Kazimierz Fojucik
z inicjatywy Zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej w Sypniewie
Blog Działu Informacyjno-Bibliograficznego Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej - Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu
Kazimierz Fojucik
Paweł Krzemiński
Doniesienia z pogranicza
Aleksandrów Kujawski i okolica w latach 1862-1945
Toruń 2022
Sygnatura SIRr VIII/A-14
Książka prezentuje historię Aleksandrowa Kujawskiego za pomącą obrazów utrwalonych na archiwalnych fotografiach i starych pocztówkach.
Jej powstanie poprzedzało wieloletnie oddanie autorów pasji kolekcjonerskiej i historycznej.
Zebrana ikonografia pozwoliła przedstawić obraz dawnej zabudowy Aleksandrowa Kujawskiego.
Wiele opublikowanych materiałów nie było dotąd znanych.
Fotografie i pocztówki zostały przy tym bardzo dokładnie opracowane.
Podstawą opracowań dołączonych do fotografii są notatki prasowe i fragmenty innych druków.
Dzięki temu czytelnik ma możliwość zapoznania się z dwoma formami źródeł historycznych - z ikonografią i tekstem źródłowym.
Dzięki temu można lepiej wczuć się w ducha epoki i poznać język używany na łamach starej prasy,
Autorzy wykorzystali również pocztówki i fotografie z innych kolekcji prywatnych i archiwów państwowych.
Ramy chronologiczne książki wyznacza otwarcie 4 grudnia 1862 roku międzynarodowego połączenia kolejowego między Warszawą a Bydgoszczą.
Lokalizacja stacji granicznej spowodowała szybki rozwój Aleksandrowa.
Był to fenomen socjologiczny i gospodarczy.
Dynamicznie rozwijające się miasto, zamieszkiwali przedstawiciele wielu narodów i religii.
Wzrost Aleksandrowa trwał do wybuchu I wojny światowej.
W jej wyniku miasto utraciło charakter miasta pogranicznego i zyskało oficjalną nazwę Aleksandrowa Kujawskiego.
II wojna światowa przyniosła zagładę jego wielokulturowego charakteru.
Blisko tysiąc zdjęć i wycinków prasowych pogrupowano w siedem rozdziałów.
I. Pozdrowienia z granicy prusko-rosyjskiej
II. Majątki ziemskie leżące obecnie w granicach miasta
III. Stacja kolejowa Aleksandrów
IV. Aleksandrowska komora celna
V. Obiekty sakralne
VI. Alexandrowo w czasie I wojny światowej
VII. Od wsi do stolicy powiatu
Jest historykiem regionalistą, badającą dzieje Szubina.
Propaguje również wiedzą na temat II powstania wielkopolskiego z lat 1918-1919.
Położyła wielkie zasługi jako opiekun miejsc pamięci narodowej.
Jest autorką, współautorką i redaktorką wielu książek, które dostępne są w Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu:
- Duch i czas : materiały do dziejów historii i kultury Szubina i okolicy, T. 1-8
- Powstanie Wielkopolskie 1918/1919 na Pałukach i Krajnie
- Pocztówki znad krawędzi przeszłości - dialog pokoleń, Cz. 1-3
- II wojna światowa na Pałukach i Krajnie przez pryzmat miejsc pamięci
- Powstanie wielkopolskie 1918-1919 na terenie powiatu nakielskiego przez pryzmat miejsc pamięci
- Społeczna działalność księży katolickich Pałuk i Krajny w XIX i XX wieku
- Oto ja, poślij mnie [o ks. prałacie Janie Kątnym]
- Szubin : spacer z historią w tle
- Przewodnik : miasto i gmina Szubin
- Pomnik nad Mogiłą Powstańców Wielkopolskich 1918-1919 w Szubinie
- Kościół pw. św. Marcina Biskupa w Szubinie : od przeszłości do teraźniejszości
- Zamkowe historie : zamek rycerski w Szubinie i jego właściciele na przestrzeni wieków
- Dzieje Szubina i okolic
Książka " Szubin - spacer z historia w tle" jest bogato ilustrowaną historia miasta.
