Wojciech Krzysztof Szalkiewicz
Blog Działu Informacyjno-Bibliograficznego Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej - Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu
piątek, 8 maja 2026
Zajęcia przeróżne wielebnego kanonika Mikołaja Kopernika
środa, 10 września 2025
Kościół pw. Świętej Trójcy w Bydgoszczy 1913-2013 - pod redakcją Marka Romaniuka
Kościół pw. Świętej Trójcy
w Bydgoszczy 1913-2013
Agnieszka Wysocka, Albert Kotowski,
Marek Romaniuk, Daniel B. Rudnicki
Pod redakcją: Marek Romaniuk
Wydawca: Parafia pw. Świętej Trójcy
w Bydgoszczy
Bydgoszcz 2013
Sygnatura SIRr XXXIV/139
Publikacja powstała w 100 rocznicę konsekracji kościoła pw. Świętej Trójcy, która odbyła się 18 maja 1913 roku.
Kościół powstał w okresie zaborów, zbudowany dzięki ofiarności mieszkańców Bydgoszczy, którzy w ten sposób dali wyraz swemu przywiązaniu do polskości.
Opracowanie zostało podzielone na trzy części.
Część I
A. Kotowski, D.B. Rudnicki, A. Wysocka
Z kart historii
Część I poświęcona jest dziejom parafii do 1980 roku.
Opisano w niej budowę i wystrój architektoniczny świątyni, utworzenie i organizacje parafii, kapłanów i parafian, działalność duszpasterską, katechizację dzieci i młodzieży, stowarzyszenia i organizacje parafialne, cmentarz parafialny.
Część II
M. Romaniuk
Na przełomie wieków
Część II dotyczy współczesnego życia parafii po 1980 roku.
Zawiera ona opis organizacji kościoła i parafii, kalendarium ważniejszych wydarzeń i uroczystości, kapłanów, służby kościelnej, działalności duszpasterskiej, katechizacji, stowarzyszeń, inwestycji budowlanych i remontów.
Część III
D.B. Rudnicki
Parafianie wyświęceni do stanu duchownego
Składają się na nią noty biograficzne księży, zakonników i zakonnic.
Książka została bardzo starannie wydana.
Walory tekstu podnoszą liczne ilustracje, zdjęcia, ryciny i plany.
piątek, 29 sierpnia 2025
Zygmunt Trybowski - ksiądz, który zbudował kościół
ks. Piotr Wachowski
Zygmunt Trybowski
Ksiądz, który zbudował kościół
Wydawnictwo Bernardinum
Pelplin 2023
Sygnatura SIRr IIIB/Trybowski Zygmunt
Biografia księdza prałata Zygmunta Trybowskiego (1937-2002) przedstawia w sposób niezwykle barwny prawdziwe wydarzenia z jego życia.
Dowiadujemy się o szczegółach z jego dzieciństwa, okresu młodości, przygotowania do kapłaństwa i bogatego życia kapłańskiego.
Autor publikacji korzysta z obfitej ilości źródeł i relacji świadków, którzy znali osobiście prałata.
Książka w sposób interesujący kreśli tło historyczne, religijne i polityczne czasów, w których żył i działał ks. Trybowski.
Był on postacią nietuzinkową.
Wybudował aż dwie świątynie.
Pierwszą w Siemoniu w 1983 roku, drugą w Bydgoszczy na Nowym Fordonie w 1993 roku.
Związany był z parafią Matki Boskiej Królowej Męczenników w Bydgoszczy.
poniedziałek, 30 czerwca 2025
Męczeństwo mieszkańców Pomorza w XX wieku
Wydawcy: Jagielloński Instytut Wydawniczy ;
Centrum Edukacji Młodzieży im. ks. Jerzego Popiełuszki
Toruń - Górsk 2022
Sygnatura SIRr VIb/1-72
25 maja 2022 roku w Górsku w centrum Edukacji Młodzieży im. ks. Jerzego Popiełuszki odbyło się sympozjum naukowe „Męczeństwo mieszkańców Pomorza XX wieku”.
W zbiorze, będącym 7 tomem serii "Roczniki księdza Jerzego", opublikowano referaty z tej sesji.
