Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Balony. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Balony. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 7 września 2023

Oficerska szkoła areonautyczna

 



rysunek otwartej książki

Zygmunt Kozak
Zbigniew Moszumański
Jacek Szczepański

Oficerska Szkoła Aeronautyczna
(1919-1924)

Oficyna Wydawnicza "Ajaks"

Pruszków-Legionowo 2014

Sygnatura XXV/48


Wojska aeronautyczne znane są szerzej pod nazwą wojsk balonowych.

Oficerska Szkoła Areonautyczna powstała w Poznaniu w 1919 roku.

W 1922 roku została przeniesiona do Torunia.

Uległa rozwiązaniu 1924 roku.

Szkolenie oficerów na specjalnych kursach przejął wówczas Batalion Balonowy w Toruniu.

Autorzy omówili podstawy funkcjonowania szkoły, jej początki, statut, kadrę dydaktyczną,sprzęt balonowy, kolejne kursy oficerskie.

Wielkim walorem opracowania są liczne fotografie, zdjęcia sterowców, schematy i tabele.

Nie zabrakło również biogramów komendantów szkoły i jej kursantów.




czwartek, 9 grudnia 2021

Pułkownik Julian Sielewicz (1892-1940)

 



Rysunek otwartej książki

Zygmunt Kozak,
Zbigniew Moszumański,
Jacek Szczepański

„Pułkownik Julian Sielewicz (1892-1940)”

 Oficyna Wydawnicza „Ajaks” 

Pruszków - Legionowo 2019

Sygnatura SIRr IIIB / Sielewicz Julian



Pułkownik Julian Sielewicz zajmuje poczesne miejsce w dziejach polskiej aeronautyki.

Był pilotem balonowym i pilotem sterowcowym.

Został odznaczony orderem Wojskowym Virtuti Militari.

Był dowódcą batalionu balonowego.

Startował w sportowych zawodach balonowych.

Był członkiem Aerolubu RP.

Został zamordowany w Katyniu.

Z Toruniem był związany w czasie kursu w Oficerskiej Szkole Aeronautycznej (1921-1922).

Oprócz kursu balonowego odbył w Toruniu również kurs sterowcowy (1925).

W  latach 1924 - 1930  pełnił służbę  toruńskim Batalionie Balonowym, gdzie sprawował funkcję komendanta parku balonowego,  kwatermistrza, wreszcie zastępcy dowódcy.

Od 1931 roku związany był z II Batalionem Balonowym w Jabłonnej - Legionowie, którego został dowódcą.

Jego biografia uzupełniona została o relacje świadków, artykuły samego Juliana Sielewicza oraz liczne stare fotografie i dokumenty.


środa, 8 grudnia 2021

Kapitan Zbigniew Józef Burzyński (1902-1971)



Rysunek otwartej książki

Zygmunt Kozak,
Zbigniew Moszumański,
Jacek Szczepański

"Kapitan Zbigniew Józef Burzyński (1902-1971)"

 Oficyna Wydawnicza "Ajaks" 

Pruszków 2019

Sygnatura SIRr IIIB/ Burzyński Zbigniew



Kapitan Zbigniew Józef Burzyński zajmuje poczesne miejsce w dziejach polskiej aeronautyki.

Dwukrotnie zdobył puchar im. Gordona Bennetta (1933, 1935) w zawodach balonowych.

Ustanowił osiem międzynarodowych rekordów balonowych.

Z Toruniem był związany w czasie studiów w Oficerskiej Szkole Aeronautycznej (1921-1922).

Następnie sam prowadził zajęcia dla pilotów balonowych. (1923-1924)

Służył również w tutejszym Batalionie Balonowym.

Należał do załogi pierwszego polskiego sterowca "Lech".

Od 1927 roku współtworzył Centralny Zakład Balonowy w Legionowie.

Od 1928 roku związany był z II Batalionem Balonowym w Legionowie.

Walczył w kampanii wrześniowej.

Po wojnie uzyskał stopień inżyniera mechanika w zakresie konstrukcji sprzętu balonowego i nawigacyjnego.

