Powstanie wielkopolskie 1918-1919 na terenie powiatu nakielskiego przez pryzmat miejsc pamięci

 

Kamila Czechowska

Powstanie wielkopolskie 1918-1919 na terenie powiatu nakielskiego przez pryzmat miejsc pamięci 

Wydawca: Muzeum Ziemi Szubińskiej im. Zenona Erdmanna

Szubin 2011

Sygnatura SIRr VIII/In-Nakło-9

Kamila Czechowska jest wieloletnia dyrektorka Muzeum Ziemi Szubińskiej im. Zenona Erdmanna i Szubinie.

Posiada tytuł doktora nauk humanistycznych.

Jest historykiem regionalistą, badającą dzieje Szubina.

Propaguje również wiedzą na temat II powstania wielkopolskiego z lat 1918-1919.

Położyła wielkie zasługi jako opiekun miejsc pamięci narodowej.

Jest autorką, współautorką i redaktorką wielu książek, które dostępne są w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu: 

- Duch i czas : materiały do dziejów historii i kultury Szubina i okolicy, T. 1-8

- Powstanie Wielkopolskie 1918/1919 na Pałukach i Krajnie 

- Pocztówki znad krawędzi przeszłości - dialog pokoleń, Cz. 1-3

- II wojna światowa na Pałukach i Krajnie przez pryzmat miejsc pamięci

- Powstanie wielkopolskie 1918-1919 na terenie powiatu nakielskiego przez pryzmat miejsc pamięci 

- Społeczna działalność księży katolickich Pałuk i Krajny w XIX i XX wieku

- Oto ja, poślij mnie [o ks. prałacie Janie Kątnym]

- Szubin : spacer z historią w tle

- Przewodnik : miasto i gmina Szubin 

- Pomnik nad Mogiłą Powstańców Wielkopolskich 1918-1919 w Szubinie

- Kościół pw. św. Marcina Biskupa w Szubinie : od przeszłości do teraźniejszości

- Zamkowe historie : zamek rycerski w Szubinie i jego właściciele na przestrzeni wieków

- Dzieje Szubina i okolic

Książka "Powstanie wielkopolskie 1918-1919 na terenie powiatu nakielskiego przez pryzmat miejsc pamięci" poświęcona jest miejscom pamięci położonym na Ziemi Nakielskiej, a upamiętniającym powstańców wielkopolskich.

Społeczeństwo lokalne podejmuje coraz szerszy wysiłek w kierunku odnawiania pomników, tablic pamiątkowych i kwater powstańczych na miejscowych cmentarzach.

Pomocy w tym zapale jest zgromadzenie informacji o stanie i rozmieszczeniu miejsc pamięci, pomników, kamieni pamiątkowych, tablic, grobów i mogił.

Dzięki autorce informatora dowiadujemy się też o ciągle powstających nowych obiektach upamiętniających powstańców wielkopolskich.

W książce opisano miejsca pamięci znajdujące się w:

Kcyni, Studzienkach, Mroczy, Drążnie, Nakle, Paterku, Sadkach, Dębowie, Szubinie, Kołaczkowie, Rynarzewie, Samoklęskach Dużych, Szaradowie i Zamościu(gmina Szubin)

Pomnik nad Mogiłą Powstańców Wielkopolskich 1918-1919 w Szubinie

 

Kamila Czechowska

Pomnik nad Mogiłą Powstańców Wielkopolskich 1918-1919 w Szubinie 

Wydawca: Muzeum Ziemi Szubińskiej im. Zenona Erdmanna

Szubin 2020

Sygnatura SIRr VIII/Sz-6

Kamila Czechowska jest wieloletnia dyrektorka Muzeum Ziemi Szubińskiej im. Zenona Erdmanna i Szubinie.

Posiada tytuł doktora nauk humanistycznych.

Jest historykiem regionalistą, badającą dzieje Szubina.

Propaguje również wiedzą na temat II powstania wielkopolskiego z lat 1918-1919.

Położyła wielkie zasługi jako opiekun miejsc pamięci narodowej.

