10. rocznica śmierci Janiny Huppenthal

 

Janina Huppenthal (1928-2013).
Fotografia z archiwum rodzinnego Zofii Huppenthal

15 czerwca 2023 r. minęła 10. rocznica śmierci Janiny Huppenthal, wieloletniej wicedyrektor naszej biblioteki, prezesa Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu

W roku własnego stulecia (powstania biblioteki w 1923) - pamiętaliśmy, dyrektor Książnicy Kopernikańskiej Danetta Ryszkowska-Mirowska, jej pracownice i członkinie koła toruńskiego oddziału Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich oraz członkowie Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu, złożyli kwiaty i zapalili znicze na cmentarzu św. Jerzego przy jej grobie.

15 VI 2023 uroczystość upamiętnienia 10. rocznicy śmierci J. Huppenthal
– cmentarz przy ul. Gałczyńskiego w Toruniu;
fot. Tomasz Dorawa

Dzieciństwo i młodość spędziła nad morzem w Gdyni, po egzaminie maturalnym zdała na wymarzoną stomatologię, ale nie przyjęto jej… pochodzenie było niewłaściwe. I od czasów studiów (polonistyki na UMK w Toruniu) swe życie związała z Toruniem. Nieopodal jej miejsca wiecznego spoczynku - mieszkała (w „mądralinie” przy ul. Kraszewskiego) i pracowała (od 1952, kiedy to z ulicy Wysokiej 16, Książnica Miejska im. M. Kopernika przeniosła się jeszcze bliżej jej domu - na ul. Słowackiego 8; przenosiny biblioteki sama zorganizowała… a było co przenosić). W trakcie studiów mieszkała blisko dzisiejszej siedziby Książnicy – u gościnnej rodziny zaprzyjaźnionych Bryndali, to dzięki nim poznała męża, był jej miłością przez całe życie… kochała równie mocno tylko córkę Zofię… i książki...

Janina Huppenthal, z mężem Lesławem.
Fotografia z archiwum rodzinnego  Zofii Huppenthal

W trakcie pracy (prawie przez 40 lat!) w Książnicy pełniła różne funkcje, aż po awans, kiedy została wicedyrektorem Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Książnicy Miejskiej (1975-1991) i taką ją zapamiętałam… była równocześnie (prawie przez dwie dekady! kierownikiem toruńskiej filii Centrum Kształcenia Ustawicznego Bibliotekarzy w Warszawie).

Opowieść o Niej byłaby niepełna… od czerwca 1976 r. przystąpiła do Towarzystwa Bibliofilów im. Joachima Lelewela, od 1994 r. była jego prezesem – aż do końca swego życia. „Pięknodruczki” zdominowały jej życie zupełnie. W swej kolekcji bibliofilskiej zebrała ponad 500 programów sztuk teatralnych z lat 1945-2000 toruńskiego teatru im. Wilama Horzycy… jednak najważniejszy był drzeworyt Witolda Chomicza z 1961 r., obrazujący wnętrze oficyny drukarskiej. Był to prezent od Marii Gliwy.

Janina Huppenthal, z mężem Lesławem
(prof. chemii UMK w Toruniu, specjalizującym się w fizykochemii polimerów)
i córką Zofią (absolwentką fizyki UMK; doskonałą tenisistą „Wisły”;
i ob. prezesem Toruńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii). 
Fotografia z archiwum rodzinnego Zofii Huppenthal

Od 1952 r. należała do Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, czyli od momentu rozpoczęcia pracy w bibliotece, miała nakaz pracy od grudnia, ale nie wytrzymała, stawiła się już w sierpniu 1952 r. i tak już pozostała.

Jej przyjaciółką od serca była (jak i moją również) Danuta Krełowska… jak i ona absolwentka toruńskiej polonistyki, wicedyrektor Książnicy i bibliofilka. Razem kochały Gałczyńskiego za Zaczarowaną dorożkę, i Tuwima, który i ją i dyrektora Alojzego Tujakowskiego oczarował poematem Piotr Płaksin, którego bohater o zgrozo! nie potrafił grać na klarnecie… w zbiorach Walentego Fiałka, w Mękach piekielnych (z XIX w.), porwał ją opis straszny i śmieszny zarazem – taki niewiarygodny!