Pracował na Politechnice Warszawskiej .

Przez całe życie był czynnym sportowcem balonowym, a później działaczem Aeroklubu Polskiego.

Organizował i uczestniczył w wielu imprezach baloniarskich.

 



poniedziałek, 16 sierpnia 2021

Toruńskie akcenty Gordon Bennett Cup - ciąg dalszy nastąpił

 



Kontur kwadratu. W nim kontur granic Torunia. Napis: 100 lat Niepodległego Torunia. Warto pamiętać



Cykl: 100 lat Niepodległego Torunia. Warto pamiętać

Seria: Balonowy Toruń



Plakat - niebieskie tło. Napis: Puchar Gordon Bennetta Wystawa Polskie sukcesy 1933-2018 w witrażowych pracach Sławomira Intka oraz W akwarelowych przestworzach Zapraszamy od 18 sierpnia 2021  Kujawsko-Pomorski Teatr Muzyczny w Toruniu ul. Żeglarska 8. Na plakacie widocznych pięć balonów oraz statuetka przedstawiająca Puchar Gordona Benetta. Mężczyzna z uniesiona dłonią nad którą unosi się balon

Puchar Gordona Bennetta

Wystawa

Polskie sukcesy 1933-2018

w witrażowych pracach Sławomira Intka

oraz

W akwarelowych przestworzach

Zapraszamy od 18 sierpnia 2021 

Kujawsko-Pomorski Teatr Muzyczny w Toruniu

ul. Żeglarska 8



Okolicznościowa kartka toruńskich krótkofalowców SP64GBC z Klubu Krótkofalowców PZK OSA przy Towarzystwie Miłośników Torunia. Napis w języku angielskim: 64 Gordon Bennett Cup FAI World Long Distance Gas Balloon Championship SP64GBC Polish Amateur Radio Club Station. Kartka przedstawia widok nieba ponad chmurami. Widoczne cztery balony. Niżej Pilot trzymający Puchar Gordona Bennetta. Figurka mężczyzny z wyciagniętą ręką. Nad dłonią unosi się balon

64 Gordon Bennett Cup

FAI World Long Distance

Gas Balloon Championship

SP64GBC

Polish Amateur Radio Club Station

64 Puchar Gordona Bennetta
Międzynarodowa Federacja Lotnicza
Mistrzostwa Świata Balonów Gazowych na Długich Dystansach
SP64GBC
stacja klubu Polskiego Związku Krótkofalowców

Okolicznościowa kartka toruńskich krótkofalowców SP64GBC z Klubu Krótkofalowców PZK OSA przy Towarzystwie Miłośników Torunia 



Toruńscy baloniarze nie tylko służyli ojczyźnie w elitarnych jednostkach Wojska Polskiego w II RP, (także jako aeropiechurzy w trakcie wojny polsko-bolszewickiej), ale i wpisali się w krajobraz międzywojennej stolicy województwa pomorskiego, poprzez podejmowane działania sportowe.

M.in. było to uczestnictwo w międzynarodowych zawodach balonowych Gordon Bennett Cup.

Te prestiżowe rozgrywki były specjalnością Polaków, także baloniarzy-sportowców, tych związanych z Toruniem.

Historia dopisała ciąg dalszy tej opowieści, w tym roku zawody odbędą się w Toruniu.

Czy ktoś rok temu o tym marzył?

No chyba tylko nasza kochana Jola Przybylak… wnuczka toruńskiego baloniarza z II RP, pilotka, szybowniczka i spadochroniarka, strażniczka pamięci o tych którzy w przestworach osiągnęli dla kraju co tylko się da...

Na toruńskim Lotnisku Aeroklubu Pomorskiego będziemy śledzić początek zmagań uczestników 64. Międzynarodowych Zawodów o Puchar Gordona Bennetta, (planuje się ich rozpoczęcie między 20 a 21 sierpnia).

Zainteresowanym imprezą, przypomniał osiągnięcia naszych baloniarzy (polskich i tych toruńskich), ich sukcesy sprzed lat, Mariusz Thomas z Towarzystwa Miłośników Torunia.

