Aleksandrów osobisty

 

Tadeusz Adamiec 

Aleksandrów osobisty 

pod red. Michała P. Wiśniewskiego

Wydawca:  Kuźnia talentów. Peron 9 i 3/4

Aleksandrów Kujawski 2022

Sygnatura SIRr VIII/A-5

Tadeusz Adamiec z Aleksandrowa Kujawskiego jest wieloletnim organizatorem imprez sportowych, siatkarzem, badmintonistą, kolekcjonerem aparatów fotograficznych, kamer oraz maszynistą kolejowym.

Jest uzależniony od roweru i aparatu fotograficznego.

Podglądanie przyrody ceni sobie bardziej od zdobytych medali i pucharów.

Jest żywa encyklopedia Aleksandrowa Kujawskiego.

W książce dzieli się z czytelnikami kolejami życia oraz kadrami z przeszłości własnej i miasta.

Kolekcja jego zdjęć stanowi bezcenne źródło do ikonografii miasta.

Maria Danilewicz Zielińska

 

Maria Danilewicz Zielińska

redakcja Katarzyna Gamalczyk-Chmielewska, Joanna Schab, Andrzej Chmielewski

wybór materiałów Katarzyna Gamalczyk-Chmielewska 

słowo o pisarce Hanna Frątczak

Wydawca:  Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne

Włocławek 1999

Sygnatura SIRr IIIB/Danilewicz Zielińska Maria

Maria Danilewicz Zielińska (1907-2003)  pochodziła z Aleksandrowa Kujawskiego, a młodość spędziła we Włocławku.

 Była bibliotekarką, pisarką, badaczką i krytyczką literatury.

 We wrześniu 1939 roku została ewakuowana z Polski.

 Tak zaczęła się jej wieloletnia tułaczka po Europie.

 Nigdy już do Polski nie wróciła.

 W latach 1942-1973 była dyrektorem Biblioteki Polskiej w Londynie.

Współpracowała z redakcjami londyńskich "Wiadomości" i paryskiej "Kultury"

 Współpracowała również z Radiem Wolna Europa.

 Po przejściu na emeryturę przeniosła się do Portugali.

Dedykowane jej wydawnictwo po krótce opisuje jej biografie i dokonania.

Opisano jej związki z Aleksandrowem Kujawskim i Włocławkiem.

W książce zamieszczono wybór publikacji autorstwa Marii Danilewicz Zielińskiej oraz wybór publikacji poświęconych Marii Danilewicz Zielińskiej

Zamieszczono szereg archiwalnych fotografii z rodzinnego albumu.

Książka ma charakter bibliofilski, wyróżnia się ciekawą szata graficzna i wysokim kunsztem edytorskim

Doniesienia z pogranicza

 

Paweł Krzemiński
Piotr Miernik

Doniesienia z pogranicza
Aleksandrów Kujawski i okolica w latach 1862-1945

Toruń 2022

Sygnatura SIRr VIII/A-14

Książka prezentuje historię Aleksandrowa Kujawskiego za pomącą obrazów utrwalonych na archiwalnych fotografiach i starych pocztówkach.

Jej powstanie poprzedzało wieloletnie oddanie autorów pasji kolekcjonerskiej i historycznej.

Zebrana ikonografia pozwoliła przedstawić obraz dawnej zabudowy Aleksandrowa Kujawskiego.

Wiele opublikowanych materiałów nie było dotąd znanych.

Fotografie i pocztówki zostały przy tym bardzo dokładnie opracowane.

Podstawą opracowań dołączonych do fotografii są notatki prasowe i fragmenty innych druków.

Dzięki temu czytelnik ma możliwość zapoznania się z dwoma formami źródeł historycznych - z ikonografią i tekstem źródłowym.

Dzięki temu można lepiej wczuć się w ducha epoki i poznać język używany na łamach starej prasy,

Autorzy wykorzystali również pocztówki i fotografie z innych kolekcji prywatnych i archiwów państwowych.

Ramy chronologiczne książki wyznacza otwarcie 4 grudnia 1862 roku międzynarodowego połączenia kolejowego między Warszawą a Bydgoszczą.

Lokalizacja stacji granicznej spowodowała szybki rozwój Aleksandrowa.

Był to fenomen socjologiczny i gospodarczy.

Dynamicznie rozwijające się miasto, zamieszkiwali przedstawiciele wielu narodów i religii.