Powstała w związku z 650. rocznicą założenia miasta.
Album zawiera archiwalne zdjęcia, dokumenty, pocztówki, przedmioty codziennego użytku, banknoty, butelki miejscowego browaru ze zbiorów Muzeum Ziemi Szubińskiej.
Dzięki książce poznajemy obraz dawnego życia miasta i jego mieszkańców, odkrywamy mało znaną historię zwyczajnych miejsc.
Wędrujemy po Szubinie szlakiem wyznaczonym przez stare fotografie i pamiątki rodzinne ofiarowane Muzeum.
Bogusław Uziembło
Marynarka Wojenna II Rzeczypospolitej w fotografii ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu
Wydawca: Muzeum Okręgowe w Toruniu
Toruń 2016
Sygnatura SIRr XXV/62
Toruń w okresie II Rzeczypospolitej był ważnym ośrodkiem wojskowym.
W mieście stacjonowały wszystkie rodzaje sił zbrojnych:
- wojska lądowe
- wojska powietrzne
- wojska morskie
- wojska artyleryjskie
- kawaleria
- saperzy
W Toruniu stacjonowali marynarze z Flotylli Wiślanej.
W mieście mieściła się również szkoła oficerów Marynarki Wojennej.
Pamiątki po marynarzach zachowały się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu.
Są to liczne fotografie przedstawiające portrety zbiorowe i indywidualne, zdjęcia z ćwiczeń i przemarszów.
Autor opracowania wykonał olbrzymią pracę zmierzającą do zidentyfikowania postaci i miejsc uwiecznionych na tych fotografiach.
Ogromna większość fotografii pochodzi ze zbioru Wieńczysława Dońskiego - lekarza wojskowego i fotografa amatora.
Wykorzystano również zdjęcia Stanisława Kozaka, Olgierda Turka-Tarnawskiego, Tomasza Leśniaka.
Fotografie dokumentują:
Do albumu załączono wspomnienia kmdr. por. Jana Busiakiewicza z okresu jego pobytu w toruńskiej szkole.
Cymelia grudziądzkiej fotografii ze zbiorów Muzeum w Grudziądzu i Zbigniewa Zawadzkiego
opracowanie Dawid Schoenwald
Wydawca: Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu
Grudziądz 2018
Sygnatura SIRr VIII/Gr-59
Album składa się w większości z niepublikowanych do tej pory kart pocztowych i fotografii Grudziądza.
Pocztówki pochodzą ze zbiorów Muzeum w Grudziądzu.
Ponad połowa z nich stanowi przekazaną Muzeum w darze kolekcję Zbigniewa Zawadzkiego.
Jest to największy dar pocztówek, archiwaliów i pamiątek przekazany Muzeum w jego powojennej historii.
Dar przekazała Janina Zawadzka, wypełniając wolę zmarłego w 2017 roku męża.
Zbigniew Zawadzki był rodowitym grudziądzaninem.
Z zawody był lekarzem weterynarii, związanym z Zakładami Mięsnymi w Grudziądzu.
Interesowała go historia i kultura Grudziądza.
Działał w Fundacji na Rzecz Tradycji Jazdy Polskiej.
Był prezesem Grudziądzkiego Towarzystwa Kultury.
Był współzałożycielem Koła Miłośników Dziejów Grudziądza.
Wygłaszał prelekcje i publikował artykuły.
Przez wiele lat zajmował się kolekcjonowaniem pamiątek historycznych - zwłaszcza pocztówek.
W albumie "Cymelia grudziądzkiej fotografii ze zbiorów Muzeum w Grudziądzu i Zbigniewa Zawadzkiego" znalazło się ponad 600 unikatowych pocztówek i fotografii pokazujących układ urbanistyczny, zabudowę i architekturę Grudziądza z lat 1862-1944.
Publikacja jest nieocenionym źródłem wiedzy o przedwojennym Grudziądzu i jego mieszkańcach.