12 sierpnia 2021 r. na FB Książnicy Kopernikańskiej opowiedział on, w ramach cyklu spotkań ToMiTo i Książnicy „Wieczory Toruńskie online”, o tym pięknym rozdziale w historii naszego miasta i kraju.

Ilustracją tej opowieści będzie przygotowywana wystawa toruńskiego witrażysty Sławomira Intka.

Jego witrażowe repliki 3D historycznych polskich balonów i toruńskiego sterowca Lech z okresu dwudziestolecia międzywojennego nasi czytelnicy mogli podziwiać rok temu w bibliotece (wówczas zaprezentował je na wystawie M. Thomasa pt. „Baloniarze garnizonu toruńskiego w służbie Niepodległej”).

Nasz znawca i pasjonat lotnictwa, mistrz Sławomir, nie próżnował i tym razem wykonał nowe repliki balonów.

Zarówno te z ubiegłego roku, jak i te nowe piękne witraże można będzie podziwiać od środy 18 lipca na wystawie w siedzibie toruńskiego Teatru Muzycznego.



Replika witrażowa balonu SP-B20 Polonez w skali ok. 1:50 na którym Ireneusz Cieślak zdobył w 1983 roku puchar Gordona Bennetta. Replika wykonana przez Sławomira Intka z toruńskiej pracowni witraży. Szklana kula w kształcie balonu w kolorze pomarańczowym stworzona z małych kawałków szkła zlutowanych ołowiem. Napis: Polonez


Replika witrażowa balonu SP-B20 Polonez w skali ok. 1:50,

na którym Ireneusz Cieślak w 1983 roku

zdobył puchar Gordona Bennetta,

wykonana przez Sławomira Intka z toruńskiej pracowni witraży.

Foto: Sławomir Intek



Replika witrażowa balonu D-OWBA Cameron w skali ok. 1:50 na którym Mateusz Rękas i Jacek Bogdański zdobyli w 1983 roku puchar Gordona Bennetta. Replika wykonana przez Sławomira Intka z toruńskiej pracowni witraży. Szklana kula w kształcie balonu w kolorze białym stworzona z małych kawałków szkła zlutowanych ołowiem. Napis: D-OWBA

Replika witrażowa balonu SP-B20 Polonez w skali ok. 1:50,

na którym Mateusz Rękas i Jacek Bogdański w 2018 roku

zdobyli puchar Gordona Bennetta,

wykonana przez Sławomira Intka z toruńskiej pracowni witraży.

Foto: Sławomir Intek





piątek, 28 sierpnia 2020

Uroczyste otwarcie wystawy Baloniarze garnizonu toruńskiego w służbie Niepodległej

 



plakat - Wystawa Baloniarze garnizonu toruńskiego w służbie niepodległej. Widoczny sterowiec i odznaki lotnicze

Cykl: 100 lat Niepodległego Torunia. Warto pamiętać

Seria: Balonowy Toruń

Baloniarze garnizonu toruńskiego w służbie Niepodległej.

Uroczyste otwarcie wystawy w Książnicy Kopernikańskiej 

13 sierpnia 2020 roku



W holu Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu 13 VIII 2020 r. o godzinie 11.00, organizatorzy wystawy, dyrektor Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej - Książnicy Kopernikańskiej Danetta Ryszkowska-Mirowska oraz prezes Towarzystwa Miłośników Torunia prof. dr hab. Krzysztof Mikulski, przyjęli serdecznie licznie przybyłych gości. Wszystko odbyło się zgodnie z zabezpieczeniami epidemicznymi. Nasi wierni czytelnicy, miłośnicy historii Torunia, członkowie ToMiTo, a także pasjonaci lotnictwa, nie zawiedli, zaszczycili nas Swą obecnością.

