Jakub Kufel
Władze partyjne, aparat bezpieczeństwa i społeczność akademicka w obliczu konfliktu związanego z demokratyzacją UMK
Blog Działu Informacyjno-Bibliograficznego Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej - Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu
Jakub Kufel
Trudne początki
Uniwersytet Mikołaja Kopernika powstał w 1945 roku.
Okoliczności jego powstania przybliża w przystępnej formie Komiks "Trudne początki"
Akcja komiksu rozgrywa się w 1945 roku.
Zawiązuje się, gdy dwaj starzy panowie spotykają się na zjeździe absolwentów i wspominają swój pierwszy rok nauki na Uniwersytecie.
Przybyli tu jako młodzi mężczyźni i zaangażowali się w pomoc wileńskim profesorom, organizującym od podstaw toruński uniwersytet.
Zachować przeszłość
Przy każdym konserwatorze znajduje się jego biogram wymieniający najważniejsze jego realizacje i osiągnięcia.
W albumie uwzględniono prace 139 osób.
Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
opracował zespół pod kierownictwem Mirosława Haffera
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Toruń 2008
Sygnatura SIRr XXXIa/95
Album powstał w czterdziestym roku funkcjonowania Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania UMK.
Przedstawiono w nim obecny obraz Wydziału oraz powrócono do jego historii.
Przypomniano najważniejsze zdarzenia, dokonania i osiągnięcia.
Omówiono powstanie Wydziału w 1968 roku i jego rozwój.
Do 1991 roku miesił się on w jednym skrzydle obecnego Urzędu Marszałkowskiego.
Znajdowała się w nim jedna sala wykładowa a 70 osób.
Pierwszą część nowego gmachu w miasteczku uniwersyteckim na Bielanach oddawano sukcesywnie do użytku w latach 1990-1991.
W 2008 roku wydział zatrudniał 110 pracowników naukowo-dydaktycznych, w tym 35 z tytułem profesora lub stopniem doktora habilitowanego.
W księdze jubileuszowej opisano działalność poszczególnych katedr Wydziału.
Przedstawiono kierunki studiów i system kształcenia studentów.
Wspomniano również o współpracy naukowej z uniwersytetami zagranicznymi.
Tomasz Kozłowski,
Patryk Tomaszewski,
Jacek Misztal
Konwent Batoria 1922-2008
Wydawca: Konwent Batoria
Toruń 2008
Sygnatura SIRr XXXIa/93
Korporacje studenckie są specyficznymi stowarzyszeniami ideowo-wychowawczymi.
Wyróżniają się swoją bogatą obyczajowością i rozbudowaną symboliką.
Łączą w sobie funkcje koła naukowego i samopomocowego.
Konwent Batoria jest najstarszym stowarzyszeniem działającym na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Jego historia sięga lat przedwojennych i Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.
W książce przedstawiono dzieje Konwentu od 1922 roku.
Jego historię przerwał wybuch II wojny światowej.
Konwent Batoria został odtworzony w Toruniu w 2002 roku.
Szczegółowo opisano również współczesną działalność korporacji.
W publikacji znalazły się zdjęcia archiwalne i współczesne.
Sylwia Galij-Skarbińska
Uniwersytet wobec inwigilacji
Postawy polityczne środowiska akademickiego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w latach 1970-1980 w świetle akt Służby Bezpieczeństwa
Wydawnictwo Naukowe GRADO
Toruń 2012
Sygnatura SIRr XXXIa/73
Autorka rozprawy jest dr Sylwia Galij-Skarbińska z Wydziału Politologii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Podstawą źródłową pracy są dokumenty Służby Bezpieczeństwa zgromadzone w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej.
Opracowanie dotyczy studentów, naukowców, pracowników dydaktyki, administracji i pracowników technicznych UMK inwigilowanych przez SB w latach 70-tych XX w.
Rozdział I poświęcony jest zdefiniowaniu pojęcia "postawy politycznej".
Rozdział II zawiera przedstawienie struktury Służby Bezpieczeństwa w województwie toruńskim.