Wzrost Aleksandrowa trwał do wybuchu I wojny światowej.

W jej wyniku miasto utraciło charakter miasta pogranicznego i zyskało oficjalną nazwę Aleksandrowa Kujawskiego.

II wojna światowa przyniosła zagładę jego wielokulturowego charakteru.

Blisko tysiąc zdjęć i wycinków prasowych pogrupowano w siedem rozdziałów.

I. Pozdrowienia z granicy prusko-rosyjskiej

II. Majątki ziemskie leżące obecnie w granicach miasta

III. Stacja kolejowa Aleksandrów

IV. Aleksandrowska komora celna

V. Obiekty sakralne

VI.  Alexandrowo w czasie I wojny światowej

VII. Od wsi do stolicy powiatu

Gmina Aleksandrów Kujawski

 

Gmina Aleksandrów Kujawski
Inwestuj - Mieszkaj - Wypoczywaj

Wydawca: Vega Studio
na zlecenie Urzędu Gminy w Aleksandrowie Kujawskim

Kwidzyn 2011

Sygnatura SIRr VIII/A-13

 

Publikacja przedstawia historię Gminy Aleksandrow Kujawski oraz znajdujące się na jej terenie najciekawsze miejsca i zabytki.

Zaprezentowano bogatą ofertę turystyczną i wypoczynkową, gospodarkę, kulturę  i oświatę. 

Opisano wszystkie znajdujące się na terenie gminy sołectwa.

Książka jest bardzo bogato ilustrowana i okraszona kolorowymi atrakcyjnymi fotografiami.

Edward Stachura - wędrówką życie jest człowieka

 

Edward Stachura 

Wędrówką życie jest człowieka

scenariusz Maciej Jasiński
rysunki Jacek Michalski

Wydawca: Agencja Reklamowa GALL 

Toruń 2019

Sygnatura SIRr IIIB/Stachura Edward

Edward Stachura (1937-1979) urodził się w rodzinie polskich emigrantów zarobkowych we Francji.

Po wojnie rodzina powróciła do Polski i zamieszkała w miejscowości Łazieniec obok Aleksandrowa Kujawskiego.

Uczęszczał do liceum w Ciechocinku.

O Kujawach często i z rozrzewnieniem nawiązywał w swojej twórczości.

Poeta i pisarz zdobył swoje uznanie wśród czytelników.

W życiu cechowała go postawa niezależności i niezgody na zastany porządek rzeczy.

Znany był z beztroskiego wałęsania się po miastach i bezdrożach.

Jego pieśni wykonywali najlepsi twórcy poezji śpiewanej i piosenki literackiej.

Komiks został wydany w ramach większej serii zleconej przez Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego, poświęconej wybitnym postacią naszego regionu.

W ramach serii ukazały się następujące komiksy biograficzne i historyczne:

1. Marian Rejewski. Bydgoszczanin, który złamał szyfr enigmy
2. Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Cena wolności
3. Władysław Raczkiewicz. Twórca idei Wielkiego Pomorza 
4. Jan Paweł II. Nasz patron
5. Jan Czochralski. Człowiek, który zmienił świat
6. Edward Stachura. Wędrówką życie jest człowieka
7. Helena Grossówna. Nigdy nie trać nadziei
8. Generał Elżbieta Zawacka, Cena odwagi 
9. Pola Negri. Podróż do gwiazd 
10. Wanda Błeńska. Wszędzie są dobrzy ludzie 
11. Nawojka. Z miłości do nauki
12. Fryderyk Chopin. Muzyczna podróż w czasie
13. Uczeń Kopernika
14. Wolność nie umiera nigdy. Powrót Pomorza i Kujaw do wolnej Polski 
15. Ostatni bastion. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1921
16. Albert Abraham Michelson. W stronę światła
17. Bronisław Malinowski. Bieg przez życie

Komiksy w wersji elektronicznej dostępne są na stronie:

https://issuu.com/kujawsko-pomorskie/stacks/a5cbc213068d4e648e7e405a83f321e1

Robert Stodolny - Krew za krew?

 

Robert Stodolny

Krew za krew? 

Ze stosunków polsko-niemieckich w powiecie nieszawskim (aleksandrowskim) w latach 1945-1950

Wydawnictwo Mons Admirabilis

Iwonicz-Zdrój 2020

Sygnatura SIRr VIb/9-53

Robert Stodolny to historyk regionalista, badający dzieje Kujaw, a w szczególności Aleksandrowa Kujawskiego.