 Wiem, że nie tylko ja, gdy o Niej myślę to uśmiecham się…, ja przypominam sobie wszystkie druki TBL, ale i „smakołyczki…” jakimi mnie i moją siostrę Małgosię (urodzoną jak i ona 2 lutego) obdarowała… podpisywała się często stryjenka... Wówczas wraca wspomnień czar.

dr Katarzyna Tomkowiak

 

Stanisław Frankowski uhonorowany dyplomem Członka Honorowego Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu

 

Stanisław Frankowski

Ta miłość zaczęła się od "Awanturek"

Prelekcja

17 października 2017 rok

Towarzystwo Bibliofilów

im. J. Lelewela w Toruniu

http://www.bibliofile.torun.pl

Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu

Stanisław Frankowski uhonorowany dyplomem 
Członka Honorowego Towarzystwa Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu.

Członkowie Towarzystwa gościli z pokazem i opowieścią o zbiorach swego długoletniego członka, a znanego torunianom głównie jako redaktora toruńskiego dziennika „Nowości”, Stanisława Frankowskiego.

W sali na ostatnim piętrze Biblioteki Uniwersyteckiej - 17 października 2017 r. - opowiedział i pokazał komilitonom z Torunia o swych „pięknodruczkach”, i tym jak rozpoczęła się Jego pasja.

To spotkanie zatytułował Ta miłość zaczęła się od "Awanturek".

Dla mniej wtajemniczonych wypada rozszyfrować ten tytuł, który nawiązuje do pierwszego druku jaki znalazł się w posiadaniu S. Frankowskiego.

Otóż Awanturki u wiewiórki: historyjka w obrazkach to niewielka książeczka, z ilustracjami Brunona Adama Gęstwickiego. (Także przecież związanego z Toruniem, absolwenta gimnazjum im. M. Kopernika w Toruniu – rozpoznawalnego raczej jako współzałożyciela Konfraterni Artystów w Toruniu, czy współautora obrazu Powitanie wojsk polskich w dniu 18 I 1920 w Toruniu).

Warto zauważyć, iż kolorowe ilustracje dla dzieci, zostały powielone techniką offsetową.

W druczku zawarto wiersz Haliny Rygier, a został on wydany w Toruniu w 1946 r. przez Pomorski Instytut Wydawniczy, a nakład był pokaźny.

A jednak zachowało się niewiele z niego - to dziś rzadki egzemplarz, ten z aktualnej kolekcji to nie ten pierwszy, który ją rozpoczął.

Dla red. Frankowskiego, prawdziwą pasją, taką na całe życie, stał się inny kolekcjoner, jego życie i dzieło – Walenty Fiałek z Chełmna.

O tym bohaterze mógłby opowiadać godzinami – zebrani słuchacze nie protestowali, wręcz prosili o dalsze szczegóły.

Jego pokaźną kolekcję posiada Książnica Kopernikańska w Toruniu.

A toruński bibliofil spotkał się z rodziną Fiałka w Chełmnie, podobnie jak Danuta Krełowska w Toruniu – która pamięta wizytę krewnego z Niemiec w Książnicy.

A może uda się zacnego komilitona skłonić, by w jej murach o swym idolu opowiedział?

Frankowski - bibliofil z dumą prezentował swoje rarytasy m.in. druki ulotne jak reklamy, czy plany miast, zebrane pocztówki związane z Toruniem czy Ciechocinkiem.

Na szczególną uwagę zasługiwał Album Janiny i Eugeniusza Przybyłów, a nim wpisy wielu znakomitości których gościli.

Znalazły się tam wpisy m.in. Marii Dąbrowskiej, Jarosława Iwaszkiewicz czy Zofii Kossak-Szczuckiej.

W trakcie spotkania miała miejsce uroczystość wręczenia dyplomu Członka Honorowego Towarzystwa najwyższego wyróżnienia toruńskich bibliofilów.

Wizerunek okładki "Awanturek u wiewiórki" zamieściła dr hab. Wanda A. Ciszewska w swoim artykule "Estetyka druków toruńskich w latach 1945-1950" („Sztuka Edycji” 2013 nr 2 (5), s. 81−92.)

Tekst dostępny jest w internecie na stronie:
https://repozytorium.umk.pl/bitstream/handle/item/2062/SE.2013.022%2CCiszewska.pdf