Okupowany Toruń w obiektywie Kurta Grimma
Niemiecka fotografia propagandowa ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu
opracowanie redakcyjne Aleksandra Mierzejewska, Joanna Załuska
opracowanie katalogu Iwona Markowska
Wydawca: Muzeum Okręgowe w Toruniu
Toruń 2018
Sygnatura SIRr VIII/T-197
Kurt Grimm był niemieckim fotografem z Norymbergii.
Na zlecenie Toruńskiego Kulturamtu przybył do Torunia, by sfotografować miasto.
Kurt Grimm nie tylko rejestrował obraz Torunia z lat niemieckiej okupacji.
Był to również zdjęcia propagandowe.
Pominięto w nich eksterminację Polaków i wszechobecny hitlerowski terror.
Zdjęcia te utrwalały również negatywny stereotyp Polaków w oczach Niemców.
Kurt Grimm jednocześnie reklamował niemieckie osiągnięcia w okupowanym mieście i gloryfikował III Rzeszę.
W zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu zachowało się około półtora tysiąca fotografii Kurta Grimma z lat 1940-1944.
Prawie przez całą wojnę przemierzał on Toruń z aparatem fotograficznym w ręku.
Spuścizna fotograficzna Kurta Grimma na potrzeby Katalogu została podzielona na pięć części:
I. Fotografie ukazujące Toruń i życie jego mieszkańców na początku okupacji hitlerowskiej
II. Zdjęcia związane z organizacją i działalnością władz niemieckich w Toruniu
III. Fotografie poświęcone niemieckiemu życiu kulturalnemu w okresie okupacji.
IV. Zdjęcia przedstawiające stan i funkcjonowanie obiektów użyteczności publicznej i przedsiębiorstw miejskich.
V. Widoki Torunia i najbliższych okolic.
Mimo propagandowego profilu zdjęć Kurta Grimma, jego kolekcja posiada zupełnie unikatowe i wyjątkowe walory dokumentalne i historyczne.
Dodać też należy, że warsztat fotograficzny Kurta Grimma wyróżnia się ogromnym kunsztem, fachowością i niejednokrotnie także artyzmem.
To prawdziwa skarbnica wiedzy o Toruniu w okresie II wojny światowej.
Edmund Konieczka
Kapliczki i figury przydrożne z okolic Inowrocławia
Wydawca: Towarzystwo Miłośników Gniewkowa i Ziemi Gniewkowskiej
Gniewkowo 2006
Sygnatura SIRr XXXIV/128
Edmund Konieczka to znany kolekcjoner, regionalista i miłośnik ziemi kujawskiej.
Był współzałożycielem Towarzystwa Miłośników Gniewkowa i Ziemi Gniewkowskiej.
W 2003 roku zorganizował w gniewkowskim domu kultury wystawę "Figury, krzyże i kapliczki przydrożne na Ziemi Kujawskiej"
W albumie znajdziemy kolorowe zdjęcia wykonane w latach 1997-2003.
Każda fotografia zawiera opis i lokalizację obiektu.
W albumie znalazły się zdjęcia 71 najbardziej charakterystycznych kapliczek, figur i przydrożnych krzyży z terenu Gminy Gniewkowo i okolic.
Kapliczki na skrzyżowaniu dróg są charakterystycznym obrazem polskiej wsi.
Każda wieś starała się wystawić własną kapliczkę, która pełniła rolę miejsca modlitewnego, zwłaszcza gdy we wsi nie było kościoła.
Figury Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Boskiej i świętych cieszących się w danej wsi estymą były działami ludowych artystów rzeźbiarzy.
Osobisty fotoprzewodnik po Grudziądzu
narracja o projekcie Małgorzata Ambrosius-Okońska
narracja historyczna Tadeusz Rauchfleisz
narracja fotograficzna, wybór prac i okładka Joanna Zasada
Wydawca: Grudziądzkie Towarzystwo Kultury
Grudziądz 2020
Sygnatura SIRr VIII/Gr-64
Książka "Osobisty fotoprzewodnik po Grudziądzu" to efekt projektu Grudziądzkiego Towarzystwa Kultury.