"Ks. Stefan Wincenty Frelichowski (1913-1945) - więzień Okrąglaka i Fortu VII" - dk prof. Waldemar Rozynkowski
"Salezjanie z Pomorza i Kujaw: pierwsze ofiary II wojny światowej spośród członków Towarzystwa św. Fransiczka Salezego w Polsce" - ks. dr Jarosław Wąsowicz
"Kapłani - męczennicy ze Szczepanowa. Ofiary zbrodni pomorskiej 1939 r." - ks. dr Michał Damazyn
"Stanisława Jaworska z d. Tykarska i jej rodzina jako przykład męczenników z okresu II wojny światowej" - Bartłomiej Wicherek
„Od toruńskiej Barbarki do Piaśnicy. Pomniki zbrodni pomorskiej 1939 r. Wybrane upamiętnienia ofiar niemieckiej eksterminacji polskich mieszkańców województwa pomorskiego w XXI w." - prof. Mirosław Golon
"Internowanie kobiet z Torunia i okolic podczas stanu wojennego (1981-1982)" - prof. Wojciech Polak i prof. UMK Sylwia Galij-Skarbińska
"Kronika Centrum Edukacji Młodzieży im. ks. Jerzego Popiełuszki w Górsku - rok 2021 - Karolina Żbikowska-Kolasa
Pomorze Gdańskie to ziemia męczenników za sprawę narodową i za wiarę chrześcijańską.
W 1939 roku Niemcy zamordowali około 30 tysięcy Pomorzan w ponad 400 miejscach straceń.
Po wojnie rozpoczęły się prześladowania i szykany patriotów przez Armię Czerwona i komunistyczny aparat bezpieczeństwa.
piątek, 27 czerwca 2025
Parafia Najświętszego Zbawiciela we Włocławku - opracował ks. Kazimierz Rulka
Parafia Najświętszego Zbawiciela
we Włocławku
Opracował ks. Kazimierz Rulka
przy współpracy parafian
pod kierunkiem ks. proboszcza
Zbigniewa Szygendy
Włocławskie Wydawnictwo Diecezjalne
Włocławek 2008
Sygnatura SIRr XXXIV/138
Parafia Najświętszego Zbawiciela we Włocławku została erygowana 19 kwietnia 1958 roku.
Przez 30 lat wierni zbierali się w tymczasowej kaplicy przy ul. Jagielońskiej.
W 1988 roku otwarto kościół parafialny przy Parku Łokietka.
Książka "Parafia Najświętszego Zbawiciela we Włocławku" powstała na jubileusz 50-lecia parafii.
Dzieli się na dwie chronologiczne części: przed i po 1988 roku.
Dzięki opracowaniu dowiemy się jak wiele trudności musiano pokonać w czasach Polski Ludowej, żeby najpierw wybudować kaplicę, a po trzydziestu latach kościół.
Poznamy też życie religijne parafii:
- sprawowanie mszy i nabożeństw
- sprawowanie sakramentów
- życie liturgczne
- nauczanie i wychowanie religijne
- służbę liturgiczną
- uroczystości kościelne
W książce szeroko zaprezentowano działalność charytatywna parafii, opiekę duszpasterską nad wojskiem i policją, życie kulturalne parafii oraz muzykę w parafii.
Publikację uzupełniają aneksy:
- biogramy administratorów i proboszczów
- wizytacje kanoniczne i dziekańskie
- misje
- wykaz proboszczów i wikariuszy
- pracownicy kościelni
- statystyka parafii
Wielkim walorem opracowania jest bogata dokumentacja fotograficzna, liczne zdjęcia prezentujące budowę kościoła, uroczystości kościelne, widok i wnętrze nieistniejącej już kaplicy przy ul. Jagiellońskiej.
Serdecznie gratulujemy parafianom kościoła Najświętszego Zbawiciela i wszystkim mieszkańcom Włocławka tak ciekawej i cennej publikacji.
