna Kluczwajd, Moje miasto i „młodsze pokolenie”: świętowanie przez wspólne bycie i pracowanie 


wtorek, 31 marca 2026

Płowęż : ludzie - historia - zabytki

 

rysunek otwartej książki
Ewa Rzepka

Płowęż : ludzie - historia - zabytki 

Wydanie II

Wydawca: Wąbrzeskie Zakłady Graficzne

Jabłonowo Pomorskie - Płowęż 2022

Sygnatura SIRr VIII/In-Płowęż-1


Ewa Rzepka jest nauczycielka historii w Szkole Podstawowej im. Janusza Kusocińskiego w Jabłonowie Pomorskim.

Jest cenionym badaczem historii lokalnej, w szczególności zbrodni niemieckich z okresu II wojny światowej.

Jej najważniejsze książki dostępne są w Książnicy Kopernikańskiej;

1 Konojady 1939-1945 - zbrodnie niemieckie / Ewa Rzepka. - Jabłonowo Pomorskie : Stowarzyszenie Do Korzeni ; Wąbrzeźno : Wąbrzeskie Zakłady Graficzne Sp. z o.o. 2022. 

2 Nowa Wieś 1939 : zbrodnie niemieckie / Ewa Rzepka. - Jabłonowo Pomorskie : Miasto i Gmina Jabłonowo Pomorskie ; Wąbrzeźno : Wąbrzeskie Zakłady Graficzne Sp. z o.o. 2021.

3 Płowęż : ludzie - historia - zabytki / Ewa Rzepka. - Jabłonowo Pomorskie ; Płowęż ; Wąbrzeźno : Wąbrzeskie Zakłady Graficzne Sp. z o.o. 2022. 

4 Zostańcie z Bogiem : ofiary wojny i zbrodni niemieckich z terenu miasta i gminy Jabłonowo Pomorskie / Ewa Rzepka. - Jabłonowo Pomorskie ; Wąbrzeźno : Wąbrzeskie Zakłady Graficzne Sp. z o.o. 2023. 

Ta ostatnia otrzymała nagrodę specjalną w kategorii biografistyka w Konkursie o Nagrodę Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego dla Najlepszej książki o Tematyce Regionalnej.


Książka "Płowęż : ludzie - historia - zabytki" jest kopalnią wiedzy o Płowężu, miejscach i ludziach tu żyjących.

Autorka przybliża w niej nieznana historię jednej z ciekawszych miejscowości położony na terenie Gminy Jabłonowo Pomorskie.

Sołectwo Płowęż leży na granicy gminy Jabłonowo Pomorskie z gminą Biskupiec i Świecie nad Osą, na granicy województwa kujawsko-pomorskiego i warmińsko-mazurskiego.

Książka dzieli się na trzy rozdziały.

Rozdział I - Położenie i ludność

W rozdziale opisano działalność Koła Gospodyń Wiejskich, Ochotniczej Straży Pożarnej, Parafii pw. św. Małgorzaty, Szkoły Podstawowej, Izby tradycji Rybackich.

Osobny fragment poświęcono pracom artystycznym Adama Kuby Matejkowskiego.

Rozdział II - Historia Płowęża

Pierwsza wzmianka o Płowężu pochodzi z 1222 roku, z dokumentu księcia Konrada Mazowieckiego przekazującego biskupowi misyjnemu Prus Chrystianowi kilkadziesiąt miejscowości w ziemi chełmińskiej.

Rozdział III - Zabytki kultury materialnej

Wśród zabytków można wymienić pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska, cmentarz ewangelicki, zespół młyna wodnego, Kościół pw. św. Małgorzaty, cmentarz katolicki, szkołę, nieistniejący kościół ewangelicki, zespół pałacowo-parkowy, budynki z czerwonej cegły, kapliczki.

Badania archiwalne zostały uzupełnione wspomnieniami mieszkańców.



wtorek, 17 marca 2026

Skarby wąbrzeskie

 

rysunek otwartej książki
ks. Paweł Dąbrowski
Paweł Becker

Skarby wąbrzeskie

Wydawcy: Wąbrzeski Dom Kultury,
Wąbrzeskie Zakłady Graficzne 

Wąbrzeźno 2020

Sygnatura SIRr VIII/W-19




Skarby wąbrzeskie to przedmioty cenne, piękne, stare, związane z historycznymi wydarzeniami i postaciami.

Znajdują się wśród nich artefakty archeologiczne i historyczne, dzieła sztuki, dokumenty, książki.

Skarby zostały pogrupowane ze względu na miejsca w jakich są dostępne.

1. Zamek biskupów chełmińskich

Może poszczycić się figurą Matki Bożej Zamkowej z 1500 roku, która obecnie znajduje się w kościele farnym oraz artefaktami odkrytymi podczas badań archeologicznych prowadzonych w ruinach zamku, które można oglądać w Wąbrzeskim Domu Kultury.

2. Kościół pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza.

Kościół został wzniesiony w XIV wieku. Najstarszym skarbem jest renesansowa monstrancja, ołtarze pochodzą z okresu baroku. 