Działania SB wobec Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, zostały opisane w rozdziale III. Scharakteryzowano obszary działań operacyjnych SB, rodzaje spraw prowadzonych przez SB, metody pozyskiwania tajnych współpracowników w środowisku UMK.
W rozdziale IV przedstawiono antysystemowe postawy polityczne studentów i profesorów uniwersytetu, powiązania z opozycja demokratyczną i działalność duszpasterstwa akademickiego.
Natomiast rozdział V dotyczy postaw prosystemowych tajnych współpracowników SB i innych osobowych źródeł informacji. Autorka nie podaje nazwisk tajnych współpracowników, gdyż opracowanie nie jest poświęcone indywidualnym biografiom, ale jest zbiorowym portretem środowiska akademickiego.
To ważna książka, która odkrywa nieznany wcześniej obraz postaw politycznych środowiska uniwersyteckiego w okresie rodzenia się opozycji demokratycznej, jeszcze przed powstaniem ruchu Solidarności.
Prof. zw. dr hab. Jan Głuchowski przepracował na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu 50 lat.
Jest wybitnym specjalistą w zakresie prawa finansowego - autorem ponad 300 publikacji naukowych.
Książka "Zagraniczne pobyty akademickie pracowników UMK w okresie PRL-u" jest publikacja wspomnieniową" podobnie jak trzy inne publikacje autora:
- Wspomnienia o życiu codziennym torunian w okresie stanu wojennegoWyjazdy zagraniczne w okresie PRL charakteryzowały się specyfiką sposobu rekrutowania, pozyskiwania zachodnich stypendiów, grantów i pobytów, istnieniem ministerialnego decydenckiego centrum, pełna niepewności droga uzyskania paszportu.
Książka jest pamiętnikarska narracja opartą na faktach.
Jest ważna, gdyż wielu Polaków nie zna już realiów PRL i niedorzecznych warunków i ograniczeń istniejących w obozie socjalistycznym.
Autor nie pomija żadnych tematów i kontrowersji.
W książce znajdziemy omówienie
- problemów akademików związanych ze znajomością języków obcych, zwłaszcza zachodnioeuropejskich
- problemów związanych z procedurą paszportową, wynikających z faktu, ze dokumentem tym dysponowała służba bezpieczeństwa
- problemów związanych z cenzura korespondencji
- problemów związanych z niskimi dochodami naukowców w okresie PRL i szansami na lukratywne wyjazdy długoterminowe do Stanów Zjednoczonych czy Republiki Federalnej Niemiec
- problemów związanych z utrudnionymi kontaktami z rodzinami, zwłaszcza w związku z wielogodzinnym oczekiwaniem na zagraniczne połączenie telefoniczne
- problemami związanymi z załatwianiem zgód na wyjazd, stypendiów, wiz, biletów
- problemami z rozliczaniami finansowymi w dewizach, obniżaniem pensji wyjeżdzających, haraczem podatkowym nakładanym na zagraniczne stypendia
- problemami z uzyskaniem akceptacji na wyjazdy na szczeblu ministerialnym
Książka napisana jest w bardzo przystępny sposób, nie stroni od anegdot, podaje mnóstwo ciekawostek.
Marcin Czyżniewski
Rektorzy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Toruń 2015
Sygnatura SIRr XXXIa/84
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu obchodził niedawno 70-lecie swego istnienia.
Z tej okazji ukazała się jubileuszowa publikacja poświęcona rektorom Uniwersytetu.
Do tej pory funkcję rektora pełniło siedemnaście osób.