Gościliśmy wiceprezydenta Torunia Pawła Gulewskiego, który wręczył biało-czerwone kwiaty, wnuczce toruńskiego baloniarza – Stanisława Kołodziejczaka, Jolancie Przybylak, (przypomniał on także jej zasługi w upamiętnianiu działań lotników i baloniarzy nie tylko z regionu toruńskiego). Jolanta Przybylak, której pamiątki rodzinne eksponujemy w gablotach w holu biblioteki, przyjechała do Książnicy z mężem i gronem przyjaciół, podobnie jak ona miłośników lotnictwa.

zdjecie - Wiceprezydent Torunia Paweł Gulewski wręcza kwiaty wnuczce toruńskiego baloniarza Stanisława Kołodziejczaka Jolancie Przybylak
Wiceprezydent Torunia Paweł Gulewski
wręcza kwiaty wnuczce toruńskiego baloniarza
Stanisława Kołodziejczaka Jolancie Przybylak
(13 VIII 2020; fot. Tomasz Dorawa).

Był również obecny Sławomir Intek z toruńskiej Pracowni witraży Intek-Art w Toruniu, którego repliki balonowe zaprezentowano na wystawie. Przybył wraz z miłośnikiem lotnictwa, autorem wielu tekstów i zdjęć o tej tematyce, Miłoszem Rusieckim.

Obecny był także dyrektor toruńskiego oddziału Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy Bartosz Smykowski (autor m.in. książki Lotnictwo Armii Pomorze w kampanii polskiej 1939 r.). Pośród gości można było dostrzec ks. prałata Józefa Nowakowskiego (duszpasterza z Parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Toruniu i Błogosławionego Stefana Wincentego Frelichowskiego) czy dr Cecylię Iwaniszewską z ToMiTo.


zdjecie - Sterowiec „Lech” – replika witrażowa wykonana przez Sławomira Intka w toruńskiej pracowni Intek-Art
Sterowiec „Lech” – replika witrażowa wykonana
przez Sławomira Intka w toruńskiej pracowni Intek-Art.,
w holu Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu
(13 VIII 2020; fot. Tomasz Dorawa)


O wystawie opowiedział zebranym Mariusz Thomas, członek ToMiTo, pomysłodawca wystawy, popularyzator, który m.in. dwukrotnie poprowadził spacer w Toruniu, śladami jednostek wojsk balonowych (25 VII 2019 i 28 II 2020), kustosz pamięci toruńskich baloniarzy i lotników. Przypomniał on dzieje tej formacji w naszym mieście. Opowiadał o tym zagadnieniu już wcześniej w ramach cyklu spotkań w siedzibie Książnicy Kopernikańskiej „Wieczory Toruńskie”, (w minionym roku, jednemu spotkaniu w bibliotece, towarzyszyła także wystawa tematyczna), a także w czasie epidemii, kiedy nasze spotkania na żywo zastąpiliśmy spotkaniami on line. Dwa „Wieczory Toruńskie online” w sierpniu, 6 i 13 poświęcone były tym zagadnieniom, wówczas M. Thomas, opowiadał o świetności toruńskich balonów na FB Książnicy Kopernikańskiej, a później opowieści te umieściliśmy na kanale YouTube Książnicy Kopernikańskiej, w ramach playlisty „Wieczory Toruńskie online”:

zdjecie - W trakcie podziwiania wystawy w holu Książnicy Kopernikańskiej, wiceprezydent Torunia Paweł Gulewski, Mariusz Thomas oraz dyrektor biblioteki Danetta Ryszkowska-Mirowska
W trakcie podziwiania wystawy w holu Książnicy Kopernikańskiej,
wiceprezydent Torunia Paweł Gulewski, Mariusz Thomas
oraz dyrektor biblioteki Danetta Ryszkowska-Mirowska
(13 VIII 2020; fot. Tomasz Dorawa)