Projekt polegał na połączeniu działań wirtualnych z działaniami w realnym środowisku oraz na połączeniu wiedzy z dziedziny fotografii z wiedzą o historii Grudziądza.
Książka zawiera krótkie opisy atrakcyjnych miejsc w Grudziądzu oraz wskazówki jak miejsca te sfotografować, właściwie wyeksponować, jakich użyć ustawień aparatu fotograficznego.
W książce znalazły się fotografie następujących miejsc:
Książka to nie tylko album plenerowych zdjęć.
To również zbiór ciekawostek o Grudziądzu.
To także szereg fachowych wskazówek warsztatowych dla początkujących miłośników fotografii.
Wśród kilkudziesięciu uczestników projektu znaleźli się fotografowie amatorzy począwszy od uczniów szkół podstawowych na seniorach kończąc.
Tomasz Izajasz
Spacer nad starym Kanałem Bydgoskim
Wydawcy: Muzeum Kanału Bydgoskiego im. Sebastiana Malinowskiego
Wydawnictwo Pejzaż
Bydgoszcz 2015
Sygnatura SIRr VIII/B-69
Tomasz Izajasz jest autorem książek poświęconych Kanałowi Bydgoskiemu:
Album "Spacer nad starym Kanałem Bydgoskim" stanowi bogato ilustrowany przewodnik po Kanale i jego historii.
Kanał Bydgoski to cud XVIII-wiecznej techniki i największy skarb miasta Bydgoszczy.
Kanał odgrywał pierwszorzędna rolę gospodarczą i transportową.
Ale pełni również obecnie ważne funkcje społeczne, rekreacyjne i wypoczynkowe.
W albumie wykorzystano wiele archiwalnych fotografii przedstawiających różne sposoby korzystania z walorów kanału przez mieszkańców Bydgoszczy.
Starym fotografiom towarzysza krótkie opisy.
Urok kanału podkreślają również współczesne nastrojowe zdjęcia.
Fotografie przeplatane są komentarzem przedstawiającym dawne i obecne losy Kanału Bydgoskiego.
Rypin w starej fotografii
T.1 - Krajobraz miasta
T.2 - Ludzie w przestrzeni miasta
Redakcja: Andrzej Szalkowski
Wydawca: Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie
Rypin 2016
Sygnatura SIRr VIII/R-6
Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie na 30-lecie swego istnienia zorganizowało wystawę "Rypin w starej fotografii".
Wystawa okazała się być wielkim sukcesem i cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem.
Pracownicy muzeum otrzymywali wiele próśb o publikację zbiorów fotograficznych w formie albumu.
Publikacja albumu stała się możliwa dzięki wsparciu Rypińskiego Stowarzyszenia Inicjatywa.
Fotografie pochodzą ze zbiorów Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej w Rypinie.
Fotografie zostały podarowane bądź udostępnione Muzeum na przestrzeni kilkudziesięciu lat jego działalności
Wiele starych zdjęć Rypina pochodzi z dawnych rypińskich zakładów fotograficznych.
Wiele zdjęć zostało wykonanych przez miejscowych pasjonatów fotografia.
Część zdjęć pochodzi od kolekcjonerów oraz od osób prywatnych.
Fotografiom towarzyszą obszerne opisy przygotowane przez Urszulę Forczmańską, Andrzeja Szalkowskiego, Błażeja Krajewskiego.
Album dzieli się na dwa tomy.
Tom pierwszy pokazuje widoki miasta i jego ulice, tom drugi skupia się na mieszkańcach starego Rypina.
Najstarsze zdjęcia sięgają początków XX wieku - najnowsze pochodzą z czasów PRL-u.
Zdjęcia ukazują życie codzienne miasta i ludzi.
Właściwie to ilustrowana historia Rypina w XX wieku.