Publikuje w czasopismach naukowych "Ziemia Kujawska" i "Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie"

W Książnicy Kopernikańskiej dostępne są jego książki:

- Od Aleksandrowa do Aleksandrowa Kujawskiego : studia i szkice historyczne

- Żydzi, komunizm, antysemityzm : Aleksandrów Kujawski - analiza przypadku

Książka poświęcona jest relacjom polsko-niemieckim na terenie powiatu nieszawskiego (aleksandrowskiego) w okresie od końca II wojny światowej do 1950 roku.

W tym czasie niemal wszystkie osoby pochodzenia niemieckiego opuściły teren powiatu.

Towarzyszyły temu niechlubne zdarzenia powodowane odruchem zemsty ze strony funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej.

Opracowanie opiera się na dokumentach Starostwa Powiatowego Nieszawskiego w Aleksandrowie Kujawskim, Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego w Bydgoszczy, Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Aleksandrowie Kujawskim, Komitetu Wojewódzkiego PPR w Bydgoszczy, Archiwum Pomorskiego Armii Krajowej Garnizon Włocławek, Specjalnego Sądu Karnego w Toruniu i Sądu Grodzkiego w Aleksandrowie Kujawskim, aktach osobowych funkcjonariuszy UB i MO.

Wykorzystano tez materiał zgromadzony w śledztwie Instytutu Pamięci Narodowej w sprawie popełnienia przestępstwa na ludności pochodzenia niemieckiego w Aleksandrowie Kujawskim i Nieszawie.

Autor dotarł nawet do relacji osób pochodzenia niemieckiego zgromadzonych w Archiwum Federalnym w Bayreuth.

Każdy powinien sięgnąć osobiście po książkę i wyrobić sobie opinie o przedstawionych w niej zagadnieniach. 

Profesjonalizm autora jest gwarantem obiektywizmu i rzetelności opracowania.

Oni tworzyli historię - Aleksandrowski Słownik Biograficzny - tom 2

 

Oni tworzyli historię
Aleksandrowski Słownik Biograficzny

pod. red. Tomasza Krzemińskiego

Tom 2

Wydawca: Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Danilewicz Zielińskiej

Aleksandrów Kujawski 2021

Sygnatura SIRr IIIA/115t.2

100-lecie nadania praw miejskich (1916) Aleksandrów Kujawski upamiętnił wydaniem pierwszego tomu „Aleksandrowskiego Słownika Biograficznego”.

Obeżnie ukazał się już drugi tom słownika.

Wspomina się w nim ludzi, dzięki którym Aleksandrów Kujawski na przestrzeni dziesięcioleci był miejscem ciekawych przemian społecznych i kulturowych.

Bohaterowie słownika byli świadkami historii i uczestnikami dokonujących się zmian cywilizacyjnych.

Słownik obejmuje 24 biogramy osób pochodzących z Aleksandrowa lub związanych z miejscowością.

Biogramy zostały przygotowane przez następujących autorów: Andrzej Cieśla, Ewelina Fuminkowska, Tomasz Krzemiński, Przemysław Nowicki, Zbigniew Sołtysiński.

Lista upamiętnionych postaci obejmuje następujące nazwiska:

1. Aleksander Ast
2. Marek Bezruczko
3. Andrzej Cieśla 
4. Mieczysław Dombrowicz
5. Halina Dudicz-Latoszewska
6. Salomon (Samuel, Szlama) Ehrenreich  
7. Daniel Fligelman
8. Władysław Gwiazdowski 
9. Jerzy Kamiński 
10. Wacław Komarczewski 
11. Ludwik Stanisław Korotyński 
12. Michalina Maria Kowalczyk 
13. Jarosław Łuczyński 
14. Stefan Paczkowski 
15. Karol Palczyński
16. Jerzy Petrykowski 
17. Andrzej Prusaczyk 
18. Piotr Sabok 
19. Marian Szafrański 
20. Stanisław Szerzeniewski 
21. Henryk Roman Wesołowski 
22. Emilian Wiszka 
23. Wojciech Stanisław Wrzesiński 
24. Zdzisław Łazarz Żydowo 

Robert Stodolny - Od Aleksandrowa do Aleksandrowa Kujawskiego : studia i szkice historyczne

 

Robert Stodolny

Od Aleksandrowa do Aleksandrowa Kujawskiego
Studia i szkice historyczne

Wydawnictwo Mons Admirabilis

Iwonicz-Zdrój 2015

Sygnatura SIRr VIII/A-12

Robert Stodolny jest anglistą, historykiem i socjologiem.

