Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Steinborn Otton Andrzej (1868-1936). Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Steinborn Otton Andrzej (1868-1936). Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 8 stycznia 2024

Otton Steinborn (26 V 1868 - 4 VIII 1936) - pierwszy prezydent Torunia

 





Otton Steinborn (Fotografia: Toruń w żałobie, Światowid, nr 33, 15 sierpnia 1936, s. 13

Dr Otton Steinborn

Fotografia: Toruń w żałobie, Światowid, nr 33,
15 sierpnia 1936, s. 13, sygnatura KM 01125


Otton Andrzej Steinborn, choć urodził się w rodzinie niemieckiej, został jednak Polakiem z wyboru, wielkim polskim patriotą i społecznikiem.

Z wykształcenia lekarz, brał czynny udział w polskim życiu kulturalnym i naukowym.

Co więcej aktywnie działał na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości.

Już jako 14-latek został członkiem tajnego polskiego stowarzyszenia uczniowskiego - Filomatów.

Steinborn przybył do Torunia w 1899 roku po ukończeniu studiów medycznych.

Jego żoną została Helena Kawczyńska, równie zasłużona działaczka społeczna.

Równolegle z praktyką lekarską, ofiarnie pracował w Towarzystwie Naukowym w Toruniu, pełniąc w okresie międzywojennym nawet funkcję wiceprezesa TNT.

Szczególną troską jako bibliotekarz i kustosz TNT otaczał on księgozbiór i zbiory muzealne towarzystwa.

To dzięki jego inicjatywie doszło do utworzenia w 1923 roku Książnicy Miejskiej im. Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Zgodnie z jego pomysłem Książnica Miejska,  jako biblioteka naukowa. połączyła w całość księgozbiory Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Coppernicus-Verein  für Wissenschaft und Kunst , Gimnazjum Akademickiego oraz Rady Miejskiej Torunia.

Gdy w listopadzie 1918 roku, po przegranej przez Niemcy wojnie, powstała w Toruniu Polska Rada Ludowa, od początku członkiem jej zarządu został Otton Steinborn.

Pod koniec 1919 roku został on prezesem Polskiej rady Ludowej w Toruniu, której biuro przeniesiono nawet do jego mieszkania.

To właśnie Otton Steinborn wygłosił 18 stycznia 1920 przemówienie powitalne do wkraczających do Torunia oddziałów Wojska Polskiego pod dowództwem płk Stanisława Skrzyńskiego.

Tego samego dnia Steinborn został pierwszym polskim komisarycznym burmistrzem Torunia.

Funkcję tę pełnił do 9 lutego 1920 r.

W latach 1922-1930 Steinborn piastował mandat senatora.

W grudniu 1920 roku w kawiarni  "Pod Ratuszem" Otton Steinborn wziął ponadto udział w powstaniu Konfraterni Artystów, jako jeden z jej 12 współzałożycieli.

Przysługiwał mu tytuł Podmajstra - Pierwszym Majstrem został Julian Fałat.

Przedstawione tu informacje to zaledwie ułamek niezwykle bogatej, barwnej i nietuzinkowej biografii.




POLECANA LITERATURA


Aleksandra Mierzejewska
Helena i Otton Steinbornowie : dobro Rzeczpospolitej - najwyższym prawem
Toruń 2018
Sygnatura SIRr IIIB/Steinborn


Mieczysław Wojciechowski
Otton Steinborn 1868-1936
s. 181-216
[w:] Działacze Towarzystwa Naukowego w Toruniu 1875-1975
Warszawa-Poznań-Toruń 1975
Sygnatura SIRr XXXb/3t.1


Helena Piskorska
Otton Steinborn Dr Med.
Toruń 1947
Sygnatura SIRr IIIB/Steinborn


Janina Steinbornowa
Działalność społeczna Ottona i Heleny Steinbornów w Toruniu
s. 87-104
Rocznik Toruński
T.2 : 1967
Sygnatura SIRr II/18t.2


Jan Bełkot
Wśród fratrów i konfratrów toruńskich
Z dziejów życia kulturalnego Torunia w latach 1920-1939
Seria: Biblioteczka Toruńska nr 6
Toruń 1982
Sygnatura SIRr XXIX a / 20a


Wycinki z gazet po zgonie dr Ottona Steinborna
Sierpień 1936 r.
Sygnatura MAG TN 9792





Otton Steinborn zmarł 4 sierpnia 1936 roku.

Jego pogrzeb stał się wielką patriotyczną manifestacją torunian.

Szczegółową relację zamieszczono w Słowie Pomorskim ( nr 184 ; 9 sierpnia 1936 roku ; str. 15)

"Jak Toruń uczcił pamięć wielkiego patrjoty
Pogrzeb ś. p. dr. Ottona Steinborna

Toruń okrył się żałobą.

Oto odszedł w zaświaty po żmudnym i ofiarnym żywocie prawy obywatel, świetlany charakter, prawdziwy z ducha na wzór rzymski senator Rzeczypospolitej, syn ziemicy pomorskiej śp. dr. Otton Steinborn. Pożegnał się z nami na zawsze jeden z tych nielicznych, dla których "Salus Rei Publicae" (dobro Rzeczypospolitej) było "suprema lex" (najwyższym prawem). Odszedł ciesząc się zasłużoną i rzadko spotykaną sympatją powszechną, w pełni zasług.

Jego pamięci cześć!

Pogrzeb śp. dr. Steinborna zamienił się wczoraj w publiczny hołd, który tysięczne tłumy w bazylice św. Jana, na ulicach miasta zebrane i na cmentarzu św. Jerzego oddały nietylko z obowiązku, ale przede wszystkim z głębi serca Temu, który od kilku dziesiątków lat był niejako duchowym przywódcą społeczeństwa miejscowego po narodowemu i katolicku myślącego.

Z domu żałoby poprowadził kondukt do bazyli św. Jana ks. kanonik Kozłowski. Tu ustawiono trumnę ze szczątkami Zmarłego na katafalku, poczem odbyło się nabożeństwo żałobne za duszę śp. Zmarłego. Bezpośrednio po nabożeństwie wśród bicia dzwonów, otoczony tysiącznemi tłumami, ruszył kondukt żałobny z bazyliki św. Jana w kierunku ratusza. Olbrzymi kondukt poprzedzały liczne delegacje stowarzyszeń ze wspaniałymi wieńcami oraz sztandarami. Tow. "Sokół" wystąpiło w swoich mundurach. Chór "Lutnia" w czasie pochodu i na cmentarzu wykonał pienia żałobne.

Wśród szeregu dostojników zauważyliśmy pp. wojewodę Raczkiewicza, wicewojewodę Szczepańskiego, gen. Thomee, starostę krajowego Łęckiego, prezydenta Bolta, ks. sen. Bolta, sen. Marjana Seydę z Poznania, red. nacz. Słowa Pomorskiego" p. Cieślaka, władze miejskie, przedstawicieli rady miejskiej, przedstawic. świata lekarsk., naukowego, artystycznego, sądownictwa, stowarzyszeń społ. oraz wiele osób z bliższych i dalszych stron Pomorza. Ogromną większość uczestników stanowili robotnicy, wśród których śp. Zmarły jako lekarz i działacz społeczny był bardzo popularny.

Kondukt prowadzony przez ks. prałata Mańkowskiego w asyście 15 księży, zatrzymał się przed balkonem ratusza, kirem okrytego i udekorowanego flagami miejsk. Stamtąd w serd. słowach, tchnących prawdziwym hołdem dla zasług, po raz ostatni przemówił do Zmarłego w imieniu miasta i jego społeczeństwa przedstawiciel rady miejskiej p. dyr. Antczak.

Kondukt zwolna ruszył potem ulicą i Szosą Chełmińską, wzdłuż których lampy okryto również kirem, w kierunku cmentarza. Wzdłuż ulic społeczeństwo samorzutnie utworzyło szpalery.

Wśród skupienia tłumów odprawione zostały na cmentarzu modły za duszę śp. Zmarłego. Raz jeszcze nad grobem przemówił w im. Towarzystwa i Związku Lekarzy p. dr. Michejda, podnosząc niespożyte zasługi śp. Zmarłego zarówno jako pierwszego prezydenta miasta za czasów odrodzonej Polski jak i jako społecznika, lekarza i krzewiciela kultury na terenie Pomorza. Ostatnie pienia wykonał chór "Lutnia", poczem trumnę spuszczono do grobu.