środa, 4 czerwca 2025
Ksiądz Erhard Staniszewski co kochał swą ziemię i bliźnich szanował
środa, 2 kwietnia 2025
Społeczna działalność księży katolickich Pałuk i Krajny w XIX i XX wieku
Społeczna działalność księży katolickich Pałuk i Krajny w XIX i XX wieku
czwartek, 6 lutego 2025
Parafia pw. św. Stanisława BiM w Nakle nad Notecią
czwartek, 5 grudnia 2024
Męczeństwo - służba - walka
Jan Sziling (1939-2023) był profesorem na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.
poniedziałek, 8 lipca 2024
Oto ja, poślij mnie
piątek, 5 lipca 2024
Kościół pw. św. Marcina Biskupa w Szubinie
Kamila Czechowska,
poniedziałek, 12 lutego 2024
Historia, duszpasterstwo, wychowanie : 70 lat obecności michalitów w Toruniu
Historia, duszpasterstwo, wychowanie
dk. Waldemar Rozynkowski
środa, 13 grudnia 2023
Ks. Bogusław Dygdała - Struktury parafialne diecezji chełmińskiej w XVII-XVIII wieku
Ks. Bogusław Dygdała
Struktury parafialne diecezji chełmińskiej w XVII-XVIII wieku
Roczniki TNT - Rocznik 93 - Zeszyt 3
Towarzystwo Naukowe w Toruniu
Uniwersytet Mikołaja Kopernika
Toruń 2009
Sygnatura SIRr XXXIV/129
Ks. dr Bogusław Dygdała poświęcił swoją dysertację badaniom nad dziejami kościoła, a w szczególności nad funkcjonowaniem struktur parafialnych.
Podstawą źródłową pracy są akta wizytacji od najstarszych zachowanych kompletnie z 1647 roku do przeprowadzanych w latach 80-tych XVIII stulecia.
Książka podzielona została na cztery rozdziały.
Rozdział I - Diecezja chełmińska i jej wizytacje w epoce potrydenckiej
Rozdział II - Zmiany sieci dekanalnej i parafialnej
Rozdział III - Duchowieństwo
Rozdział IV - Świątynie i ich wyposażenie
W XVII i XVIII wieku struktura parafialna bardzo ewoluowała.
Liczba parafii spadała w związku z postępami reformacji i przejmowaniem kościołów przez protestantów oraz w związku ze zniszczeniami świątyń dokonywanymi przez wojska szwedzkie.
Dopiero u schyłku XVII wieku rozpoczęło się powolne rekonstruowanie struktury parafialnej, odzyskiwanie świątyń od protestantów i odbudowywanie zniszczonych przez obce wojska kościołów.
Lektura opracowania pozwala zapoznać się również z danymi na temat liczby ludności katolickiej i praktykami religijnymi wiernych.
Akta wizytacji udostępniają wiedzę o duchowieństwie parafialnym, jego wieku, wykształceniu i dochodach.
W końcu dowiadujemy się o wyposażeniu świątyń w ołtarze, organy, szaty i księgi liturgiczne.
Co ciekawe większość kościołów w diecezji chełmińskiej była murowana, co było jednak dziedzictwem czasów krzyżackich.
Do rozprawy dołączono dwie mapy przedstawiające strukturę parafialną diecezji chełmińskiej:
1. według wizytacji Jana Ludwika Strzesza (1667-1672)
2. według tabel bpa Karola Hohenzollerna (1785)
poniedziałek, 20 listopada 2023
Błogosławiony ksiądz Stefan Wincenty Frelichowski (1913-1945)
7 czerwca 1999 roku Jan Paweł II
w trakcie mszy odprawianej
w Toruniu beatyfikował księdza Stefana Wincentego Frelichowskiego.
Został on wyniesiony na ołtarze
za sprawą swej męczeńskiej śmierci
w obozie koncentracyjnym w Dachau.
Jednak całe życie młodego księdza jest świadectwem heroiczności jego cnót.
Stefan Wincenty Frelichowski urodził się w Chełmży 22 stycznia 1913 roku.
Jego ojciec prowadził piekarnię.
Rodzina miała sześcioro dzieci - czterech synów i dwie córki.
Wiele cennych informacji o duchowości błogosławionego dostarcza jego "Pamiętnik", który zaczął prowadzić w wieku 16 lat - od 1929 do 1939 roku.
W Chełmży Stefan Wincenty Frelichowski wstąpił w szeregi harcerstwa.
W harcerstwie działał również w czasie nauki w seminarium w Pelplinie, a po uzyskaniu świeceń kapłańskich został nawet kapelanem Chorągwi Pomorskiej ZHP.
W 2003 roku Stefan Wincenty Frelichowski został ogłoszony Patronem Harcerstwa Polskiego.