Jego pasją jest historia Kujaw, a w szczególności Aleksandrowa Kujawskiego.

Wyniki swoich badań publikuje na łamach czasopism naukowych "Zapiski-Kujawsko-Dobrzyńskie" i "Ziemia Kujawska".

Książka "Od Aleksandrowa do Aleksandrowa Kujawskiego"  poświęcona jest dziejom Aleksandrowa Kujawskiego.

Nie jest jednak chronologicznym zreferowaniem przeszłości miasta.

To zbiór studiów prezentujących nowe ustalenia odnośnie szczególnie ciekawych problemów związanych z historią Aleksandrowa Kujawskiego.

Publikację poprzedziła gruntowna kwerenda dokumentacyjna w archiwach i bibliotekach.

W książce znalazły się również niepublikowane wcześniej fotografie osób i miejsc (wnętrza pałacu Trojanowskich, nieistniejący pałac w Służewie).

Autor kolejne rozdziały poświęcił następującym zagadnieniom:

1. Od Aleksandrowa do Aleksandrowa Kujawskiego: pochodzenie nazwy i status prawny miejscowości

2. Aleksandrów Kujawski w powstaniu styczniowym (1862-1864)

3. Stacja graniczna Aleksandrów: powstanie, rozwój i znaczenie dla kształtowania miejscowej społeczności

4. Zjazd cesarzy: Aleksandra II i Wilhelma I w Aleksandrowie (3-4 września 1879 r.)

5. Właściciele majątków Ośno, Służewo, Białebłota i ich wpływ na powstanie i rozwój Aleksandrowa Kujawskiego

6. Edward hr. Mycielski-Trojanowski (1878-1954) - młodość działalność, wypędzenie

7. Z dziejów kościoła pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w Aleksandrowie Kujawskim

8. O herbie Aleksandrowa Kujawskiego

Oni tworzyli historię - Aleksandrowski Słownik Biograficzny

 

Oni tworzyli historię
Aleksandrowski Słownik Biograficzny

pod. red. Andrzeja Cieśli

Tom 1

Wydawca: Miejskie Centrum Kultury w Aleksandrowie Kujawskim

Aleksandrów Kujawski 2016

Sygnatura SIRr IIIA/115

100-lecie nadania praw miejskich (1916) Aleksandrów Kujawski upamiętnił wydaniem pierwszego tomu "Aleksandrowskiego Słownika Biograficznego".

Pracownicy Urzędu  Miasta we współpracy z Miejskim Centrum Kultury przygotowali publikację sfinansowaną przez Fundacją Banku Zachodniego WBK.

Słownik obejmuje 43 biogramy osób pochodzących z Aleksandrowa lub związanych z miejscowością.

Biogramy zostały przygotowane przez następujących autorów: dr Andrzej Cieśla, Piotr Miernik, Jerzy Erwiński, Robert Stodolny.

Lista upamiętnionych postaci obejmuje następujące nazwiska:

