Płowęż : ludzie - historia - zabytki

 

Ewa Rzepka

Płowęż : ludzie - historia - zabytki 

Wydanie II

Wydawca: Wąbrzeskie Zakłady Graficzne

Jabłonowo Pomorskie - Płowęż 2022

Sygnatura SIRr VIII/In-Płowęż-1

Ewa Rzepka jest nauczycielka historii w Szkole Podstawowej im. Janusza Kusocińskiego w Jabłonowie Pomorskim.

Jest cenionym badaczem historii lokalnej, w szczególności zbrodni niemieckich z okresu II wojny światowej.

Jej najważniejsze książki dostępne są w Książnicy Kopernikańskiej;

1 Konojady 1939-1945 - zbrodnie niemieckie / Ewa Rzepka. - Jabłonowo Pomorskie : Stowarzyszenie Do Korzeni ; Wąbrzeźno : Wąbrzeskie Zakłady Graficzne Sp. z o.o. 2022. 

2 Nowa Wieś 1939 : zbrodnie niemieckie / Ewa Rzepka. - Jabłonowo Pomorskie : Miasto i Gmina Jabłonowo Pomorskie ; Wąbrzeźno : Wąbrzeskie Zakłady Graficzne Sp. z o.o. 2021.

3 Płowęż : ludzie - historia - zabytki / Ewa Rzepka. - Jabłonowo Pomorskie ; Płowęż ; Wąbrzeźno : Wąbrzeskie Zakłady Graficzne Sp. z o.o. 2022. 

4 Zostańcie z Bogiem : ofiary wojny i zbrodni niemieckich z terenu miasta i gminy Jabłonowo Pomorskie / Ewa Rzepka. - Jabłonowo Pomorskie ; Wąbrzeźno : Wąbrzeskie Zakłady Graficzne Sp. z o.o. 2023. 

Ta ostatnia otrzymała nagrodę specjalną w kategorii biografistyka w Konkursie o Nagrodę Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego dla Najlepszej książki o Tematyce Regionalnej.

Książka "Płowęż : ludzie - historia - zabytki" jest kopalnią wiedzy o Płowężu, miejscach i ludziach tu żyjących.

Autorka przybliża w niej nieznana historię jednej z ciekawszych miejscowości położony na terenie Gminy Jabłonowo Pomorskie.

Sołectwo Płowęż leży na granicy gminy Jabłonowo Pomorskie z gminą Biskupiec i Świecie nad Osą, na granicy województwa kujawsko-pomorskiego i warmińsko-mazurskiego.

Książka dzieli się na trzy rozdziały.

Rozdział I - Położenie i ludność

W rozdziale opisano działalność Koła Gospodyń Wiejskich, Ochotniczej Straży Pożarnej, Parafii pw. św. Małgorzaty, Szkoły Podstawowej, Izby tradycji Rybackich.

Osobny fragment poświęcono pracom artystycznym Adama Kuby Matejkowskiego.

Rozdział II - Historia Płowęża

Pierwsza wzmianka o Płowężu pochodzi z 1222 roku, z dokumentu księcia Konrada Mazowieckiego przekazującego biskupowi misyjnemu Prus Chrystianowi kilkadziesiąt miejscowości w ziemi chełmińskiej.

Rozdział III - Zabytki kultury materialnej

Wśród zabytków można wymienić pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska, cmentarz ewangelicki, zespół młyna wodnego, Kościół pw. św. Małgorzaty, cmentarz katolicki, szkołę, nieistniejący kościół ewangelicki, zespół pałacowo-parkowy, budynki z czerwonej cegły, kapliczki.

Badania archiwalne zostały uzupełnione wspomnieniami mieszkańców.

Kamienica na pograniczu borowiacko-krajeńskim

 

Kamienica na pograniczu borowiacko-krajeńskim
miejsce ludzi - ludzie miejsca

redakcja Marek Sass

Wydawca: Magraf 
na zlecenie Gminy Gostycyn

Bydgoszcz 2012

Sygnatura SIRr VIII/In-Kamienica-1

Kamienica jest wsią położoną w gminie Gostycyn, w powiecie tucholskim.