Bogusław Uziembło
Marszałek Piłsudski w fotografii ze Zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu
150 rocznica urodzin Józefa Piłsudskiego
Wydawca: Muzeum Okręgowe w Toruniu
Toruń 2016
Sygnatura SIRr IIIB/Piłsudski Józef
W zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu zachowało się kilkadziesiąt fotografii przedstawiających marszałka Józefa Piłsudskiego.
W 150 rocznicę śmierci Marszałka Bogusław Uziembło przygotował album - katalog tych zdjęć.
Fotografie zostały bardzo szczegółowo opracowane.
Opisano okoliczności ich powstania, występujące na nich osoby i budynki.
Opracowanie zostało podzielone na cztery części.
Część I - Z Zułowa do Belwederu
To właściwie krótka biografia Józefa Piłsudskiego opisująca jego dom rodzinny, udział w rewolucji 1905 roku, powstanie Legionów, wojnę polsko-bolszewicką i działalność polityczną w odrodzonej Rzeczypospolitej.
Część II - Od Torunia do Grudziądza
To historia wizyty marszałka Piłsudskiego na Kujawach i Pomorzu w dniach 5-8 czerwca 1921 roku.
Marszałek odwiedził wówczas Toruń, gdzie odznaczył marynarzy za męstwo w wojnie z bolszewikami.
Potem udał się do Bydgoszczy, Fordonu, Chełmna, Świecia i Grudziądza.
Fotografie z wizyty Marszałka wykonał toruński fotograf Herman Spychalski.
Część III - Z Belwederu na Wawel
Jest to fotoreportaż z uroczystości pogrzebowych Józefa Piłsudskiego po jego śmierci w dniu 12 maja 1935 roku.
Część IV - Toruńskie pomniki marszałka Piłsudskiego
Na zdjęciach można obejrzeć:
Janusz Borkowski
Na starej fotografii
Seria: Redecz Krukowy i Okolice... Kraina Prastara t. 2
Wydawca: Kujawska Fabryka Maszyn Rolniczych "Krukowiak"
Redecz Krukowy - Brześć Kujawski 2010
Sygnatura SIRr VIII/In-116t.2
Janusz Borkowski w drugim tomie z serii "Redecz Krukowy i Okolice... Kraina Prastara" zebrał stare fotografie na których utrwalono mieszkańców Redecza Kurkowego i Kujaw.
Najstarsza fotografia pochodzi z roku 1890.
Na zdjęciach można zobaczyć dawne stroje, dawne obyczaje, dawne pojazdy, bryczki, sanie, motory, traktory, rowerki i zabawki dziecięce.
Na fotografiach czytelnicy będą mogli rozpoznać twarze swoich bliskich, przypomną sobie zdarzenia z lat dzieciństwa i młodości.
W albumie zamieszczono fotografie z ponad 60 miejscowości:
Janusz Borkowski
Piękno kujawskiej ziemi
Seria: Redecz Krukowy i Okolice… Kraina Prastara t. 3
Wydawca: Kujawska Fabryka Maszyn Rolniczych „Krukowiak”
Brześć Kujawski 2011
Sygnatura SIRr VIII/In-116t.3
Janusz Borkowski w trzecim tomie z serii „Redecz Krukowy i Okolice… Kraina Prastara” opublikował współczesne fotografie.
Ukazują one piękno Kujaw, piękno flory i fauny, piękno pól i lasów.
W albumie pokazano też jak wyglądają cztery pory roku na Kujawach.
W książce obejrzymy również stare dwory, dworki, pałace, stacje kolejowe, budynki gospodarcze i przemysłowe, zabytkowe mosty i wiadukty, piękna starą zabudowę wsi i miasteczek kujawskich.
Autor utrwalił na zdjęciach także kujawską tradycję: obrzędy, śpiewy i tańce, dożynki, rekonstrukcje historycznych bitew i wydarzeń.
Współczesne fotografie już wkrótce będą miały walor historyczny, zwłaszcza gdy przedstawiają odchodzące w przeszłość budynki i zwyczaje.
Fotografie pogrupowano w dziesięciu rozdziałach: