Anatomia Muzeum

Anatomia Muzeum

60 lat Muzeum Etnograficznego w Toruniu

redakcja naukowa Hubert Czachowski,
Justyna Słomska-Nowak

Wydawca: Muzeum Etnograficzne w Toruniu

Toruń 2019

Sygnatura SIRr XXIXb/47




Publikacja została wydana z okazji 60. rocznicy utworzenia Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Püfferowej w Toruniu.

Towarzyszyła ona wystawie „Anatomia muzeum. 60 lat Muzeum Etnograficznego w Toruniu” otwartej 13 grudnia 2019 roku.

Książka jubileuszowa ukazuje zakres działań muzealnych: zarówno tych oczywistych (np. wystawiennictwo, edukacja), jak i tych niewidocznych,  (badania terenowe, pozyskiwanie obiektów, konserwowanie, opracowywanie, przechowywanie itp.). 

Dzięki temu opisano specyfikę pracy muzealnika-etnografa oraz zmiany przedmiotu badań etnologów i postrzegania zjawisk kultury. 

Muzeum Etnograficzne w Toruniu powstało 1 stycznia 1959 roku (stan zbiorów wynosił ponad 5 tysięcy obiektów). 

Jego twórczynią i pierwszym wieloletnim dyrektorem była prof. Maria Znamierowska-Prüfferowa, której imię placówka nosi od 1999 roku. 

Muzeum prezentuje wystawy stałe i czasowe z blisko 68 tysięcy obiektów z całej Polski.

Prowadzi działalność edukacyjną, wydawniczą, organizuje koncerty muzyki tradycyjnej oraz kiermasze sztuki ludowej.

Muzeum Etnograficzne prowadzi trzy skanseny. 

Jednym z nich jest położony w centrum Torunia Park Etnograficzny prezentujący różnorodne obiekty architektury wiejskiej z XVIII i XIX wieku, przeniesione z Kujaw, Kaszub, Borów Tucholskich, Kociewia, ziemi chełmińskiej i dobrzyńskiej. 

Kolejną ekspozycją jest Park Etnograficzny w Kaszczorku, w którym prezentowane są obiekty budownictwa ludowego ziemi chełmińskiej oraz związane z rybołówstwem i zajęciami wodnymi. 

Największą inwestycją ostatnich lat było stworzenie otwartego w maju 2018 roku Olenderskiego Parku Etnograficznego w Wielkiej Nieszawce. 

To przeprowadzona z dużą dbałością o szczegóły rekonstrukcja wsi menonitów – osadników z zachodu Europy, przede wszystkim z Niderlandów, którzy w XVI wieku znaleźli schronienie w naszym kraju. 

Muzeum Etnograficzne gromadzi 68 tysięcy obiektów z całej Polski znajduje się obecnie w zbiorach muzeum.

30 tysięcy gości odwiedza muzeum w ciągu roku.

Jubileuszowa publikacja podzielona została na szesnaście rozdziałów:

1. Początki

2. Wystawy stałe

3. Wystawy czasowe

4. Skanseny

5. Badania terenowe

6. Konkursy

7. Administracja i promocja

8. Komisja zakupów i inwentaryzacja

9. Fotografia

10. Konserwacja i renowacja zbiorów

11. Magazyny i kolekcje

12. Archiwum

13. Wydawnictwa

14. Biblioteka

15. Edukacja

16. Muzeum w Liczbach

Artur Trapszyc - Dla żeglowania bezpiecznego : święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych

 

Artur Trapszyc

Dla żeglowania bezpiecznego

Święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych

Wydawnictwo; Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej

Toruń 2017

Sygnatura SIRr XXXIV/170

W 2017 roku Muzeum Etnograficzne w Toruniu zorganizowało wystawę "Dla żeglowania bezpiecznego. Święci patroni i sanktuaria wodniaków wiślanych".

W samym Muzeum funkcjonuje Dział Rybołówstwa i Zajęć Wodnych, który zajmuje się problematyką wiślaną.

Kolekcja muzealna na ten temat liczy 3500 muzealiów.

W przeszłości życie zawodowe i religijne były ze sobą silnie powiązane.

Szyprowie, galarnicy, retmani, flisacy, oryle, rybacy, przewoźnicy, piaskarze i szkutnicy oddawali się pod opiekę swoim świętym patronom.

Ich religijność była częścią kultury ludowej.

Ramy chronologiczne opracowania określa rok 1466 kiedy to II pokój toruński i przyłączenie Prus Królewskich do Korony otworzyły żeglugę wiślaną.

Narracja autora doprowadzona jest aż do lat 70-tych XX wieku, kiedy to nastąpiło obumarcie żeglugi wiślanej.

Wiślani wodniacy modlili się w nadwiślańskich sanktuariach do świętych Andrzeja, Antoniego, Barbary, Jana Chrzciciela, Jana Nepomucena, Krzysztofa, Mikołaja i Wojciecha.

W książce zamieszczono bogaty materiał ikonograficzny z wizerunkami świętych, które to można odnaleźć wzdłuż całego biegu Wisły.

Oglądać można zdjęcia kościołów, klasztorów, kaplic i kapliczek, ołtarzy, obrazów i malowideł ściennych, figur, sztandarów, feretronów i relikwiarzy.

Tajemnice codzienności - Kultura ludowa i jej pogranicza od Kujaw do Bałtyku

 

Tajemnice codzienności
Kultura ludowa i jej pogranicza od Kujaw
do Bałtyku (1850-1950)

Pod redakcją: Hubert Czachowski,
Hanna M. Łopatyńska

Wydawca: Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu

Toruń 2010

Sygnatura SIRr IX/47

Polecana książka dokumentuje wystawę "Tajemnice codzienności. Kultura ludowa i jej pogranicza od Kujaw do Bałtyku (1850-1950)" zorganizowaną w Muzeum Etnograficznym w Toruniu.

Jest to wystawa stała i cały czas można się jeszcze z nią zapoznać.

Wystawę zorganizowano na jubileusz 50-lecia Muzeum Etnograficznego w Toruniu.

Ekspozycja objęła 1400 najcenniejszych obiektów ze zbiorów muzeum.

Na wystawie można zobaczyć co mieszkańcy wsi i małych miast z terenu Kujaw i Pomorza jedli, w co się ubierali, jak pracowali, jakich narzędzi używali, jak odpoczywali i świętowali.

Książka nie jest tylko zwykłym katalogiem wystawy.

To jednocześnie monografia i album.

Tekst podzielono na następujące rozdziały:

1. Natura i historia
2. Bliskie ciału
3. Rytm życia
4. Praca
5. Jak świętowano i w co wierzono
6. W wolnym czasie
7. Nowe horyzonty
8. Poszukiwanie piękna

Teksty w publikacji wyszły spod pióra następujących osób: Hubert Czachowski, Jolanta Jakubowska, Aleksandra Jarysz, Elżbieta Juchniewicz, Kuba Kopczyński, Hanna M. Łopatyńska, Teresa Okoniewska, Bozena Olszewska, Justyna Słomska-Nowak, Grażyna Szelągowska, Artur Trapszyc, Kinga Turska-Skowronek.

Książkę wyróżnia bogata ikonografia - zamieszczono w niej mnóstwo dużych, wyraźnych i kolorowych zdjęć przedstawiających eksponaty z wystawy.