Ludwik Kolankowski - 1945-1948 - historyk - absolwent Uniwersytetu Lwowskiego
Karol Koranyi - 1948-1951 - prawnik - absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie
Leon Kurowski - 1951-1952 - prawnik - absolwent Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie
Antoni Basiński - 1952-1956 - chemik - absolwent Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie
Henryk Szarski - 1956-1959 - biolog - absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
Stanisław Jaśkowski - 1959-1962 - matematyk - absolwent Uniwersytetu Warszawskiego
Antoni Swinarski - 1962-1965 - chemik - absolwent Uniwersytetu w Tuluzie
Witold Łukaszewicz - 1965-1975 - historyk - absolwent Uniwersytetu Warszawskiego
Wiesław Woźnicki - 1975-1978 - fizyk - absolwent Uniwersytetu Warszawskiego
Ryszard Bohr - 1978-1981 - biolog - absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Stanisław Dembiński - 1981-1982 - fizyk - absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Jan Kopcewicz - 1982-1984, 1987-1990, 1999-2005 - biolog - absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Stanisław Łęgowski - 1984-1987 - fizyk - absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Sławomir Kalembka - 1990-1993 - historyk - absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Andrzej Jamiołkowski - 1993-1999, 2005-2008 - fizyk - absolwent Uniwersytetu Warszawskiego
Andrzej Radzimiński - 2008-2012 - historyk - absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Andrzej Tretyn - od 2012 - biolog - absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Przemysław Olstowski
"Przyjaciół nikt nie będzie mi wybierał, wrogów poszukam sobie sam!"
NZS II UMK 1988-1990
Wydawca: Janusz Małecki
Bydgoszcz-Toruń 2018
Sygnatura SIRr XXXIa/88
Przemysław Olstowski wraca w swych wspomnieniach do działalności II NZS UMK w latach 1988-1989.
Drugie Niezależne Zrzeszenia Studentów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika zorganizowało już 10 maja 1988 roku strajk absencyjny i wiec przed Domem Studenckim nr 5, na którym ogłoszono reaktywację NZS UMK.
Klamrą zamykającą wspomnienia jest wybór nowego zarząd uczelnianego NZS w styczniu 1990 roku, już po formalnej legalizacji organizacji.
Autor przywołuje atmosferę po trzydziestu latach atmosferę tamtego czasu i przypomina czym był reaktywowany drugi NZS UMK, tworzony przez pokolenie rozpoczynające studia na UMK w okolicach 1986 - 1987 roku.
Osoby tworzące II NZS mieszkały w dużej części w akademikach Centrum, blisko Starego Miasta..
Szczególnie Dom Studencki nr 5 był miejscem wykluwania się II NZS.
Obszerne wspomnienia uzupełnia kalendarium wydarzeń oraz bogata galeria zdjęć dokumenująca wydarzenia 1988 i 1989 roku.
Filologia to ludzie
Wydział Filologiczny UMK 1999-2019
Opracowanie redakcyjne: Magdalena Bizior-Dombrowska
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Toruń 2019
Sygnatura SIRr XXXIa/90
Wydział Filologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu funkcjonował przez 20 lat.
Powstał w 1999 roku w wyniku podziału Wydziału Humanistycznego.
W 2019 roku Wydział Filologiczny zmienił nazwę na Wydział Humanistyczny.
Wydział Filologiczny w ciągu 20 lat swojego istnienia powadził wiele atrakcyjnych studiów filologicznych i kulturoznawczych.
Trzykrotnie z rzędu w ankiecie ewaluacyjnej Wydział otrzymał kategorię A.
20-lecie istnienia Wydziału Filologicznego uczczono pamiątkowym wydawnictwem.
Działalność Wydziału ukazano poprzez losy ludzi z nim związanych, którzy opowiadają o swojej pracy po zakończeniu studiów.
Sylwetki osób podzielono według kategorii:
Dzięki temu ukazano perspektywy i rozmaite drogi kariery jakie stały otworem przed studentami Wydziału Filologicznego.
Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego
Toruńska konserwacja-restauracja zabytków teraźniejszość i przyszłość
Redaktor katalogu: Małgorzata Pronobis-Gajdzis
Tłumaczenia: Małgorzata Trokowska
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydział Sztuk Pięknych
Toruń 2019
Sygnatura SIRr XXXIa/89
Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika ma 50-letnie tradycje w dziedzinie realizacji projektów konserwatorskich.
Najnowszym z nich jest Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego.
Projekt będzie realizowany w latach 2019-2023 przez konsorcjum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy.
W ramach projektu zostaną wybudowane i wyposażone w aparaturę Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego przy Wydziale Sztuk Pięknych UMK oraz laboratoria Badawcze Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy.
Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego zostanie zlokalizowane w Toruniu przy ul. Sienkiewicza 30/32.
Publikacja poświęcona Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego składa się z dwóch części.
W pierwszej opisano projekt utworzenia Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego, jego założenia i cele, laboratoria i aparaturę badawczą, priorytetowy zespól badawczy, ofertę badawczą Centrum oraz ofertę z zakresu konserwacji-restauracji.
Część druga publikacji to katalog prezentujący 34 niedawno zrealizowane lub obecnie realizowane przez Wydział Sztuk Pięknych projekty badawcze i konserwtorsko-restauracyjne.
Katalog informuje o kierowniku projektu, zespole, badaniach, pracach konserwatorsko-restauratorskich oraz zawiera zwięzły opis każdego z projektów.
UMK w kampanii Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" w wyborach '89
Opracowanie redakcyjne Anna Mądry
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Toruń 2019
Sygnatura SIRr XXXIa/87
Publikacja ukazała się w 30 rocznicę wyborów 4 czerwca 1989 roku.
Zawiera wspomnienia uczestników kampanii wyborczej Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" w Toruniu - Sławomira Kalembki i Jana Wyrowińskiego.
W opracowaniu znalazły się noty biograficzne uczestników kampanii wyborczej KO "Solidarność".
Biogramy zawierają informacje o związkach postaci z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika, o ich działalności opozycyjnej w latach 1980-1989 oraz o udziale w kampanii wyborczej w 1989 roku.
W książce znalazły się biogramy następujących osób:
Biogramy opracowali: Lidia Gerc, Małgorzata Janewicz. Maciej Karwowski, Karol Kłodziński, Anna Klugowska, Dorota Kromp, Kamila Maj, Jarosław Sobieraj, Dotota Wieczorek.
Publikacje poprzedza wstęp Anny Klugowskiej przedstawiający okoliczności, przebieg i wyniki wyborów 4 czerwca 1989 roku w Toruniu.
Opracowanie zamyka opracowane przez Annę Klugowską Kalendarium kampanii Komitetu Obywatelskiego "Solidarność" w Toruniu w wyborach 4 czerwca 1989 roku.
Cezary Dobies
Herbert w Toruniu
Miasto i mistrz
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Toruń 2018
Sygnatura SIRr IIIB/Herbert
Cezary Dobies jest poetą i pisarzem mieszkającym na stałe w Paryżu.
Ukończył filozofię na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.
W Książnicy Kopernikańskiej dostępnych jest kilka z jego książek:
1 - Artur Majka : malarstwo z motywem myśli / Cezary Dobies. - Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2017.
2 - Herbert w Toruniu : miasto i mistrz / Cezary Dobies. - Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika © copyright 2018.
3 - Herbert w Toruniu : przewodnik po latach 1947-1951 dla turystów poezjojęzycznych / Cezary Dobies. - Toruń : Wydawnictwo Tako cop. 2008.
4 - Łańcuch : myśli powiązane / Cezary Dobies ; [rys. Artur Majka]. - Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2016.
5 - Lęki i leki : trzynaście wierszy i sto siedemdziesiąt aforyzmów / Cezary Dobies ; [rys. Artur Majka]. - Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2013.
6 - Portret okienny z chleba / Cezary Dobies. - Toruń : Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury 2001.
Monografia "Herbert w Toruniu" poświęcona jest czterem latom życia Zbigniewa Herberta, które spędził w Toruniu.
W latach 1947 - 1951 studiował prawo na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika.
Przeniósł się do Torunia po dwóch latach nauki na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Prawo wykładano wówczas w Harmonijce.
Wykłady dla studentów prawa z filozofii prowadził prof. Henryk Elzenberg, który został mistrzem poety.
Herbert po ukończeniu prawa, kontynuował dalej naukę na kierunku filozofia.
Filozofię wykładano w Collegium Maius przy Fosie Staromiejskiej.
W 1950 roku wykłady profesora Elzenberga zostały zawieszone przez władze komunistyczne.
Poeta ostatni rok filozofii dokończył na Uniwersytecie Warszawskim.
W czasie studiów Herbert pisał wiersze, opowiadania, eseje.
Był częstym gościem w kamienicy przy ul. Grudziądzkiej 37, gdzie mieszkał prof. Elzenberg.
Książka "Herbert w Toruniu" ma dwóch bohaterów - Zbigniewa Herberta i Henryka Elzenberga.
Poznajemy również powojenny Toruń oraz nowozałożony Uniwersytet Mikołaja Kopernika.
Herbert do końca Żucia nazywał Henryka Elzenberga swoim mistrzem.
Ich przyjaźń trwała do śmierci profesora w 1967 roku.
Książkę uzupełniają dokumenty z archiwum UMK.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika
Wspomnienia absolwentów
Pod redakcją Izabeli Walczyk i Wojciecha Streicha
Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
Toruń 2017
Sygnatura SIRr XXXIa/82
Uniwersytet Mikołaja Kopernika : wspomnienia absolwentów : plon konkursu ogłoszonego w 2008 r. przez Stowarzyszenie Absolwentów UMK / [oprac. red. Wojciech Streich i Izabela Walczyk]. – Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2009.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika : wspomnienia absolwentów : plon drugiego konkursu ogłoszonego w 2010 r. przez Stowarzyszenie Absolwentów UMK / oprac. red. Zofia Chyła-Bełkot [et al.]. – Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika : wspomnienia absolwentów : plon trzeciego konkursu ogłoszonego w 2011 r. przez Stowarzyszenie Absolwentów UMK / oprac. red. Izabela Walczyk. – Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2013.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika : wspomnienia absolwentów : plon czwartego konkursu ogłoszonego w 2014 r. przez Stowarzyszenie Absolwentów UMK / pod red. Izabela Walczyk, Wojciech Streich. – Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2017.
Książka zawiera teksty, które są plonem czwartego konkursu ogłoszonego w 2014 roku przez Stowarzyszenie Absolwentów UMK.
Tom składa się z kilkunastu wspomnień wspomnień:
Cecylia Iwaniszewska - Jesienne wspomnienia. Barbara, Krystyna, Zofia
Maria Mameła - Wspomnienie o prof. Zofii Abramowiczównie
Zofia Królicka-Różańska - Moi mistrzowie
Elżbieta Wiśniewska - Grupa Toruńska
Henryka Gnatowska, pseud. „UTA” - Rzecz o pewnym lichtarzu
Henryka Gnatowska, pseud. „UTA” - Rzecz o pewnej lekturze
Antoni Olszewski - 40-lecie inicjatywy polarnej Instytutu Geografii i Studenckiego Koła Naukowego Geografii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Adam Anastaziuk - Marzec 1968 r. na UMK
Adam Anastaziuk - UMK w studenckiej anegdocie
Bogumiła Klemp-Dyczek - Trenerzy. Wspomnienia o pracownikach Studium Wychowania Fizycznego i Sportu UMK w Toruniu z lat 1972–1983
Wanda Rusiecka - Navigare necesse est, vivere non est necesse. Klub Morski
Roman Robaczewski - Urszula Twardy (1941–2014)
Wspomnienia uczestników studenckiej grupy wyprawowej po 40 latach (1974/1975–2014/2015)
Artur Anuszewski - Spitsbergen 1974/1975
Jan Leszkiewicz - I Toruńska Wyprawa Polarna, Spitsbergen 1975. Organizacja wyprawy
Andrzej S. Majewicz - Toruńska Wyprawa Polarna, Spitsbergen 1975, czyli co zapamiętałem po 40 latach
Kazimierz Sendobry - Szanowny Panie Doktorze!
Wiktor P. Szczepanik - I Toruńska Wyprawa Polarna
Łukasz Wronkowski - Bogata, przebogata jest karta osiągnięć…
Wspomnienia pozakonkursowe
Zofia Abramowiczówna - Wspomnienie o Leokadii Małunowiczównie
Roman T. Marchwiński - Profesor Andrzej Tomczak we wspomnieniach z lat studenckich
Całość uzupełniają załączone na końcu książki zdjęcia i ilustracje.