Kościół jest siedziba Sanktuarium Matki Bożej Brzemiennej.

3. Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski

Kościół został wybudowany w XIX w. w stylu neoromańskim jako zbór ewangelicki.

Wyróżniają go zabytkowe ołtarze boczne, witraże, wizerunki Matki Bożej przywiezione z indonezyjskiej wyspy Jawa, w końcu zabytkowy mechanizm zegara na wieży kościelnej

4. Ratusz

Wąbrzeski ratusz został wzniesiony w 1892 roku.

Góruje nad nim wieża zegarowa. 

Wyróżnia go olbrzymi witraż w sali obrad z 1996 roku.

5. Starostwo Powiatowe

Budynek starostwa powiatowego został wzniesiony w 1890 roku.

6. Miejska Biblioteka Publiczna im. Witalisa Szlachcikowskiego

Biblioteka posiada bardzo bogate zbiory, składające się z kilkuset niezwykle cennych i rzadkich cymeliów.

Najstarszą książką jest modlitewnik "Anioł Stróż" wydany w Grudziądzu w 1892 r.

Na szczególne wyróżnienie zasługują pamiątki po Józefie Szczepańskim - pierwszym staroście wąbrzeskim z 1920 roku.

W bibliotece zachowane są też XIX i XX wieczne fotografie, zaproszenia, życzenia, kartki okolicznościowe, pocztówki patriotyczne.

7. Wąbrzeski Dom Kultury

Mieszczą się w nim galerie stałe i czasowe, izba muzealna oraz zbiory malarstwa i grafiki lokalnych artystów.

Duże wrażenie wywiera fortepian marki Bechstein z 1896 r. ofiarowany przez Edmunda i Zofię Wojnowskich.

8. Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Działowskiego.

Neogotycki gmach został oddany do użytku w 1906 r. i przez cały czas pełnił funkcję szkoły.

W szkolnej bibliotece znajduje się najstarsza książka w Wąbrzeźnie - dramat "Panie Kochanku" autorstwa Józefa Ignacego Kraszewskiego z 1864 roku.

9. Drukarnia

Wąbrzeźno ma bardzo ważne tradycje drukarskie sięgające 1920 roku.

Wtedy w mieście osiedlił się drukarz i wydawca Bolesław Szczuka.

Tradycje jego drukarni kontynuują Wąbrzeskie Zakłady Graficzne.

10. Harcówka w Szkole Podstawowej nr 2 im. Jana Pawła II 

Harcerstwo w Wąbrzeźnie powstało w 1921 roku.

11. Zarząd Dróg Powiatowych

Zgromadzono tutaj wiele zabytków techniki i komunikacji.

Wśród nich wyróżnia się lokomobila z 1913 roku przypominająca mały parowóz.

12. Państwowa Straż Pożarna

Ochotnicza Straż Pożarna powstała w Wąbrzeźnie w 1875 roku.

Strażacy poszczycić się mogą sikawką konną z 1907 roku.

13. Sztandary

W Wąbrzeźnie znajdują się liczne sztandary kościelne, cechowe, stowarzyszeń, harcerskie, strażackie, spółdzielcze.










poniedziałek, 17 marca 2025

Dziedzictwo Torunia i ziemi chełmińskiej

 


rysunek otwartej książki
Dziedzictwo Torunia i ziemi chełmińskiej
Odkrycia i reinterpretacje

pod redakcją Moniki Jakubek-Raczkowskiej

Wydawca: Dom Organizatora TNOiK

Toruń 2021

Sygnatura SIRr XXXIIIa/16.4



Jest to czwarty tom cyklu „Studia i Materiały z Dziedzictwa Kulturowego Torunia i Regionu”.

Tematyka woluminy skoncentrowana jest wyłącznie na spuściźnie artystycznej ziemi chełmińskiej, zwłaszcza Torunia.

Znalazły się w wydawnictwie publikacje specjalistów z różnych dziedzin - archeologii, historii, historii sztuki.

W wydawnictwie dominują studia z zakresu snycerstwa i malarstwa, witrażownictwa i złotnictwa.

Badania nad rzemiosłem artystycznym silnie wpisują się w tradycje naukowe "szkoły toruńskiej".

1. Bogusz Wasik - Starogród - "Stare Chełmno". Zamek i pierwsza lokacja miasta w świetle badań z lat 2016-2018

2. Katarzyna Sinoracka - Gotycka Pieta z kościoła pw. św. Wawrzyńca w Kijewie Królewskim - przyczynek do badań nad warsztatami snycerskimi ziemi chełmińskiej na przełomie XIV i XV wieku

3. Juliusz Raczkowski - Nieznane malowidło ścienne w kamienicy przy Rynku Staromiejskim 25  - przyczynek do badań nad wystrojami domów mieszczańskich Torunia w późnym średniowieczu

4. Weronika Kofel - Kompozycje ołtarzy na terenie ziemi chełmińskiej od XVI do XVIII wieku. Przyczynek do badań nad typologią retabulów nowożytnych