Kamienica to niezwykłe miejsce i niezwykli ludzie.

To właśnie przez biografie mieszkańców i ich wspomnienia w książce budowany jest obraz Kamienicy i jej przeszłości.

W centrum zainteresowania publikacji stoi zwykły człowiek i mała wspólnota  ludzi, ich mentalność, życie codzienne, relacje społeczne, przeświadczenia.

Książka jest zbiorem tekstów powstałych w ciągu kilkudziesięciu lat, które były poświęcone Kamienicy.

Opracowanie otwiera "Zarys dziejów Kamienicy do 1945 roku".

Perspektywę historyczną poszerzają i uzupełniają wspomnienia pomorskich ziemianek Antoniny z Chłapowskich Górskiej i Teresy z Plater Zyberków Górskiej.

Życie  w Kamienicy w latach 1927-1939 zostało odtworzone na podstawie wzmianek w pomorskiej prasie.

Przez książkę przewija się temat  łowiectwa i tradycji łowieckich Kamienicy.

Na trwale w świadomość społeczną wpisała się nieistniejąca już dzisiaj szkoła rolnicza w Kamienicy, po której zachowały się kroniki szkolne.

Najważniejsze miejsce w książce stanowią wywiady z mieszkańcami oraz spisane ich wspomnienia.

Całość publikacji uzupełniają fotografie archiwalne i współczesne.

Gmina Zbójno : drumliny, historia i tradycja

 

Marek Pawłowski

Gmina Zbójno : drumliny, historia i tradycja

Wydawcy:

Gminna Biblioteka Publiczna w Zbójnie

Vega Studio Kwidzyn

Zbójno 2020

Sygnatura SIRr VIII/In-Zbójno-2

Książka poświęcona gminie Zbójno. zawiera informacje nie tylko o samym Zbójnie, ale również o położonych na terenie gminny innych miejscowościach:

• Adamki
• Ciepień
• Działyń
• Klonowo
• Łukaszewo
• Obory
• Podolona
• Rembiocha
• Rudusk
• Ruże
• Sitno
• Wielgie
• Wojnowo
• Zbójenko
• Zosin

Autor przedstawił położenie i środowisko geograficzne gminy Zbójno.

Opisał również, ze szczegółami zaskakująco bogatą historie położonych na terenie gminy miejscowości.

Znajdziemy też informacje na temat wybitnych i zasłużonych mieszkańców gminy.

Całość jest bogato ilustrowana fotografiami, rysunkami, planami i mapami.

Wydawnictwo stoi przy tym na najwyższym poziomie sztuki edytorskiej.

Anna Kmieć - Tożsamość mieszkańców osiedla Rubinkowo w Toruniu

 

Anna N. Kmieć

Tożsamość mieszkańców osiedla Rubinkowo w Toruniu

Studium antropologiczne

Wydawca: Towarzystwo Naukowe w Toruniu

Toruń 2020

Sygnatura SIRr VIII/T-213

Książka poświęcona jest mieszkańcom toruńskiego osiedla Rubinkowo.

Dzielnica Rubinkowo obejmuje obecne osiedla Rubinkowo I, Rubinkowo II i Na Skarpie.

Osiedle Na Skarpie miało nosić, zresztą nazwę Rubinkowo III.

Autorka prześledziła mechanizmy kształtowania się zbiorowej i indywidualnej tożsamości mieszkańców osiedla powstałego w latach 70. i 80. ubiegłego wieku.

Wykorzystano kilka metod badawczych.

Autorka zastosowała analizę biograficzną, w zakresie której przeprowadzała wywiady swobodne i narracyjne.

Wykorzystano również podejście etnograficzne, w którym posłużono się takimi metodami, jak obserwacja, analiza treści, analiza wizualna, wywiad pogłębiony.

Analiza historyczna została oparta na krytycznej analizie źródeł, dokumentów oraz ustnych przekazów.

Rubinkowo zostało włączone w granice administracyjne Torunia w 1950 roku.