Jest autorką, współautorką i redaktorką wielu książek, które dostępne są w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu: 

- Duch i czas : materiały do dziejów historii i kultury Szubina i okolicy, T. 1-8

- Powstanie Wielkopolskie 1918/1919 na Pałukach i Krajnie 

- Pocztówki znad krawędzi przeszłości - dialog pokoleń, Cz. 1-3

- II wojna światowa na Pałukach i Krajnie przez pryzmat miejsc pamięci

- Powstanie wielkopolskie 1918-1919 na terenie powiatu nakielskiego przez pryzmat miejsc pamięci 

- Społeczna działalność księży katolickich Pałuk i Krajny w XIX i XX wieku

- Oto ja, poślij mnie [o ks. prałacie Janie Kątnym]

- Szubin : spacer z historią w tle

- Przewodnik : miasto i gmina Szubin 

- Pomnik nad Mogiłą Powstańców Wielkopolskich 1918-1919 w Szubinie

- Kościół pw. św. Marcina Biskupa w Szubinie : od przeszłości do teraźniejszości

- Zamkowe historie : zamek rycerski w Szubinie i jego właściciele na przestrzeni wieków

- Dzieje Szubina i okolic

Książka "Pomnik nad Mogiłą Powstańców Wielkopolskich 1918-1919 w Szubinie" opisuje historie pomnika odsłoniętego 18 maja 1924 roku na cmentarzu w Szubinie.

Pomnik stanął na zbiorową mogiłą powstańców wielkopolskich, którzy polegli walcząc o wyzwolenie Szubina w styczniu i lutym 1919 roku.

Walki toczone w dniach od 8 do 11 stycznia 1919 były bardzo zacięte i krwawe.

Jeszcze w lutym 1919 udało się Niemcom na krótki czas zająć znowu Szubin.

Mogiłą poległych opiekowało się Towarzystwo Powstańców i Wojaków w Szubinie, które zorganizowało kwestę i ufundowali pomnik.

Na pomniku umieszczono tablice z nazwiskami poległych.

21 stycznia 1939 roku w miejscu starego pomnika odsłonięto nowy i okazały, który został zniszczony przez Niemców jeszcze tego samego roku.

Przewrócony pomnik był przez szereg lat symbolem niemieckiego barbarzyństwa. 

11 stycznia 2020 roku uroczyście odsłonięto na cmentarzu  odbudowany pomnik w formie z 1939 roku.

Bartłomiej Piotr Grabowski - Kruszwiczanki

 

Bartłomiej Piotr Grabowski

Kruszwiczanki - działaczki społeczne, kulturalne i niepodległościowe 

Mały słownik biograficzny (XIX-XX wiek) 

Wydawnictwo Ridero

Kraków 2021

Sygnatura SIRr  IIIA/146

Bartłomiej Grabowski  jest historykiem, publicystą i regionalistą.

Należy do Nadgoplańskiego Towarzystwa Historycznego w Kruszwicy oraz Polskiego Towarzystwa Historycznego w Inowrocławiu.

Mieszka w Kruszwicy, gdzie zajmuje się zgłębianiem wiedzy na temat kujaw.

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są jego książki:

1. Przewodnik po miejscach pamięci gminy Kruszwica : 100 rocznica odzyskania przez miasto niepodległości / Bartłomiej Piotr Grabowski. - [Kraków] : Ridero 2018.

2. Kruszwica w czasie II wojny światowej / Bartłomiej Piotr Grabowski. - [Kraków] : Ridero 2020.

3. Kruszwiczanki - działaczki społeczne, kulturalne i niepodległościowe : mały słownik biograficzny (XIX-XX wiek) / Bartłomiej Piotr Grabowski. - [Kraków] : Ridero 2021.

4. Kruszwicki słownik biograficzny / Bartłomiej Piotr Grabowski. - [Kraków] : Ridero 2021. ISBN 

5. Przemysł winiarniczy w Kruszwicy : XIX-XX wiek / Bartłomiej Piotr Grabowski. - [Kraków] : Ridero 2022.

"Kruszwiczanki" to słownik biograficzny poświęcony kobietą, które w XIX i i pierwszej połowie XX wieku działały na rzecz emancypacji oraz odzyskania niepodległości przez Polską.

W omawianym okresie ważna rolę odgrywały na ziemi kruszwickiej kółka gospodyń wiejskich, które kultywowały tradycje i folklor kujawski.

Należały do nich ziemianki, które walkę o prawa kobiet, łączyły ze wspieraniem powstańców wielkopolskich.