Od 1 lipca 1938 roku ks. Stefan Wincenty Frelichowski zaczął pełnić funkcję wikariusza w kościele Najświętszej Marii Panny w Toruniu.
Z Toruniem był związany do aresztowania przez Niemców 11 września 1939 roku.
Był przetrzymywany w Forcie VII w Toruniu, w hitlerowskich obozach w Nowym Porcie Gdańskim, w Stutthofie, w Sachsenhausen - Oranienburg.
W grudniu 1940 roku ostatecznie został uwięziony w obozie koncentracyjnym
w Dachau pod Dreznem.
Tu otrzymał numer obozowy 22492.
Z obozu męczennik pisał do domu listy.
Listów tych zachowało się 96.
Listy obozowe były kontrolowane przez Niemców, z tego względu musiały być pisane w języku niemieckim.
Błogosławiony podpisywał się w nich imieniem Stefan, mimo że wszyscy bliscy znali go pod imieniem Wicek.
Ze względów na cenzurę w listach tych używał imienia Wicek, gdy pisał o sobie w osobie trzeciej.
Ostatni jego list nosi datę 14 stycznia 1945 roku.
W obozie bł. ks. Stefan Wincenty Frelichowski mimo zakazów kontynuował działalność kapłańską.
Szczególną opieką otoczył zwłaszcza chorych z obozowego szpitala.
Nie zaprzestał służyć chorym, nawet gdy w obozie pod koniec 1944 roku wybuchła epidemia tyfusu.
Dla wycieńczonego 6 latami głodu, zimna, chorób i niewolniczej pracy organizmu było to śmiertelne niebezpieczeństwo.
Bł. ks. Stefan Wincenty Frelichowski zmarł na tyfus 23 lutego 1945 roku
(dwa miesiące przed wyzwoleniem obozu) w wieku 32 lat.
POLECANA LITERATURA
1 Sługa
Boży ksiądz Stefan Wincenty Frelichowski / Henryk Ormiński. - Kartuzy : [Kuria
Biskupia Chełmińska], 1995. ISBN 8386491108.
2 Sługa
Boży ks. Stefan Wincenty Frelichowski (1913-1945) / Krystyna Podlaszewska. -
Toruń : Toruńskie Wydaw. Diecezjalne, 1998. ISBN 8386471085 (t. 2).
3 Pamiętnik
: zapiski kleryka / Stefan Wincenty Frelichowski ; [red. Anna Nowak]. -
Warszawa : Wydaw. Księży Marianów 2000. ISBN 8371193084.
4 Druh
Wicek - patron harcerzy polskich : opowieść o błogosławionym ks. Stefanie
Wincentym Frelichowskim / Jaromir Durczewski. - Warszawa : Horyzonty, 2003.
ISBN 838903722X.
5 Radosnym
Panie! : o bł. ks. Stefanie Wincentym Frelichowskim (1913-1945) / Waldemar
Rozynkowski. - Toruń : Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne, 2004. ISBN
8391898857.
6 Listy
obozowe / bł. Stefan Wincenty Frelichowski ; z rękopisów odczytała, z jęz.
niem. przetł., wprowadzeniem i przypisami opatrzyła Maria Nędzewicz. - Toruń :
Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne 2005. ISBN 8360053006.
7 Druh
Wicek - patron harcerstwa polskiego : opowieść o błogosławionym ks. phm.
Stefanie Wincentym Frelichowskim / Jaromir Durczewski. - [Toruń] : Toruńskie
Wydawnictwo Diecezjalne 2007.
8 Błogosławiony
ks. Stefan Wincenty Frelichowski : męczennik, patron harcerstwa polskiego = The
blessed father Stefan Wincenty Frelichowski : martyr, patron of Polish scouting
/ oprac. Robert Zadura ; [tł. Robert Zadura, Józef Jarosz, Hazel Pearson]. -
Toruń : [s.n.], (Toruń : DRUK-TOR). 2009 ISBN
9788392764465.
9 Nasz
Wicek : harcerz, kapłan, męczennik : w 100. rocznicę urodzin ks. phm. Stefana
Wincentego Frelichowskiego : 2013 - Rok Błogosławionego / opracowanie :
Aleksandra Zapotoczny ; współpraca: Marek Różycki. - Warszawa : Stowarzyszenie
"Wspólnota Polska" : Non Omnis : Czwarta Fala © 2013. ISBN
9788363139032.