Rozwój dzielnicy wiązał się z powstaniem Zakładów Włókien Sztucznych "Elana" w 1961 roku.

Roboty budowlane przy wznoszeniu osiedla rozpoczęły się w 1974 roku.

Pierwsze klucze do mieszkań wręczono 4 grudnia 1975 roku.

Książka  "Tożsamość mieszkańców osiedla Rubinkowo w Toruniu" zawiera wspomnienia mieszkańców związane z pracą i życiem zawodowym, wspomnienia świadczące o poczuciu specyfiki przestrzeni architektonicznej osiedla, wspomnienia związane z tworzeniem się relacji  i więzi pomiędzy mieszkańcami.

Książka jest pracą naukową, ale jej temat i treść żywo zainteresują wszystkich mieszkańców Torunia.

Wielu z nich odkryje w niej własny obraz, własne doświadczenia i własna pamięć.

Anna N. Kmieć - Rubinkowo i osiedle Na Skarpie : toruńskie przedmieścia sprzed lat

 

Anna N. Kmieć 

Rubinkowo i osiedle Na Skarpie 

Seria: Toruńskie przedmieścia sprzed lat

Księży Młyn Dom Wydawniczy

Łódź 2020

Sygnatura SIRr VIII/T-A-40c

Dr Anna N. Kmieć jest autorem rozprawy "Tożsamość mieszkańców osiedla Rubinkowo w Toruniu. Studiu, antropologiczne".

Na badaniach i analizach służących napisaniu doktoratu oparta jest również książka popularnonaukowa jaką jest "Rubinkowo i osiedle na Skarpie", która ukazała się w znanej serii "Toruńskie przedmieścia sprzed lat".

Jest to pierwsza monografia historyczna obu osiedli.

W ramach serii ukazały się już następujące publikacje:

• Podgórz / Katarzyna Kluczwajd
• Bydgoskie Przedmieście / Katarzyna Kluczwajd
• Victoria Park i Tivoli : restauracje-ogrody / Katarzyna Kluczwajd
• Rubinkowo i osiedle na Skarpie / Anna N. Kmieć

Książka "Rubinkowo i osiedle na Skarpie" powstała dzięki mieszkańcom badanych osiedli, którzy chętnie dzielili się opowieściami i materiałami.

Autorka rozmawiała również z budowniczymi osiedli, przedsiębiorcami i działaczami lokalnymi.

Osiedla Rubinkowo i Na Skarpie to największe toruńskie blokowiska, które powstały w latach 70-tych i 80-tych.

Ich rozwój był ściśle związany z działalnością Zakładu Włókien Sztucznych "Elana" - największej toruńskiej fabryki.

Książka dzieli się na następujące rozdziały:

• Plany i założenia
• Przemysł. Rozwój i działanie ZWS "Elana"
• Początki formowania się osiedla Rubinkowo
• Budowa osiedla Rubinkowo
• Zarządzanie osiedlem
• Dzieje Rubinkowa III
• Osiedle Na Skarpie
• Z dziejów Najnowszych

Każdy rozdział uzupełnia kalendarium.

Dzięki książce poznamy miejsca użyteczności publicznej, komunikację, spółdzielczość mieszkaniową, działalność społeczno-kulturalną, nazewnictwo ulic, tereny zielone, życie codzienne mieszkańców, życie sportowe, działania artystyczne.

Książka jest publikacją bogato ilustrowaną.

Anna Przybylska - Internet i komunikowanie we wspólnocie lokalnej

 

Anna Przybylska

Internet i komunikowanie we wspólnocie lokalnej

Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego

Projekt okładki: Barbara Ćwik

Warszawa 2010

Dr Anna Przybylska jest adiunktem w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Autorka monografii podjęła się odpowiedzi na pytanie czy i w jakim zakresie Internet prowadzić może do zmiany wzorców komunikacji między władzami samorządowymi a mieszkańcami w małych i średnich miastach - zwłaszcza zmiany wzorców w kierunku dialogu.

Szczególną rolę w rozwoju debaty publicznej i w wymianie informacji w środowiskach lokalnych pełnią oficjalne strony internetowe urzędów.

Autorka przedstawia doświadczenia fińskie i szkockie, by następnie dokładnie przeanalizować funkcjonowanie samorządów polskich miast Żyrardowa, Mszczonowa, Oleśnicy i Bierutowa.

Przygotowując opracowanie autorka posłużyła się między innymi metodą sondażu bezpośredniego, przeprowadzonego wśród prawie 2000 mieszkańców badanych miejscowości.

Przeprowadziła również kilkadziesiąt pogłębionych wywiadów z przedstawicielami społeczności lokalnej, reprezentującymi media, organizacje społeczne, Kościół i władze samorządowe.

Monografia podzielona jest na cztery rozdziały:

1. Społeczność lokalna jako komunikacyjna wspólnota polityczna
2. Media a uczestnictwo w lokalnej sferze publicznej
3. Komunikacja internetowa w polityce lokalnej: od idei do praktyki
4. Wzorce komunikowania między samorządem a mieszkańcami w czterech polskich miastach

Spotkanie autorskie - Karolina Berlińska - "Kwartał Kultury - Bydgoskie Przedmieście"

 

Karolina Berlińska

Kwartał Kultury
Bydgoskie Przedmieście

Spotkanie autorskie

Środa - 30 marca 2016

Książnica Kopernikańska w Toruniu

Znana toruńska historyk sztuki i regionalistka Katarzyna Kluczwajd z Ksiąznicy Kopernikańskiej w ramach cyklu "Toruń miasto zabytków" zorganizowała spotkanie z Paulina Berlińska autorką książki "Kwartał Kultury - Bydgoskie Przedmieście".

W spotkaniu wzięli udział również specjalni goście - bohaterzy książki, z którymi Paulina Berlińska przeprowadziła wywiady:
- Łukasz Broniszewski
- Paweł Kołacz
- Martyna Majczuk
- Jarosław Wojtas
- Katarzyna Kluczwajd

Oprócz wyżej wymienionych w książce znajdziemy jeszcze zapisy rozmów z Beatą Bielską i Arkadiuszem Szyderskim.

Dzięki nim przebudziła się aktywność mieszkańców Bydgoskiego Przedmieścia.

Działają w rozmaitych stowarzyszeniach, organizacjach i fundacjach.

Aktywnie uczestniczą w życiu dzielnicy, działają w jej imieniu i na jej rzecz.

Dbają o zachowanie historycznego charakteru dzielnicy, starają rozwijać się kulturę oraz dobrosąsiedzkie relacje.

Walczą ze stereotypami.

Ich działalność na rzecz Bydgoskiego Przedmieścia określa sformułowanie: rewitalizacja społeczna.

Wielkim sukcesem współczesnych społeczników było doprowadzenie do wpisania Bydgoskiego Przedmieścia do rejestru zabytków w 2011 roku.

W dzielnicy aktywnie działają "Fundacja Stabilo", "Stowarzyszenie Bydgoskie Przedmieście", "Pracownia Zrównoważonego Rozwoju", "Stowarzyszenie Rowerowy Toruń", "Stowarzyszenie Dziedzictwo Torunia", "Fundacja UTU".

Bardzo aktywna jest Rada Okręgu.

Co roku organizowane jest "Święto Bydgoskiego Przedmieścia".

Poprawiło się bezpieczeństwo.

Powstał też Dom Kultury przy ul. Sienkiewicza.

Rewitalizowane są kolejne kamienice.

Zmienia się spojrzenie społeczeństwa,a nawet samych torunian na zabytki z XIX i XX wieku.

Aktywność mieszkańców i kreatywność organizacji społecznych na Bydgoskim Przedmieściu jest fenomenem na skalę ogólnopolską.

Na koniec spotkania wszyscy uczestnicy (a była ich pełna sala) otrzymali upominki książkowe:
- "Kwartał Kultury - Bydgoskie Przedmieście" - Karoliny Berlińskiej
- "Przewodnik po Bydgoskim Przedmieściu" - Katarzyny Kluczwajd