5. Katarzyna Bucław - Świętojańskie portrety epitafijne Rubinkowskich - studium kostiumologiczne

6. Alicja Graczyk - Zagadnienie autentyczności gotyckich witraży w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu

7. Adam Kaźmierczak - Witraże mozaikowe i szklenia ozdobne w kamienicach dawnej dzielnicy Wilhelmstadt. Przyczynek do badań nad witrażownictwem Torunia przełomu XIX i XX wieku

8. Monika Jakubek-Raczkowska - Tak zwane cyborium z kościoła pw. św. Jakuba w Toruniu. Uwagi na temat integralności zabytku

9. Wiktor Binnebesel, Maria Kamińska-Binnebesel - Nieznany zbiór złotnictwa z kościoła  pw. Ducha św. w Toruniu - wstępne rozpoznanie 

10. Alicja Grabowska-Lysenko - Do rozmnożenia chwaley Pańskiey y czczci SS. Iego. O niektórych relikwiarzach z toruńskiego kościoła pw. św.. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty, związanych z nimi ołtarzach i ich znaczeniu dla dziedzictwa regionu - na marginesie niedawnego odkrycia zbioru relikwii w toruńskiej katedrze

11. Katarzyna Bucław - Haftowana poduszka na relikwie z kościoła pw. św.. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu - niespodziewane odkrycie w katedrze toruńskiej





środa, 15 maja 2024

Pomniki historii - szlakiem wyjątkowych miejsc

 


rysunek otwartej książki
Pomniki historii 
Szlakiem wyjątkowych miejsc 
Kierunek kujawsko-pomorskie
Europejskie dni dziedzictwa - 2020

Wydawcy:
Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy
Dom Wydawniczy Margafsen

Bydgoszcz 2020

Sygnatura SIRr XIII/202c



Książka poświęcona jest kujawsko-pomorskim pomnikom historii.

Są to miejsca ciągle żywe, które co roku odwiedzają miliony turystów.

W przewodniku zaprezentowano siedem niezwykłych miejsc naszego regionu.

Formanie tych siedem zabytków zostało uznanych z pomniki historii na podstawie rozporządzenia Prezydenta RP.

Na oficjalnej liście na 107 pomników historii znalazło się 7 miejsc z województwa kujawsko-pomorskiego.

1. Rezerwat archeologiczny - Biskupin.

2. Toruń - Stare i Nowe Miasto

3. Chełmno - Stare Miasto

4. Ciechocinek - zespół tężni i warzelni soli wraz z parkami Tężniowym i Zdrojowym

5. Grudziądz - zespół zabytkowych spichlerzy wraz z panoramą od strony Wisły

6. Strzelno - zespół dawnego klasztoru Norbertanek

7. Włocławek - katedra pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Książka jest bogato ilustrowana.

W przystępny sposób przedstawiono historię, walory turystyczne i kulturowe znaczenie tych siedmiu kujawsko-pomorskich cudów.

Wydawnictwo dofinansowano z budżetu Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego.



 


czwartek, 1 lutego 2024

Katarzyna Kluczwajd - PODgórzajki, czyli Podtoruńsko-podgórskie bajki

 


rysunek otwartej książki
Katarzyna Kluczwajd

PODgórzajki, czyli Podtoruńsko-podgórskie bajki 
(niekoniecznie dla najmłodszych)

Wydawnictwo Region

Gdynia 2021

Sygnatura SIRrXXXIIb/125b


 
Katarzyna Kluczwajd to bardzo dobrze znana w Toruniu historyk sztuki, zabytkoznawca i regionalista, autorka wielu książek i artykułów, poświęconych kulturze i sztuce naszego miasta, jego zabytkom, architekturze i rzemiośle artystycznym.

W ramach serii "toruniajek" Wydawnictwa Region opublikowane  zostały:

PODgórzajki, czyli Podtoruńsko-podgórskie bajki (niekoniecznie dla najmłodszych)

Piernikajki, czyli Toruńskie piernikowe bajki  (niekoniecznie dla najmłodszych)

W książce w sposób niekonwencjonalny autorka popularyzuje wiedzę na temat Podgórza.

Podgórz - dziś dzielnica Torunia - do 1938 roku był samodzielnym miastem.

W ksiązece znalazło się 38 opowieści historyczno-bajkowych na temat Podgórza.

Podstawą narracji jest jednak skrupulatna praca badawcza, archiwalne i książkowe kwerendy, poszukiwanie starych fotografi.

W efekcie otrzymujemy historię lewobrzeżnej części Torunia połączoną z odrobina humoru, ironii i językowych zabaw.





środa, 11 stycznia 2023

Skarby Ziemi Chełmińskiej obszaru LGD "Vistula - Terra Culmensis - Rozwój przez Tradycję"

 


rysunek otwartej książki

Skarby Ziemi Chełmińskiej obszaru LGD "Vistula - Terra Culmensis - Rozwój przez Tradycję"

Opracowanie tekstów: Piotr Birecki 

Wydawca: Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Vistula - Terra Culmensis - Rozwój przez Tradycję" 

Sztynwag 2018

Sygnatura SIRr XIII/174





W przewodniku "Skarby Ziemi Chełmińskiej" opisano najważniejsze zabytki położone na terenie Gmin Chełmno, Grudziądz, Rogóźno, Łasin, Świecie nad Osą, Gruta, Radzyń Chełmiński, Płużnica, Lisewo i Stolno.

Gminy te tworzą Lokalna Grupę Działania "Vistula - Terra Culmensis".

Szczegółowy katalog zabytków obejmuje następujące atrakcje:

Gmina Chełmno

  • Kościół pw. św. Barbary w Starogrodzie
  • Wzgórze zamkowe w Starogrodzie
  • Góra św. Wawrzyńca w Kałdusie
  • Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łunawach Wielkich
  • XIX-wieczne domy nad Wisłą
  • Domy pomennonickie w Nowejwsi Chełmińskiej
  • Kamień ze znakiem powodzi w Bieńkówce
  • Ścieżka ekologiczna w Wielkich Łunawach
  • Pomnik ofiar zbrodni hitlerowskich w Klamrach

Gmina Grudziądz

  • Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Mokrem
  • Kościół w Mokrem poewangelicki filialny
  • Fort "Wielka Księża Góra" w Wielkich Lniskach
  • Dom narodzin Ludwika Rydygiera w Dusocinie
  • Polskie schrony linii Rzeki Osy
  • Kościół pw. św. Mikołaja w Szynychu
  • Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Wielkim Wełczu,
  • Kościół pw. Matki Boskiej Królowej Polski w Piaskach
  • Cmentarz mennonicki w Sosnówce

Gmina Rogóźno

  • Kościół pw. Świętego Wojciecha w Rogożnie
  • Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Gubinach
  • Kościół pw. św. Bartłomieja w Szembruku
  • Dwór w Białochowie
  • Pomnik ofiar zbrodni w Białochowie
  • Zamek w Rogoźnie-Zamku
  • Aleja Dębowa w Białochowie
  • Aleja Kasztanowa w Białochowie
  • Drewniany dom typu "poniatówka" Henryka Kruzela

Gmina Łasin

  • Kościół pw. św. Katarzyny w Łasinie
  • Ratusz w Łasinie
  • Kościół ewangelicki w Łasinie
  • Pałac w Nogacie
  • Pałac w Nowych Jankowicach
  • Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Szynwałdzie
  • Kościół pw. św. Barbary w Świętem
  • Kościół pw. św. Wawrzyńca Męczennika w Szczepankach
  • Pałac w Bogdankach
  • Wieża ciśnień w Łasinie

Gmina Świecie nad Osą

  • Kościół pw. św. Michała Archanioła w Linowie
  • Pałac w Linowie
  • Pałac w Lisowie
  • Dwór w Mędrzycach
  • Dwór w Widlicach
  • Grodzisko w Świeciu nad Osa
  • Młyn w Świeciu nad Osą
  • Stacja kolejowa w Szarnosiu

Gmina Gruta

  • Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Grucie
  • Kościół pw. św. Jakuba w Dąbrówce Królewskiej
  • Pałac w Mełnie
  • Kościół pw. św. Kosmy i św. Damiana w Okoninie
  • Relikty zamku krzyżackiego w Pokrzywnie
  • Park dworski w Jasiewie
  • Park dworski w Orlu
  • Ruiny dworu obronnego w Boguszewie
  • Cmentarz rodziny Bielerów w Mełnie
  • Grodzisko w Plemiętach
  • Młyn w Słupskim Młynie

Gmina Radzyń Chełmiński

  • Zamek w Radzyniu Chełmińskim
  • Kościół pw. Św. Anny w Radzyniu Chełmińskim
  • Kaplica pw. św. Jerzego w Radzyniu Chełmińskim
  • Bożnica w Radzyniu Chełmińskim
  • Kościół pw. św. Sebastiana i Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Rywałdzie Królewskim
  • Kaplica pw. sw. Wawrzyńca w Debieńcu
  • Kościół ewangelicki w Radzyniu Chełmińskim
  • Budynek Urzędu Miasta i Gminy
  • Głaz narzutowy w Radzyniu Chełmińskim
  • Kamienie wokół rynku z przełomu XVII-XIX wieku w Radzyniu Chełmińskim

Gmina Płużnica

  • Kościół pw. św. Małgorzaty w Płużnicy
  • Kościół pw. św. Michała Archanioła w Błędowie
  • Kaplica pw. św. Barbary w Mgowie
  • Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Nowej Wsi Królewskiej
  • Zespół dworski w Orłowie
  • Pałac w Mgłowie
  • Dwór w Działowie
  • Kościół poewangelicki w Wieldządzu
  • Dwór w Płąchwach

Gmina Lisewo

  • Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Boskiej Śnieżnej w Lisewie
  • Dawny kościół ewangelicki w Lisewie
  • Stacja w Kornatowie
  • Ruiny zamku w Lipienku
  • Pałac w Mgoszczu
  • Park dworski w Tylewie
  • Dawna pastorówka w Lisewie
  • Zespół pałacowo-parkowy w Pniewitem

Gmina Stolno

  • Zespół pałacowo-parkowy w Wabczu
  • Zespół pałacowo-parkowy w Grubnie
  • Fort III Małe Czyste
  • Fort VII w Rybieńcu
  • Kościół pw. św. Bartłomieja i św., Anny w Wabczu
  • Kościół pw. sw. Katarzyny Aleksandryjskiej w Wielkiem Czystem
  • Hallerówka w Gorzuchowie
  • Góra św. Jana w Gorzuchowie
  • Kuźnia w Oborach



piątek, 21 października 2022

Jerzy Szwankowski - Raciąż i okolice dla każdego


 

Rysunek otwartej książki

Jerzy Szwankowski

Raciąż i okolice dla każdego

Wydawca:  Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Raciąż

Raciąż 2021

Sygnatura SIRr VIII/In-Raciąż-1


Dr Jerzy Szwankowski jest historykiem-regionalistą.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest szereg jego książek:

  1. 100 lat gazownictwa w Tucholi 1903-2003 / Jerzy Szwankowski. - Bydgoszcz : Margrafsen 2003. 
  2. Pamiętniki / Maria z Komierowskich i Leon Janta-Połczyńscy ; oprac. Włodzimierz Jastrzębski i Jerzy Szwankowski. - Bydgoszcz : Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego 2013. 
  3. Powiat tucholski w latach 1875-1920 : administracja, ludność, gospodarka, kultura / Jerzy Szwankowski. - Tuchola : PM LOGO 2005. 
  4. Raciąż i okolice dla każdego / Jerzy Szwankowski. - Raciąż : Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Raciąż © copyright 2021.
  5. Razem z gazem 150 lat / [aut. tekstu, wybór il. i podpisy Marek K. Jeleniewski ; il. Jerzy Szwankowski et al.]. - Bydgoszcz : Bydgoski Dom Wydawniczy "Margrafsen" 2010. 
  6. Tuchola : od pradziejów do współczesności : praca zbiorowa / pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego i Jerzego Szwankowskiego. - Bydgoszcz ; Tuchola : Przedsiębiorstwo Marketingowe LOGO na zlecenie Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tucholi 2010.  
  7. Tuchola : plan miasta : siedem wieków Tucholi 1287-1987 / red.: Henryk Nahorski ; tekst folderu: Jerzy Szwankowski ; szlaki turyst.: Maciej Wdowicki. - Bydgoszcz : Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej 1987. 
  8. Tuchola : plan miasta = Stadtplan = plan goroda = urboplano = city map / red. Henryk Nahorski ; oprac. graf. Janina Majsnerowska-Kakareko ; tekst Jerzy Szwankowski ; szlaki turyst. Maciej Wdowicki ; fot. Henryk Nahorski. - Bydgoszcz : Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej 1987. 
  9. Zabytki architektury i budownictwa Ziemi Tucholskiej / Józef Basta [fot.] ; Jerzy Szwankowski [przedm.]. - Tuchola : na zlec. Miejskiej Biblioteki Publicznej ; Bydgoszcz : Przedsiębiorstwo Marketingowe "Logo" 2006.

Książka "Raciąż i okolice dla każdego" ma charakter popularny.

Przybliża ona czytelnikom zabytki kultury materialnej i duchowej z obszaru sołectwa Raciąż.

Dzięki lekturze zapoznamy się z przeszłością Raciąża oraz jego dziedzictwem kulturowym.

W średniowieczu znajdował się tu gród obronny.

Z 1349 roku pochodzi przywilej lokacyjny Raciąża wydany przez Krzyżaków.

W centralnym miejscu wsi wznosi się kościół parafialny pw. Trójcy Świętej, konsekrowany w 1874 roku.

Na tutejszym cmentarzu znajduje się grobowiec rodzinny Janta-Połczyńskich.

W książce opisano również współczesne życie kulturalne mieszkańców Raciąża.

W publikacji znajdują się także informacje o pobliskich miejscowościach: Raciąski Młyn, Nadolnik, Wysoka, Wysocki Młyn, Nadolna Karczma, Mrowiniec, Mała Komorza, Dąbrówka, Fojutowo, Tuchola.

Autor wyjaśnił również pojęcie Kosznajderii.

Poznajemy dziedzictwo przyrodnicze okolic Raciąża, zagospodarowanie turystyczne, dziedzictwo kultury społeczno-duchowej.

W książce znajduję się również plan okolic Raciąża.






piątek, 7 października 2022

Wąbrzeźno portret miasta

 



Rysunek otwartej książki

Wąbrzeźno portret miasta

Zespół redakcyjny: Leszek Dembek, Aleksandra Kurek, Sabina Olszewska

Wydawca: Wąbrzeskie Zakłady Graficzne

Wąbrzeźno 2020

Sygnatura SIRr VIII/W-13




Publikacja powstała przy współpracy z Miejską i Powiatową Biblioteka Publiczną im. W. Szlachcikowskiego w Wąbrzeźnie oraz Wąbrzeskim Domem Kultury.

Jest to album liczący 146 zdjęć.

Ich autorami są ks. Paweł Dąbrowski, Tomasz Delicat, Agnieszka Dembek, Wiesław Duma, Maria Duzinkiewicz, Weronika Homa, Iwona Kaczmarczyk, Magdalena Kilanowska, Judyta Latuszek, Bartłomiej Marchlewski, Paulina Mędryk, Aleksandra Sipak, Monika Świniarska, Marcin Zduniak, Grzegorz Zieliński.

Tekst opracowała Anna Borowska.

W Wąbrzeźnie znajduje się wiele cennych zabytków sakralnych, zabytków budownictwa obronnego, zabytków mieszczańskiego budownictwa murowanego , zabytków techniki i zabytkowych założeń zieleni projektowanej.

W albumie opublikowano również piękne panoramy miasta, wiele widoków ze wszystkich stron, ulice, osiedla, place, budynki mieszkalne budynki użyteczności publicznej, zdjęcia z wydarzeń publicznych i uroczystości, mosty.




wtorek, 6 września 2022

Mirosław Krajewski - Klejnoty Ziemi Dobrzyńskiej

 


Rysunek otwartej książki

Mirosław Krajewski

Klejnoty Ziemi Dobrzyńskiej
Walory, osobliwości, nowinki, ludzie i kalendaria Ziemi Dobrzyńskiej 

Wydawca: Dobrzyńskie Towarzystwo Naukowe w Rypinie

Rypin 2019

Sygnatura SIRr  VIb/1-69


Prof. dr. hab. Mirosław Krajewski jest wybitnym politologiem, historykiem i wydawcą.

Związany jest z Uniwersytetem Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy i Szkołą Wyższą im. Pawła Włodkowica w Płocku.

Jest prezesem Dobrzyńskiego Towarzystwa Naukowego.

Jest autorem i redaktorem ponad 140 książek z historii Ziemi Dobrzyńskiej, Mazowsza i Kujaw.

Książka "Klejnoty Ziemi Dobrzyńskiej" jest kompendium wiedzy o Ziemi Dobrzyńskiej o walorach popularnych.

Praca zawiera informacje o przeszłości Ziemi Dobrzyńskiej, jej przyrodzie, wybitnych postaciach.

Każdy klejnot, osobliwość, czy też nowinka najpierw prezentowane są ilustracyjnie, a następnie opisowo.

Książka została wyposażona w przypisy.

Do pracy dołączono Kalendarium Ziemi Dobrzyńskiej oraz Kalendarium kościoła i klasztoru Ojców Bernardynów w Skępem.

Klejnoty, nowinki i osobliwości Ziemi Dobrzyńskiej podzielono na kilkanaście grup:

  • atrybuty tożsamościowe i odrębności kulturowe 
  • przyroda ożywiona i nieożywiona 
  • etnografia
  • kultura i sztuka, zabytki, turystyka i sport 
  • astronomia i prehistoria, miasta i wnioski dobrzyńskie 
  • kościoły, kaplice i wyznania, religijność ludu dobrzyńskiego 
  • "Ludzie dają blask krajowi, z którego pochodzą"
  • powstania i wojny, wojskowość 
  • patriotyzm, wdzięczność Stwórcy, Ojczyźnie i ludziom 
  • polityka 
  • gospodarka, przemysł, handel, usługi, komunikacja, hodowla 
  • opieka zdrowotna i społeczna, oświata 
  • samorząd lokalny i organizacje społeczne 
  • pamięć zbiorowa, przeszłość Dobrej Ziemi w badaniach naukowych i twórczości


środa, 16 lutego 2022

Katarzyna Kluczwajd - Bydgoskie Przedmieście : toruńskie przedmieścia sprzed lat

 



Rysunek otwartej książki

Katarzyna Kluczwajd

Bydgoskie Przedmieście
Toruńskie przedmieścia sprzed lat

Księży Młyn Dom Wydawniczy

Łódź 2019

Sygnatura SIRr VIII/T-A-40b 



Katarzyna Kluczwajd to bardzo dobrze znana w Toruniu historyk sztuki, zabytkoznawca i regionalista, autorka wielu książek i artykułów, poświęconych kulturze i sztuce naszego miasta, zabytkom, architekturze i rzemiosłu artystycznemu Torunia.

W 2018 roku opublikowała książkę "Podgórz. Toruńskie przedmieścia sprzed lat".

Obecnie kolejną publikację z serii "Toruńskie przedmieścia sprzed lat" poświęciła Bydgoskiemu Przedmieściu.

Książka jest efektem wieloletniej pracy autorki, badań archiwalnych i kwerendy prasowej.

Autorka dotarła do nieznanych fotografii z rodzinnych albumów mieszkańców Bydgoskiego Przedmieścia, które okazują się być pierwszorzędnym źródłem wiedzy o tej dzielnicy w XIX wieku i w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

Książka Katarzyny Kluczwajd to nie kalendarium dziejów Bydgoskiego Przedmieścia.

Autorka zabiera nas w spacer po dzielnicy, bogato ilustrowany starymi fotografiami.

Opowiada o życiu codziennym mieszkańców Bydgoskiego Przedmieścia, Polaków i Niemców, katolików i ewangelików, cywili i wojskowych.

Bydgoskie Przedmieście to dzielnica wyjątkowa, bo od końca XIX wieku była uporządkowana i kształtowana planowo w oparciu o projekt urbanistyczny z XIX wieku.

Dzielnica jest bogata w budynki z pruskiego muru, budynki wybudowane w stylu historyzmu i secesji.

To nie tylko dzielnica mieszkaniowa - zlokalizowano tu zajezdnię tramwajową, elektrownię, wodociągi i oczyszczalnię, szkoły, obiekty sportowe, parki, szpital, hale wystawową, obiekty wojskowe, porty rzeczne.

Bydgoskie Przedmieście było dzielnicą elit, architektów, budowniczych, wolnych zawodów, urzędników, wojskowych, artystów.

Najcenniejsza architektura powstała w latach 1890-1939.

Bydgoskie Przedmieście to jedyne z przedmieść Torunia, które jako zespół zabytkowy zostało wpisane do rejestru zabytków.

W książce znajdziemy miedzy innymi informacje na temat ulicy Bydgoskiej, Mickiewicza, Słowackiego, stylów architektonicznych występujących w dzielnicy, baloniarzy i lotników, Portu Zimowego i Portu Drzewnego, tartaków, przedsiębiorcy Jana Brody, rzemiosła, handlu i usług, szpitali, tramwajów i zajezdni, elektrowni, wodociągów, kanalizacji, oczyszczalni, Dyrekcji Dróg Wodnych, Dyrekcji Lasów Państwowych, hali wystawowej, Konsulatu Rzeszy Niemieckiej, szkolnictwa, hal gimnastycznych, sportu, miejsc kultury i rozrywki, Parku Cegielnia Lasku Cegielnia, Zieleńca, placu Turniejowego, restauracji Tivoli, Elysium, Esplanada, Pensjonatu Zofiówka, Muzeum Ziemi Pomorskiej, licznych kin, Licznych pomników Fryderyka Wielkiego, Germanii, Bismarcka, Stanisława Moniuszki, Fryderyka Chopina, Józefa Piłsudskiego, ławki Friedricha Schillera, pomników wojskowych, kościołów i cmentarzy.




wtorek, 15 lutego 2022

Podpisz deklarację - wyraź poparcie dla zachowania w Toruniu Kodeksu Korwina

 

belka

14 lutego 2022 została podpisana Deklaracja poparcia dla zachowania w narodowym dziedzictwie kultury Rzeczypospolitej Polskiej "Katalogu Korwina"

To bezcenny renesansowy manuskrypt szkoły florenckiej, wpisany na Światową Listę Programu UNESCO "Pamięć Świata".

"Katalog Korwina" znajduje się w Toruniu od kilkuset lat i jest najcenniejszym zabytkiem kultury w kolekcji Książnicy Kopernikańskiej.

Ty też możesz podpisać Deklarację.

Aby wyrazić swoje poparcie wejdź na stronę:

www.kodekskorwina.pl

belka

fotografia Deklaracja poparcia dla zachowania w narodowym dziedzictwie kultury Rzeczypospolitej Polskiej "Katalogu Korwina"

belka

Deklaracja poparcia

dla zachowania w narodowym dziedzictwie kultury Rzeczypospolitej Polskiej „Katalogu Korwina” – bezcennego, renesansowego manuskryptu szkoły florenckiej, wpisanego na Światową Listę Programu UNESCO „Pamięć Świata”- najcenniejszego zabytku kultury w kolekcji Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu:

„Epistola de laudibus augustae bibliothecae atque libri quatuor versibus scripti eodem argumento ad serenissimum Mathiam Corvinum Panoniae regem”

My niżej podpisani, wyrażając wolę własną, a także wolę tych, których reprezentujemy poprzez sprawowane urzędy, apelujemy do Posłanek i Posłów na Sejm o odstąpienie od inicjatywy pozbawienia Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu znajdującego się w jej kolekcji bezcennego rękopisu. Bezcennego dla Torunia i Regionu, będącego nierozerwalną częścią duchowego i materialnego dziedzictwa narodowego Polski.

Kodeks ten jest wyjątkowy ze względu na jego wartość historyczną i artystyczną. Wykonany w technice pergaminowej, ozdobiony został przez mistrzów florenckiej szkoły malarstwa miniaturystycznego. Dziś stanowi jeden z 650 rozproszonych po całym świecie egzemplarzy tzw. rodziny corvinianów, do której należą ocalałe egzemplarze ze zbiorów dawnej biblioteki króla Węgier Macieja Korwina,obecnie wpisane na Światową Listę Programu UNESCO „Pamięć Świata”. Na tle wszystkich corvinianów wyjątkowości naszemu manuskryptowi dodaje jego treść, bowiem jest ona poetyckim opisem tego zbioru.