10 Błogosławiony
ksiądz phm. Stefan Wincenty Frelichowski : patron harcerzy polskich i... : 410
zadań i rozwiązań / Zbigniew Grochowski. - Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek
2014. ISBN 9788377809310.
11 Korespondencja
obozowa bł. ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego z lat 1940-1945 / tłumaczenie
i opracowanie Stefania A. Hayward. - Toruń : Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne
2017. ISBN 9788360053751.
12 Guziki
sutanny : błogosławiony S. W. Frelichowski w opowieści postulatora procesu
beatyfikacyjnego / Sławomir Oder. - Warszawa : Stowarzyszenie "Wspólnota
Polska" 2017. ISBN 9788363139360.
13 Chcę
zostać świętym przez modlitwę / Stefan Wincenty Frelichowski ; opracowanie Józef
Szamocki, Krzysztof Badowski, Joanna Grodzicka, Waldemar Rozynkowski. - Toruń :
Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne 2018. ISBN 9788360053775.
14 Błogosławiony
ksiądz Stefan Wincenty Frelichowski (1913-1945) / Waldemar Rozynkowski. - Toruń
: Toruńskie Wydawnictwo Diecezjalne 2018. ISBN 9788360053799.
15 Błogosławionemu księdzu phm. Stefanowi Wincentemu Frelichowskiemu, patronowi harcerzy polskich, w podziękowaniu mieszkańcy Chełmży : 500 zadań i rozwiązań / Zbigniew Grochowski. - Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek 2022. ISBN 9788381806695.
poniedziałek, 23 października 2023
Ks. Józef Dębiński - Bernard z Wąbrzeźna i jego czasy
Ks. Józef Dębiński
Bernard z Wąbrzeźna i jego czasy
Wąbrzeskie Zakłady Graficzne
Wąbrzeźno 2012
Sygnatura SIRr IIIB/Bernard z Wąbrzeźna
Ks. dr hab. Józef Dębiński jest wybitnym regionalistą i historykiem Kościoła.
Opublikował kilkadziesiąt artykułów naukowych oraz kilka książek.
W zbiorach Książnicy Kopernikańskiej dostępne są następujące ksiązki jego autorstwa:
- Biskup włocławski Karol Mieczysław Radoński (1883-1951) : życie i działalność
- Duchowieństwo rzymskokatolickie diecezji włocławskiej w latach 1918-1939
- Papież Pius XII a Polska w latach 1939-1945
Bohaterem polecanego opracowania jest Sługa Boży Bernard z Wąbrzeźna (1575-1603).
Nazywał się Błażej Pęcherek.
Był synem burmistrza Wąbrzeźna.
Uczył się w kolegium jezuickim w Poznaniu.
Wstąpił do klasztoru benedyktynów w Lubiniu.
Tam też zmarł bardzo młodo - już w pierwszym roku kapłaństwa.
Cechowała go pobożność, miłość bliźniego, współczucie dla chorych i ubogich
czwartek, 13 kwietnia 2023
Milena Kindziuk - Jerzy Popiełuszko : biografia
Milena Kindziuk
Jerzy Popiełuszko.
Biografia
Wydawnictwo Znak
Kraków 2018
Sygnatura SIRr IIIB/Popiełuszko
Dr Milena Kindziuk jest adiunktem na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Jest autorką wielu bestsellerowych książek:
- Ksiądz Jerzy Popiełuszko , Warszawa 2009
- Świadek prawdy : życie i śmierć księdza Jerzego Popiełuszki, Częstochowa 2010
- Matka Świętego : poruszające świadectwo Marianny Popiełuszko, Kraków 2012
- Matka papieża : poruszająca opowieść o Emilii Wojtyłowej, Kraków 2013
Najnowsza biografia bł. ks. Jerzego Popiełuszki zawiera nowe fakty i nieznane dokumenty, zdjęcia i wypowiedzi świadków.
Autorka opisuje również cuda i uzdrowienia, jakie wciąż dokonują się za sprawą męczennika.
Zamordowanie ks. Jerzego Popiełuszki 19 października 1984 roku odbiło się szerokim echem na całym świecie.
Jest on jednym z najbardziej znanych współczesnych męczenników.