Warto posłuchać tych balonowych opowieści w sieci (można o tym poczytać także na tym blogu, teksty pt. "Batalion (Baon) Balonowy w Toruniu. Królowie nieba, awiatorzy i aeronauci z Torunia" oraz "Antoni Janusz – balonowe serce Torunia z Wielkopolski)," i obejrzeć wystawę w holu toruńskiej Książnicy, czekamy na Państwa jeszcze do końca października (jej opis zajdziecie na tym blogu pt. "Baloniarze garnizonu toruńskiego w służbie Niepodległej)". Zapraszam, by osobiście podziwiać podświetlone pięknie witraże (ich opis zajdziecie na tym blogu pt. "Witrażowe repliki 3D historycznych polskich balonów i toruńskiego sterowca Lech z okresu dwudziestolecia międzywojennego)," i zobaczyć autentyczne dokumenty po toruńskim baloniarzu… (ich opis zajdziecie na tym blogu pt. "Z wizytą u Jolanty Przybylak w Lubiczu Dolnym, wnuczki baloniarza Stanisława Kołodziejczaka (1897-1988), majstra wojskowego z Batalionu Balonowego w Toruniu).'

Wystawie towarzyszy folder okolicznościowy pod tym samym tytułem co wystawa: Baloniarze garnizonu toruńskiego w służbie Niepodległej”, który w siedzibie biblioteki można bezpłatnie otrzymać.

dr Katarzyna Tomkowiak





wtorek, 28 lipca 2020

Witrażowe repliki 3D historycznych polskich balonów - z wizytą w toruńskiej pracowni witraży Intek-Art

 



kontur granic Torunia - Napis:  100 lat Niepodległego Torunia. Warto pamiętać

Cykl: 100 lat Niepodległego Torunia. Warto pamiętać

Seria: Balonowy Toruń

 

Witrażowe repliki 3D historycznych polskich balonów i toruńskiego sterowca Lech z okresu dwudziestolecia międzywojennego.

Z wizytą w toruńskiej pracowni witraży Intek-Art



Witrażownictwo podobnie jak piernikarstwo to wizytówka naszego miasta. Chociaż nie wiem czy o tym pamiętamy? Początki sztuki witrażownictwa w Toruniu sięgają końca XIII w. Mistrzowie wówczas tworzący pracowali na potrzeby kościołów, budowli świeckich i kamienic mieszkalnych. Współczesne witraże cieszą każdego z nas, podziwiamy je już nie tylko w wersji monumentalnej, ale w postaci przedmiotów dnia codziennego. Wykonywane są z tych magicznych szkiełek m.in. lampy, herby miast, loga instytucji, okolicznościowe pamiątki, także te, które powstały na indywidualne zamówienie oraz modele witrażowe 3D.

Od lat 90. XX w. toruńską specjalnością stało się wykonywanie modeli witrażowych, a właściwie replik historycznych (powstałych w skali 1:50) statków powietrznych. Było to możliwe dzięki połączeniu wiedzy o aeronautyce, kunsztu rzemiosła witrażowego i pasji tworzenia, toruńskiego witrażysty Sławomira Intka, który zaprosił do swej pracowni członków Towarzystwa Miłośników Torunia. Przy jego udziale powstanie wystawa w Książnicy Kopernikańskiej, która upamiętni żołnierzy jednostki balonowej, która stacjonowała w naszym mieście w okresie II RP, (podobnie jak i absolwentów Szkoły Podchorążych Wojsk Balonowych w Toruniu). Na ekspozycji znajdą się także witrażowe podobizny balonów, które w zawodach sportowych były wykorzystywane także przez toruńskich baloniarzy. A także replika toruńskiego sterowca Lech, który często był widocznym nad niebem naszego miasta, a jest widoczny w witrynie sklepu-pracowni mistrza Sławomira.

W swej pracowni na Starym Mieście, (która działa od 1992), zajmuje się on także konserwacją zabytkowych witraży. Jego witraże znalazły się w kilku toruńskich świątyniach, ostatnio w kościele bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego na Glinach, (tam możemy podziwiać witraże powstałe na podstawie malarstwa El Greca), a także w kościołach w Brodnicy, Dobrzyniu nad Wisłą, Grzybnie, Kikole, Lubiczu Górnym, Przysieku, Trzebczu, Wieńcu. Prace S. Intka zdobią także budynki użyteczności publicznej np. aulę Urzędu Miasta Torunia.