Bibliotheca Corviniana, druga po watykańskiej najznamienitsza biblioteka epoki renesansu, nie przetrwała próby czasu. Po śmierci króla jej zasoby ulegały stopniowej degradacji i rozproszeniu. „Epistola …” trafiła do Torunia przez Italię lub Niemcy. A w roku 1594 została przekazana w darze przez toruńskiego mieszczanina do zasobów biblioteki Gimnazjum Akademickiego, nowopowstałej w Toruniu wyższej uczelni, której ranga i poziom kształcenia, podobnie jak poziom i ranga Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Wileńskiego, stanowiły o sile i otwartości Rzeczypospolitej. Była wkładem i odpowiedzią mieszczan toruńskich i całych Prus Królewskich na przynależność do Rzeczypospolitej. Odtąd, jako nr 21 w księgozbiorze założonej wówczas biblioteki, przez wieki stanowi przedmiot pieczołowitej opieki i troski. Do dziś, tak jak pamięć o Mikołaju Koperniku, stanowi jeden z fundamentów naszej tożsamości narodowej i przynależności do świata kultury łacińskiej.

Dlatego, kiedy Polska jest wolnym, niepodległym Państwem, jesteśmy winni wdzięczność za ten dar minionym pokoleniom. I jesteśmy zobowiązani przekazać go następnym, aby nadal stał na straży prawdy historycznej i tożsamości narodowej.

belka



czwartek, 1 kwietnia 2021

Józef Łepkowski - O zabytkach Kruszwicy, Gniezna i Krakowa oraz Trzemeszna, Rogoźna, Kcyni, Dobieszewka, Gołańczy, Żnina, Gąsawy, Pakości, Kościelca, Inowrocławia, Strzelna i Mogilna

 



rysunek otwartej książki

Józef Łepkowski

O zabytkach Kruszwicy, Gniezna i Krakowa oraz Trzemeszna, Rogoźna, Kcyni, Dobieszewka, Gołańczy, Żnina, Gąsawy, Pakości, Kościelca, Inowrocławia, Strzelna i Mogilna

Kraków 1866

Sygnatura MAG WF 1950



ózef Łepkowski (1826-1894) był krakowskim archeologiem i historykiem.

Jako pierwszy w Polsce profesor archeologii objął nowoutworzoną katedrę archeologii na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Pełnił również funkcję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Widok karty tytułowej książki. Napis; O zabytkach Kruszwicy, Gniezna i Krakowa oraz Trzemeszna, Rogoźna, Kcyni, Dobieszewka, Gołańczy, Żnina, Gąsawy, Pakości, Kościelca, Inowrocławia, Strzelna i Mogilna. Sprawozdania i studya Józefa Łepkowskiego. Kraków. Czcionkami drukarni Czasu 1866
Foto: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/204664

W 1863 roku Józef Łepkowski odbył wyprawę naukową do Wielkopolski, na Kujawy i Pałuki.

Odwiedził Rogoźno, Kcynie, Dobieszewko, Gołańcz, Żnin, Gąsawę, Pakość, Kościelec, Inowrocław Gopło, Kruszwicę Strzelno i Mogilno.

Rok wcześniej odwiedził Gniezno i Trzemeszno.

Książka "O zabytkach Kruszwicy, Gniezna i Krakowa oraz Trzemeszna, Rogoźna, Kcyni, Dobieszewka, Gołańczy, Żnina, Gąsawy, Pakości, Kościelca, Inowrocławia, Strzelna i Mogilna" zawiera relacje z tych podroży.

Przeczytać w niej możemy obszerne opisy miast, zabytków i historycznych pamiątek.






poniedziałek, 7 października 2019

Katarzyna Kluczwajd - Czy w lewobrzeżnym Toruniu są zabytki?

 



rysunek otwartej książki

Katarzyna Kluczwajd

Czy w lewobrzeżnym Toruniu są zabytki?

W: Zabytki lewobrzeżnego Torunia
zachowane, nieistniejące, tylko zaplanowane

Wydawca:
Stowarzyszenie Historyków Sztuki

Toruń 2017



Miło nam poinformować, że w wydanym właśnie zbiorze studiów "Zabytki lewobrzeżnego Torunia" opublikowany został artykuł pani Katarzyny Kluczwajd "Czy w lewobrzeżnym Toruniu są zabytki?".

Tekst został wygłoszony na konferencji naukowej zorganizowanej przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Bibliotekę Diecezjalną i Książnicę Kopernikańską w listopadzie 2016 roku.

Katarzyna Kluczwajd jest historykiem sztuki, regionalistką, popularyzatorką wiedzy o dziejach i zabytkach Torunia.

Od 2015 roku organizuje ona konferencje pod wspólnym tytułem "Zabytki toruńskie młodszego pokolenia".

Jej artykuł poświęcony jest zabytkowym obiektom Podgórza.

Zawiera przegląd kamienic, fortyfikacji, zabytków kolejnictwa, gmachów magistratu, starych obiektów handlowych, usługowych i przemysłowych, szkół, kościołów i cmentarzy, miejsc zabaw i rozrywek, pomników.

Pytanie zadane w tytule referatu okazuje się oczywiście retoryczne.

Dzięki autorce czytelnik odkryje wielkie bogactwo i różnorodność zabytków położonych na Podgórzu i w innych dzielnicach lewobrzeżnego Torunia.

Atrakcyjność tekstu znacznie podnoszą stare unikalne fotografie i plany.