1. Antonowicz Ignacy ks. - salezjanin, nauczyciel, dyrygent
2. Bazała Leon Wojciech Jan - cichociemny, lekarz podpułkownik AK
3. Bębnowski Wacław - rzeźbiarz i ceramik
4. Białkowski Zygmunt - kupiec, działacz kulturalny i społeczny
5. Cieplak Władysław Mirosław - harcmistrz, porucznik, powstaniec warszawski
6. Ciszewski Henryk - harcerz i kolejarz
7. Ćwikła Józef - naczelnik miasta, strażak, dyrektor Miejskiego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego
8. Danilewicz Zielińska Maria - pisarka, badaczka dziejów literatury emigracyjnej, dyrektorka Biblioteki Polskiej w Londynie
9. Erwiński Zbigniew - muzyk, nauczyciel
10. Grzymała Edward ks. dr - błogosławiony, patron Aleksandrowa Kujawskiego
11. Kochanowski Władysław - skrzypek, twórca kapeli ludowej
12. Kochanowski Zbigniew - muzyk
13. Konieczyński Leon - nauczyciel
14. Kopczyński Bolesław - mistrz murarski, instruktor muzyczny
15. Kozłowski Antoni - nauczyciel, działacz ZNP
16. Krynicki Konstanty - lekarz weterynarii, pisarz, działacz społeczny
17. Kuberacki Mieczysław - urzędnik, działacz kulturalny , kapelmistrz Ochotniczej Straży Pożarnej
18. Kuza Czesław - mistrz kamieniarski
19. Kuza Stanisław - nestor kujawskich kamieniarzy
20. Markowski Wilhelm - aptekarz, społecznik
21. Marlicz Adam - lekarz, dyrektor Szpitala Powiatowego
22. Marlicz Krzysztof - profesor medycyny, gastroenterolog, rektor Pomorskiej Akademii Medycznej
23. Morawski Zdzisław - poeta i prozaik
24. Nasiński Zdzisław Kazimierz - burmistrz miasta, przewodniczący Zarządu Związku Gmin Ziemi Kujawskiej
25. Nowierski Józef Łazarz - zegarmistrz, działacz kulturalny i sportowy
26. Okoński Marian - żołnierz, muzyk, dyrygent
27. Piltz Jan Władysław - profesor neurologii i psychiatrii
28. Raciborski Andrzej - kupiec, cukiernik, działacz społeczno-kulturalny
29. Ricci Adam - starosta powiatowy nieszawski, żołnierz Legionów Polskich
30. Rouppertowa Teodora - działaczka społeczna, publicystka
31. Sikorska Alicja - harcerka, powstaniec warszawski
32. Sikorski Lesław - malarz amator
33. Słodowicz Stanisław - nauczyciel, działacz społeczno-kulturalny, dyrygent
34. Stachura Edward Jerzy - poeta, prozaik, piosenkarz
35. Stępiński Stanisław - artysta malarz
36. Świrkowicz Antoni - lekarz, dyrektor Szpitala Powiatowego
37. Tatarkiewicz Stanisław - burmistrz miasta, naczelnik OSP, społecznik
38. Trescher Zbigniew - żołnierz, menager
39. Trojanowski Edward - podróżnik, działacz społeczny i gospodarczy
40. Trojanowski Walenty Tomasz - urzędnik, właściciel dóbr Białebłota
41. Trojanowski Władysław Jędrzej - właściciel dóbr Białebłota
42. Wasiak Stanisław - starosta powiatowy nieszawski
43. Wroński Zdzisław - strażak, komendant i prezes

Zwiedzam region z biblioteką : trasy wycieczkowe Aleksandrów Kujawski i okolice

 

Zwiedzam region z biblioteką 
Trasy wycieczkowe
Aleksandrów Kujawski i okolice

Wydawca: Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Danilewicz Zielińskiej w Aleksandrowie Kujawskim

Aleksandrów Kujawski 2014

Sygnatura SIRr VIII/A-11

Bibliotekarze z Aleksandrowa Kujawskiego opracowali i wydali mały przewodnik turystyczny po mieście i jego najbliższej okolicy.

Zaproponowali 5 tras wycieczkowych możliwych do pokonania pieszo i na rowerze.

Opisali najcenniejsze zabytki, osobliwe miejsca i urokliwe krajobrazy.

Wycieczki ułatwiają poznanie przeszłości miasta i jego najwybitniejszych mieszkańców (Maria Danilewicz-Zielińska, Edward Stachura).

Zwiedzamy Aleksandrów Kujawski, ale również Stawki, Ośno, Służewo, Łazieniec, Ciechocinek, Nieszawę, Różno Parcele, Ostowąs.

Wędrujemy doliną Tężyny i wiślanym brzegiem.

Odwiedzamy okoliczne dworki i kościoły.

Przewodnik okraszony jest planami i ilustracjami.

Serdecznie gratulujemy pomysłu i wykonania koleżankom i kolegom z Miejskiej Biblioteki Publicznej w Aleksandrowie Kujawskim.

"Pogranicze Czarnych Orłów" - materiały pokonferencyjne

 

"Pogranicze Czarnych Orłów"

Dawne podziały zaborowe ziem polskich w perspektywie historycznej, społecznej i kulturowej

Materiały pokonferencyjne pod redakcją Andrzeja Cieśli i Tomasza Krzemińskiego

Wydawca: Urząd Miejski w Aleksandrowie Kujawskim

Aleksandrów Kujawski 2013

Sygnatura SIRr VIb/6-31

Konferencja "Pogranicze Czarnych Orłów" została zorganizowana 25 sierpnia 2012 roku w Aleksandrowie Kujawskim pod patronatem Burmistrza Aleksandrowa Kujawskiego, Zakładu Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich Instytutu Historii PAN, Polskiego Towarzystwa Historycznego w Inowrocławiu i Aleksandrowskiej Izby Historycznej.