Jego repliki witrażowe 3D to prawdziwe dzieła sztuki, ich oglądanie, choćby w jego pracowni przy ul. Szewskiej 8, to wielka radość, budzi podziw warsztat i sprawność witrażysty, ale i jego wiedza historyczna na temat awiacji. Odrębną kwestią pozostaje przełożenie wszystkich danych technicznych, na język szkła, bowiem nie wszystko, podobnie jak przy malarstwie, można odwzorować w zupełności. Witrażysta o szkle może mówić godzinami, opisuje jego fakturę, barwę, odcienie… Może z tej magicznej materii wyczarować chyba każdy latający areostat czy aerodynę.

Mistrz Sławomir jest absolwentem liceum konserwacji zabytków architektury i policealnego studium budowlanego. W ramach pracy dyplomowej wykonał witraż z elementem Torunia. To wówczas odbył praktykę w renomowanej pracowni konserwacji zabytków przy ul. Rabiańskiej, u nestora toruńskich witrażystów, Władysława Kozioła. Prywatnie jest wnukiem powstańca wielkopolskiego Józefa Intka, (w pracowni i muzeum można podziwiać proporzec z Powstania Wielkopolskiego, przełożony na język witrażu). „Dobrym duchem” pracowni jest jego ojciec, Edmund Intek, nazwany z szacunkiem przez niego niezastąpionym nestorem. Swego czasu i junior Radosław pracował u ojca. Magia kolorowych szkieł zafascynowała witrażystę Sławomira od kiedy był dzieckiem, i z korzyścią dla miasta, i nie tylko, ta fascynacja trwa…

Pracownia Intek-Art i nieco młodsze Muzeum Witraży, (w którym można poznać techniki także średniowiecznego warsztatu), zostały wyróżnione, znakiem „Made in Toruń”.

Dr Katarzyna Tomkowiak



zdjecie - Witrażowa replika balonu SP BCU LOPP
Foto: Sławomir Intek

Witrażowa replika balonu SP BCU LOPP, który został zbudowany w 1936, a zakupiony ze składek członków Ligi. W XXIV edycji zawodów o puchar Gordona Bennetta zapewnił Polakom drugie miejsce w rywalizacji, a w edycji XXVI w 1938 – zwycięstwo (A. Janusz, F. Janik).

Witraż 3 D wykonany przez Sławomira Intka z toruńskiej pracowni witraży



zdjecie - Witrażowa replika balonu SP ADS Tadeusz Kościuszko
Foto: Sławomir Intek

Witrażowa replika balonu SP ADS Tadeusz Kościuszko, który w XXI pucharze Gordona Bennetta w 1933, F. Hynkowi i Z. Burzyńskiemu, zapewnił zwycięstwo.

Witraż 3 D wykonany przez Sławomira Intka z toruńskiej pracowni witraży.



zdjecie – Witrażowa replika balonu SP – AMY Polonia II
 Foto: Sławomir Intek

Witrażowa replika balonu SP – AMY Polonia II, który w XXII pucharze Gordona Bennetta w 1934, zapewnił polskiej załodze 4 miejsce, a w następnym 1935 roku, w edycji XXIII, pozwolił na zwycięstwo. Balon został skonstruowany w Polsce.

Witraż 3 D wykonany przez Sławomira Intka z toruńskiej pracowni witraży.




zdjecie - Witrażowa replika toruńskiego sterowca Lech
Foto: Sławomir Intek

Witrażowa replika toruńskiego sterowca Lech, będącego na wyposażeniu Wojska Polskiego II RP. Lech kotwiczył w hali sterowcowej w Podgórzu w l. 1922-1926, wł. był to francuski miękki sterowiec „Zodiac VZ11”, klasy Vedette. Wykorzystywany przez adeptów Szkoły Aeronautycznej w mieście, a później przez pilotów balonów 1 batalionu balonowego w Toruniu.

Witraż 3 D wykonany przez Sławomira Intka z toruńskiej pracowni witraży.