W słowniku biograficznym znajdują się biogramy niezwykłych kobiet - włościanek, zakonnic, artystek, uczestniczek powstania wielkopolskiego, nauczycielek, organizatorek pomocy charytatywnej, członkiń ruchów niepodległościowych, działaczek Polskiego Czerwonego Krzyża animatorek życia społecznego w Kruszwicy i okolicach.

Biogramy poprzedzają szkice historyczne przedstawiające czytelnikom tło opisywanych w życiorysach wydarzeń.

1. Droga Polek do uzyskania pełni praw obywatelskich

2. Działaczki Polskiego Czerwonego Krzyża z Kruszwicy

3. Zjednoczone Koło Ziemianek

4. Siostry Elżbietanki w Kruszwicy 1920-2016 r.

Ku wolności : Bydgoszcz 1914-1920

 

Ku wolności : Bydgoszcz 1914-1920 

redakcja naukowa Michał F. Woźniak 

opracowanie: Anna Nadolska

Wydawca: Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy

Bydgoszcz 2020

Sygnatura SIRr VIII/B-76

Publikacja jest katalogiem wystawy zorganizowanej przez  Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego.

Wystawa odbyła się w Spichrzach nad Brdą w dniach 20 stycznia - 10 maja 2020 r.

Katalog wystawy poprzedzają artykuły naukowe:

- Katarzyna Grysińska-Jarmuła - Bydgoszcz i jej mieszkańcy w okresie I wojny światowej

- Albert S. Kotowski - W oczekiwaniu na niepodległość. Bydgoszcz w latach 1918-1919

- Monika Opioła-Cegiełka - "Nareszcie nadeszła chwila, o której marzyły pokolenia całe". Powrót Bydgoszczy do Macierzy.

Kuratorem wystawy była Anna Nadolska.

Wystawa obejmowała następujące zagadnienia:

- Czasy pruskie i wybuch I wojny światowej

- Życie codzienne bydgoszczan w czasie Wielkiej Wojny

- Zakończenie I wojny światowej i rewolucja listopadowa 1918 roku

- Bydgoszcz w okresie powstania wielkopolskiego

- Traktat Wersalski - postanowienia dotyczące Polski

- W oczekiwaniu na polską Bydgoszcz

- Powrót Bydgoszczy do Macierzy

Na wystawie zaprezentowano bogaty materiał ikonograficzny i kartograficzny, przedmioty z epoki, prace plastyczne, archiwalia, numizmaty, militaria, fotograficzne diapozyty szklane.

W przestrzeni wystawienniczej ważne miejsce zajął fotoplastykon.

Zaprezentowano również diaporamę pokazującą wkroczenie i powitanie Wojska Polskiego w Bydgoszczy w dniach 20-22 stycznia 1920 roku..

Ważnym elementem wystawy było słuchowisko przygotowane w oparciu o relacje prasowe zamieszczone w "Dzienniku Bydgoskim".

Bogato ilustrowany katalog wystawy obejmuje 394 pozycje.

Słownik biograficzny uczestników Powstania Wielkopolskiego Frontu Północnego

 

Słownik biograficzny uczestników Powstania Wielkopolskiego Frontu Północnego (nadnoteckiego) 1918-1919

red. Sławomir Łaniecki

Firma Usługowo-Wydawnicza "DANIEL"

Nakło nad Notecią - Sępólno Krajeńskie 2009

Prezentowana pozycja jest dowodem na to, że pamięć o Powstaniu Wielkopolskim jest ciągle żywa, a nawet przeżywa renesans.

Wydając słownik badacze, historycy, regionaliści i pasjonaci z Nakła, Szubina, Kcyni, Sadek, Mroczy, Rynarzewa uświetnili obchody 90-tej rocznicy wielkopolskiego zrywu.

Słownik zawiera 232 biogramy opracowane przez 32 autorów z całej Polski.

Bohaterami słownika są przede wszystkim zwykli ludzie, prości żołnierze powstańczego wojska na froncie nadnoteckim.

Biogramy zawierają wiele szerokich opisów epizodów walk bądź nawet całych bitew.

Cytowane są fragmenty wspomnień, relacje i oryginalne dokumenty.

Każdy biogram uzupełnia nota bibliograficzna.