Powiat rypiński w latach 1905-1939

 

Bogdan Chełmicki 

Powiat rypiński w latach 1905-1939
Kartki z pamiętnika 

Wydawnictwo Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej

Rypin 1997

Sygnatura SIRr  VIII/R-12a

Bogdan Chełmicki był właścicielem majątku Kowalki koło Rypina.

Był to człowiek gruntownie wykształcony, starannie wychowany, wielki patriota, szczególnie zasłużony dla Ziemi Dobrzyńskiej.

W 1939 roku zmuszony był opuścić swój majątek.

Pod koniec życia spisał swoje wspomnienia obejmujące prace i działania na rzecz rozwoju rolnictwa w powiecie rypińskim.

Pamiętnik swój autor przekazał do Zakładu Narodowego "Ossolineum" we Wrocławiu.

Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej postanowiło wydać Pamiętnik w całości.

Pamiętnik wprowadzeniem poprzedził, aneksami i przypisami opatrzył Piotr Gałkowski.

Pamiętnik Bogdana Chełmickiego jest doskonałym źródłem do dziejów ziemiaństwa w 1. połowie XX wieku w powiecie rypińskim.

Bogdan Chełmicki urodził się w 1895 roku w Warszawie, zmarł w 1982 roku również w Warszawie.

Studiował rolnictwo w Wiedniu i W Wyższej Szkole Rolniczej w Warszawie.

Od 1911 roku przejął zarządzanie dobrami Kowalki.

Jako ochotnik walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku w pułku szwoleżerów.

Był aktywnym działaczem organizacji społeczno-rolniczych i samorządowych w powiecie rypińskim.

W lipcu 1928 roku powitał w Rypinie Prezydenta RP Ignacego Mościckiego.

Piotr Gałkowski - Okolice Rypina

 

Piotr Gałkowski

Okolice Rypina
(monografia historyczna wsi gminy Rypin)

Wydawca: Urząd Gminy Rypin

Rypin 2009

Sygnatura SIRr VIII/R-5

Autor książki - dr Piotr Gałkowski - jest wybitnym rypińskim regionalistą, znawcą dziejów ziemi dobrzyńskiej, autorem kilkudziesięciu artykułów i opracowań.

Książka "Okolice Rypina" to monografia historyczna wsi wschodzących dziś w skład Gminy Rypin.

Obejmuje ona okres od czasów najdawniejszych do 1948 roku.

Publikacja opisuje następujace wsie wraz z przysiółkami: Balin, Borzymin, Cetki, Czyżewo, Rakowo, Dylewo, Głowińsk, Godziszewy, Iwany, Jasin, Kwiatkowo, Kowalki, Linne, Ławy, Marianki, Sadłowo, Sadłowo Nowe, Sadłowo Rumunki, Puszcza Rządowa, Puszcza Miejska, Rusinowo, Rypałki, Sikory, Starorypin Prywatny, Starorypin Rządowy, Stawiska, Stepowo, Zakrocz,.

Opracowanie uzupełnia szereg aneksów:

• słownik biograficzny wsi okolic Rypina
• wykaz chronologiczny właścicieli wsi i majątków (folwarków)
• tablice genealogiczne rodów szlacheckich i ziemiańskich
• zabytki okolic Rypina
• kalendarium wydarzeń w gminie Rypin w latach 1973-2009

Książka została bardzo starannie wydana, w twardej okładce, na kredowym papierze, jest bogato ilustrowana.

Piotr Gałkowski, Jan Kwiatkowski - Gmina Rypin w latach 1990-2010

 

Piotr Gałkowski
Jan Kwiatkowski

Gmina Rypin
w latach 1990-2010
[20 lat samorządu w Wolnej Polsce]

Wydawca: Urząd Gminy Rypin

Rypin 2010

Sygnatura SIRr VIII/R-4

Książka obejmuje 20 lat najnowszej historii gminy wiejskiej Rypin.

Lata 1990 - 2010 był to czas, w którym funkcje wójta pełnił Ryszard Potwardowski.

Na wstępie autorzy opracowania przedstawili władze gminy: radnych Rady Gminy kolejnych kadencji, postać wójta Ryszarda Potwardowskiego, sołectwa i ich sołtysów.

Kolejne rozdziały zostały poświęcone ludności gminy oraz rolnictwu.

Autorzy opisali bardzo obszernie inwestycje gminne.

Najwięcej miejsca w książce zajął rozdział poświęcony oświacie.

Następnie opracowanie zawiera rozdziały opisujące kulturę, ochotnicze straże pożarne, koła gospodyń wiejskich.

Książkę zamyka rozdział poświęcony pracownikom Urzędu Gminy.

Książka jest bardzo staranie wydana i bogato ilustrowana.

Gmina Rypin - 20 lat dynamicznego rozwoju

 

Gmina Rypin
20 lat dynamicznego rozwoju

Jan Kwiatkowski - tekst
Marcin Karasiński - fotografie

Polskie Wydawnictwa Reklamowe

Toruń 2010

Sygnatura SIRr VIII/R-3

Prezentowana publikacja to bogato ilustrowane opracowanie, w którym zaprezentowano osiągnięcia i sukcesy gminy Rypin po 1989 roku.

Opisano w przekrojowym skrócie miedzy innymi rozwój sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, budowę stacji uzdatniania wody, budowę Zakładu Utylizacji Odpadów Komunalnych w Puszczy Miejskiej, budowę Cmentarza Komunalnego w Starorypinie, budowę hali sportowej i basenu w Rypinie, remonty szkół, budowę sal gimnastycznych w Kowalkach, Borzymie, Sadłowie i Starorypinie Rządowym, remonty dróg, remonty strażnic Ochotniczej Straży Pożarnej, nakłady na przedszkola, place zabaw, boiska, świetlice wiejskie.

Omawiana książka została starannie i atrakcyjnie wydana.

Tekstowi towarzyszą doskonałe fotografie. ilustrujące dokonania gminy Rypin.

Wydawnictwo uzupełnia plan gminy Rypin.

Kapliczki i krzyże przydrożne w gminie Rypin - Aleksander Błachowski, Marcin Karasiński

 

Kapliczki i krzyże przydrożne w gminie Rypin

Tekst: dr Aleksander Błachowski

Fotografie: Marcin Karasiński

Polskie Wydawnictwa Reklamowe

Toruń 2010

Sygnatura SIRr XXXIIIb/142

Kapliczki i krzyże przydrożne to arcydzieła sztuki ludowej, które stanowią charakterystyczny element polskiego krajobrazu.

Dla Ziemi Dobrzyńskiej reprezentatywna jest figura Matki Boskiej Skępskiej.

Na terenie gminy Rypin do dziś zachowały się dwie w Stawiskach i w Puszczy Rządowej.

Ogółem w gminie Rypin znajduje się 71 kapliczek i krzyży przydrożnych.

Wszystkie  zostały opisane przez dr Aleksandra Błachowskiego i sfotografowane przez Marcina Karasińskiego.

Prezentowane opracowanie składa się z dwóch części.

Pierwsza część - ogólna, zawiera następujące rozdziały:

1 - Polski fenomen kapliczek i krzyży przydrożnych.
2 - Cechy kapliczek i krzyży przydrożnych w gminie Rypin
3 - Charakterystyczne typy kapliczek i krzyży przydrożnych w gminie Rypin

Druga część - szczegółowa, zawiera opisy i zdjęcia poszczególnych kapliczek i krzyży przydrożnych.

Najstarsza zachowana jest gipsowa rzeźba Matki Boskiej w Sadłowie z 1886 r.

Brak starszych wynika z dramatycznych losów figur i krzyży, zwłaszcza w czasach okupacji.

Autor opisuje jak wiele z nich było ukrywanych w chłopskich stodołach, zakopywanych w ziemi i topionych w stawach z obawy przed ich zniszczeniem.

Do opracowania dołączona jest mapa, na której zaznaczono położenie wszystkich opisywanych kapliczek i krzyży.