środa, 22 lipca 2020

Antoni Janusz – balonowe serce Torunia z Wielkopolski

 



Kontur Torunia. Napis: 100 lat Niepodległego Torunia. Warto pamiętać


Cykl: 100 lat Niepodległego Torunia.
Warto pamiętać:

Seria: Balonowy Toruń

Antoni Janusz – balonowe serce Torunia z Wielkopolski

Wykład:
6 sierpnia 2020
Facebook Książnicy Kopernikańskiej
godz. 18.00



fotografia - Antoni Janusz podczas akademii w Dworze Artusa w Toruniu
Antoni Janusz podczas akademii w Dworze Artusa w Toruniu
 (na pierwszym planie). Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

fotografia - Pilot balonowy Antoni Janusz
Pilot balonowy Antoni Janusz.
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe


Mariusz Thomas z Towarzystwa Miłośników Torunia przygotował kolejną imprezę poświęconą tematyce toruńskiego baloniarstwa okresu dwudziestolecia międzywojennego. Wcześniej w 2019 r. był kustoszem wystawy w Książnicy Kopernikańskiej i wygłosił wykład w ramach spotkań Wieczory Toruńskie, te poczynania były poświęcone temu zagadnieniu. Oprowadził także uczestników zajęć Kamienicy Inicjatyw po Toruniu, śladem żołnierzy jednostek wojsk balonowych w naszym mieście (w 2019 i 2020).

fotografia - Załoga balonu  LOPP
Załoga balonu "LOPP", pilot balonowy
- kapitan Antoni Janusz (z lewej).
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

W sierpniu opowie o Antonim Januszu (1902-2000) - Wielkopolaninie z urodzenia (z Leszna), a torunianinie z wyboru i zamiłowania do baloniarstwa, (oficerze balonowym m.in. słynnego i elitarnego 1. Batalionu Balonowego w Toruniu). Patriocie, który aeronautykę, a szczególnie baloniarstwo traktował nie tylko jako swój zawód, (był zawodowym żołnierzem wojsk balonowych, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w Batalionie Aeronautycznym), ale jako pasję. Kapitan Antoni Janusz był bowiem uczestnikiem sportowych zawodów baloniarskich, tych najstarszych, trwających od 1906 r., Międzynarodowych Zawodów Balonów Wolnych o Puchar Gordona Bennetta (zdobył puchar w 1938). Oraz tych organizowanych w Polsce, I. Krajowych Zawodów Balonów Wolnych o Puchar im. płk. Aleksandra Wańkowicza (zwyciężył w 1925).

W trakcie II wojny światowej walczył m.in. nad niebem Wielkiej Brytanii, w stopniu podpułkownika pilota Polskich Sił Powietrznych w 301 dywizjonie bombowym Ziemi Pomorskiej „Obrońców Warszawy”. Po wojnie pozostał w służbie RAF, szkolił młode pokolenia lotników. Po śmierci, zgodnie ze swym życzeniem, wrócił do kraju, spoczywa na cmentarzu w Jarocinie, w pobliżu mogił powstańców wielkopolskich, tak mu bliskich.

zdjęcie - Witraż replika balonu LOPP
Witraż replika balonu LOPP
wykonana przez Sławomira Intka
z toruńskiej pracowni witraży.
Foto: Sławomir Intek

Jego zasługi dla Torunia warto przypomnieć w jubileuszowym roku 100 lecia niepodległości, ale i przed uroczystościami odsłonięcia zrekonstruowanego pomnika wojsk balonowych w mieście (14 sierpnia 2020). Do tych zagadnień powróci M. Thomas w swym następnym wykładzie na FB KK – 13 sierpnia. A w Książnicy Kopernikańskiej będzie można obejrzeć wystawę tematycznie związaną z wykładami, a naszych gości obdarujemy okolicznościowym folderem. Proszę śledzić nasz blog, witrynę internetową, FB i kanał Youtube.

Zapraszamy na wykład Mariusza Thomasa 6 sierpnia 2020 r. o godz. 18.00 na FB KK z cyklu Wieczory Toruńskie, później na kanał Youtube Książnicy Kopernikańskiej - playlistę Wieczory Toruńskie online.

dr Katarzyna Tomkowiak