W XIX wieku Kujawy zostały podzielone granicą prusko-rosyjską.

Po obu stronach kordonu w różnym tempie przebiegały procesy społeczne i rozwój gospodarczy, ale wszędzie doprowadziły do przeobrażenia społeczeństw z feudalnych w kapitalistyczne.

Kujawy niegdyś jednorodne podzieliły się na dwa odmienne organizmy pod względem stopnia rozwoju przemysłowego i kulturowego.

Dla Aleksandrowa Kujawskiego szczególne znaczenie miało powstanie linii kolejowej warszawsko-bydgoskiej w 1862 roku, który z pogranicznej osady przekształcił się w bardzo ważny węzeł komunikacyjny.

Różnice między Kujawami Wschodnimi i Zachodnimi powstałe w okresie rozbiorów utrzymywały się jeszcze w okresie międzywojennym a nawet po 1945 roku.

To samo wynika z porównania Wielkopolski, Galicji i Kongresówki.

Podziały zaborowe w skali całej Polski widać w odniesieniu do struktury gospodarstw rolnych, stopnia urbanizacji, rozbudowy infrastruktury kolejowej czy nawet w politycznych preferencjach wyborczych mieszkańców.

Zbiór składa się z 10 studiów:

1. Aneta Niewęgłowska - Podzielona jedność. Zabór pruski i Królestwo Polskie w latach 1815-1918
2. Anna Zglińska - Od kordonu sanitarnego do granicy niemiecko-rosyjskiej. Przemiany strefy pogranicza w XIX wieku na Kujawach i ziemi dobrzyńskiej
3. Marcin Przegiętka - Europa bez granic w XIX wieku? Refleksje na temat podróży kolejowych przed 1914 rokiem
4. Andrzej Cieśla - Miasto na granicy. Z dziejów Aleksandrowa Pogranicznego w XIX i początkach XX wieku
5. Piotr Miernik - Rozwój przestrzenny przygranicznej stacji i osady Aleksandrów
6. Tomasz Krzemiński - Przemytniczym szlakiem. Zjawiska przestępcze na pograniczu prusko-rosyjskim w rejonie Kujaw w XIX i na początku XX wieku
7. Tomasz Łaszkiewicz - Następstwa podziałów zaborowych dla regionu kujawskiego
8. Szymon Komusiński - Losy stacji granicznych z czasów zaborów po 1918 roku
9. Tomasz Padło - wpływ podziałów zaborowych na wybrane struktury przestrzenne polski
10. Jacek Schmidt - Granica w naszych głowach. O społeczno-kulturowych konsekwencjach funkcjonowania dawnej granicy zaborowej w czasach najnowszych

Aleksandrów Kujawski - Słownik geograficzny Królestwa Polskiego

 

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.

T. 1, [A-Dereneczna]

s. 28

Wyd. pod red. Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego, Władysława Walewskiego.

Warszawa 1880

Aleksandrowo (Aleksandrów) - osada, gmina Służewo, powiat nieszawski, ze stacją pograniczną, drogą żelazną Warszawa - Berlin, zwana też Aleksandrowem pogranicznym. 

Komora celna I klasy, należy do sądu gminnego I okręgu w Nieszawie. 

Posiada stacje pocztową i telegraficzną międzynarodową, cerkiew prawosławną (od 1877 r.), aptekę, katolicki kościół parafialny w Służewie, odległość od Warszawy wiorst 211. 

W ciągu 1876 r. przez tutejszą komorę weszło towarów za 18.585.143 wywieziono za 8.107.749 rubli. 

W roku 1877 samego zboża wywieziono 6.126.000 pudów. 

Opłaty celne wyniosły w 1878 r. 2.081.978 rubli metalicznych i 32.466 kredytowych. 

Aleksandrowo założone zostało na terytorium majętności Białebłoto. 

W 1879 r. w miesiącu sierpniu miał tu miejsce zjazd cesarza niemieckiego Wilhelma z Najjaśniejszym Cesarzem Rosji Aleksandrem II. 

Korzystając z pobytu Najjaśniejszego Pana ludność katolicka otrzymała pozwolenie na zbudowanie w Aleksandrowie kościoła katolickiego, który stanie pod wezwaniem św. Aleksandra.