Długo jeszcze ze wzruszeniem i w skupieniu milcząco dano wyraz głębokiemu żalowi, jaki stał się udziałem tych wszystkich, którzy oddali ostatnią posługę człowiekowi, będącemu za życia jedną z najpopularniejszych i najbardziej poważanych osobistości naszego miasta. "



 

Tablica pamiatkowa - w tym domu działał 1899-1936 dr med. Otton Steinborn Cześć jego pamięci


W 1937 roku odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci dr Ottona Steinborna, na budynku przy ulicy Wysokiej 16, gdzie dziś ciągle ma siedzibę Towarzystwo Naukowe w Toruniu, a jeszcze do 1973 roku mieściła się również Książnica Miejska






 

poniedziałek, 6 lutego 2023

Aleksandra Mierzejewska - Helena i Otton Steinbornowie : dobro Rzeczpospolitej - najwyższym prawem

 



rysunek otwartej książki

Aleksandra Mierzejewska

Helena i Otton Steinbornowie
Dobro Rzeczpospolitej - najwyższym prawem

Wydawca: Muzeum Okręgowe w Toruniu

Toruń 2018

Sygnatura SIRr IIIB/Steinborn Otton



Muzeum Okręgowe w Toruniu zorganizowało w okresie wrzesień - listopad 2018 roku wystawę w Ratuszu Staromiejskim pod tytułem "Helena i Otton Steinbornowie. Dobro Rzeczpospolitej - najwyższym prawem".

Wystawie towarzyszył informator pod tym samym tytułem.

Wystawa prezentowała postać dr Ottona Steinborna - Niemca z pochodzenia, Polaka z wyboru, społecznika, patrioty, działacza kultury, naukowca i lekarza.

Był pierwszym burmistrzem Torunia po odzyskaniu niepodległości.

Towarzyszką jego życia była żona Helena Steinborn z domu Kawczyńska, która wspierała męża, ale również sama aktywnie włączała się w działalność społeczna i kulturalną oraz w życie Torunia.

Była poetką, nauczycielką, działaczką niepodległościową.

Informator wzbogacają zdjęcia pochodzące z zasobów Muzeum Okręgowego w Toruniu, Archiwum Państwowego w Toruniu oraz zez zbiorów rodziny Steinbornów.




wtorek, 20 listopada 2018

Helena i Otton Steinbornowie : Dobro Rzeczpospolitej – najwyższym prawem

 




Helena i Otton Steinbornowie

Wystawa

Dobro Rzeczpospolitej
– najwyższym prawem

Muzeum Historii Torunia





Od 8 września do 18 listopada w Muzeum Historii Torunia można było zwiedzić niezwykle ciekawą wystawę zatytułowaną „Helena i Otton Steinbornowie : Dobro Rzeczpospolitej – najwyższym prawem”.

Wystawa prezentowała życie i działalność społeczną i zawodową doktora Ottona Steinborna, który całe dorosłe życie poświęcił Toruniowi i pracy na rzecz jego mieszkańców.

Był jednym z najaktywniejszych propagatorów idei na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości, aktywnie wspierał Polaków w ich dążeniach niepodległościowych i to on 18 stycznia 1920 roku przywitał wkraczające do Torunia Wojsko Polskie.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego był członkiem wielu stowarzyszeń, m.in. Towarzystwa Naukowego, Konfraterni Artystów, Towarzystwa Czytelni Ludowych.

Był także współtwórcą Książnicy Miejskiej im. Mikołaja Kopernika. Jednocześnie do końca życia prowadził praktykę lekarską, opiekując się osobami dotkniętymi chorobami wenerycznymi.

Ekspozycja prezentowała również historię życia i bogatej działalności jego żony Heleny z domu Kawczyńskiej, której działalność nauczycielska, społeczna i charytatywna była nie mniej imponująca. Helena Steinbornowa była aktywnym członkiem kilkudziesięciu polskich towarzystw, aktywnie uczestniczyła w życiu społecznym i kulturalnym miasta. W latach 1935-1946 prowadziła stałe audycje radiowe w Pomorskiej Rozgłośni Radiowej. Zarówno w czasie zaborów, jak i podczas okupacji hitlerowskiej, zajmowała się nielegalnym nauczaniem języka polskiego i historii.

Na wystawie zaprezentowano wiele ciekawych fotografii, pamiątek rodzinnych, dokumentów osobistych oraz bibelotów codziennego użytku (m.in. laska i binokle Doktora), odtworzono również fragment pokoju mieszkania przy ulicy Łaziennej 19(21), w którym  Steinbornowie przyjmowali gości i spędzali czas w rodzinnym gronie.

Pamiątką po tej niezwykłej ekspozycji jest bogato ilustrowany informator, w którym znalazły się reprodukcje zdjęć prezentowanych na wystawie oraz krótkie biografie jej bohaterów.